Türkiye'de Kadın Girişimcilik Ekosistemi Güçleniyor
Türkiye, sanayiden teknolojiye, girişimcilikten bilimsel araştırmalara kadar her alanda kadınların emeği ve katkısıyla büyümeye devam ediyor. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, kadınların iş gücüne katılımını artırmak ve girişimcilik ekosistemindeki rollerini güçlendirmek amacıyla kapsamlı destek programlarını hayata geçiriyor. "Üretimle Güçlenen Kadınlar" başlıklı dosya kapsamında, bakanlığın ilgili kurumlarla birlikte devreye aldığı projeler, kadınların sektördeki konumunu yeni bir boyuta taşıyor.
Kapsamlı Destek Programları ve Mentorluk
Türkiye'nin dört bir yanında, bölgelerin sektörel ihtiyaçları doğrultusunda kadın ve genç istihdamını artıracak merkezi tematik bölgesel kalkınma programları planlanıyor. Girişim şirketlerinin nitelikli personel istihdam etmesini kolaylaştıran düzenlemelerle, başta kadınlara yönelik olmak üzere girişimcilik programlarının yaygınlaştırılması hedefleniyor. Kadın girişimciliğini desteklemek adına finansmanın yanı sıra kapsamlı eğitimler, mentorluk programları ve işbirliği platformlarıyla sürdürülebilir bir ekosistem inşa ediliyor. Yenilikçi iş fikirlerinin hayata geçirilmesi için özel mentor havuzları, hızlandırıcı programlar, mikro krediler ve prototip geliştirme hibeleri, kadın girişimcilerin kullanımına sunuluyor.
Sanayide Kapsayıcı İstihdam ve Altyapı
Sanayi sektöründe kadın ve gençlerin daha etkin yer alabilmesi için "Kapsayıcı İstihdam ve Beceri Uyumu" vizyonu çerçevesinde Türkiye'ye özgü modeller geliştiriliyor. Beceri haritalama ve analizleriyle, sanayinin ihtiyaç duyduğu nitelikli iş gücü yetiştirilirken, organize sanayi bölgelerinin (OSB) modern yaşam alanlarına dönüştürülmesi amaçlanıyor. Kadın istihdamının kapsayıcılığını artırmak amacıyla OSB'lerde barınma olanakları, kreş ve etüt merkezleri ile sosyal alanlar inşa edilmesi hedefleniyor. Bu sayede kadınların üretim süreçlerine katılımının önündeki engeller kaldırılarak sürdürülebilir istihdam destekleniyor.
Rekorlar ve Başarı Hikayeleri
Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, Türkiye'nin son 23 yılda kadın hakları ve temsiliyeti noktasında birçok Avrupa ülkesini geride bıraktığını vurguladı. Kacır, kadınların yapay zekadan siber güvenliğe, finanstan yeşil dönüşüme kadar her alanda Milli Teknoloji Hamlesi'ni sırtladığını belirtti. Sundukları AR-GE destekleriyle, katma değer üreten kadın çalışan sayısını 10 yılda yaklaşık 8 katına çıkararak 7 bin 162'den 61 bin 659'a yükselttiklerini, stratejik AR-GE üslerindeki kadın istihdam oranını ise yüzde 21'den yüzde 27'ye çıkardıklarını açıkladı. Türkiye, uluslararası patent başvurularında kadın buluşçu oranında yüzde 26,1 ile dünya birincisi oldu.
Kacır, amaçlarının Milli Teknoloji Hamlesi'ni vizyondan gerçeğe dönüştürürken her aşamada kadın aklının ve emeğinin katkısını artırmak olduğunu ifade etti. Bakanlık olarak kadınların bilim ve teknolojide daha fazla yer alması ve girişimciliğinin desteklenmesi için gerekli adımları attıklarının altını çizdi.
Destek Programlarından Elde Edilen Sonuçlar
Son 23 yılda yapılan çalışmalara ilişkin bilgi veren Kacır, şu önemli verileri paylaştı:
- TÜBİTAK eliyle bilim insanlarına yönelik destek programları kapsamında 210 bin kadın araştırmacıya 30,3 milyar lira destek sağlandı.
- Akademi ve kamuya yönelik programlarda 21 binden fazla kadın araştırmacı desteklendi.
- KOSGEB programlarında kadın girişimcilere ilave finansman sağlandı ve 85 binden fazla kadın müteşebbis girişimcilik desteklerinden yararlandı.
- Kalkınma ajanslarının 2024-2025 dönemi ana teması olarak belirlenen kadın istihdamı ve girişimciliği kapsamında, desteklenen projelerle 12 bin 866 kadın istihdama kazandırıldı ve 14 bin 23 kadın girişimci desteklendi.
- Sosyal Gelişmeyi Destekleme Programı'yla kadınların istihdam edilebilirliğinin artırılması ve kadın girişimciliğinin desteklenmesine yönelik 361 projeye 3,2 milyar lira destek sunuldu.
Geleceğe Yönelik Hedefler ve Eğitim Programları
Bakanlık ve bağlı kuruluşlar, kadınların toplumsal hayattaki gücünü perçinlemek için önemli programlar yürütüyor. Kalkınma ajansları eliyle sadece son bir yıl içerisinde kadın istihdamı ve girişimciliğine 1,1 milyar lira kaynak sağlandı. TEKNOFEST'in ilk yılında yüzde 17 olan kadın yarışmacı oranı, 2025 yılında 507 bin başvuruyla yüzde 46'ya yükselerek tarihi bir rekora imza attı. Türkiye'nin 81 ilindeki deneyap atölyelerinde 6 bin 750 kız öğrenci, geleceğin astronotu, mühendisi ve bilim insanı olmak üzere eğitim görüyor.
Üretim alanında ihtiyaç duyduğu insan kaynağını kadın istihdamıyla güçlendirmek isteyen Türkiye, KOSGEB programlarında kadınlara özel teşvikler sağlıyor. Türkiye, 2030 yılındaki "100 Turcorn" hedefine girişimci kadınlarla ulaşmayı öngörüyor. Halihazırdaki 7 Turcorn'un 4'ü kadın girişimciler tarafından kuruldu. Kacır, "Türkiye Yüzyılı hedeflerimize kadınların zekası, emeği ve ferasetiyle ulaşacağımıza inanıyorum." diyerek sözlerini tamamladı.
