İstanbul Ticaret Odası (İTO) Başkanı Şekib Avdagiç, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın (TCMB) döviz dönüşüm desteği kapsamında yaptığı yeni düzenlemeye ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Avdagiç, Resmi Gazete'de yayımlanan tebliğ ile hayata geçirilen sadeleştirme adımını iş dünyası için olumlu bir gelişme olarak nitelendirdi. Düzenlemenin ihracatçıların üzerindeki bazı yükleri hafiflettiğini belirten Avdagiç, asıl hedeflerinin ise ihracat bedellerinin bir kısmının Merkez Bankası'na satılması zorunluluğunu tamamen ortadan kaldırmak olduğunu söyledi.
TCMB'nin yayımladığı tebliğde, döviz dönüşüm desteğinden yararlanacak firmalar için daha önce uygulanan "bir ay döviz satın almama" taahhüdü kaldırıldı. Bu taahhüt yerine, firmaların döviz pozisyonunu esas alan yeni bir sistem getirildi. Avdagiç, bu değişikliğin özellikle ithal girdi kullanan üreticiler açısından önemli bir engeli ortadan kaldırdığını vurguladı. Yeni sistemin ticari hayatın işleyişiyle daha uyumlu bir yapı oluşturacağını ifade etti.
İHRACATÇININ TALEBİ NET
Avdagiç, döviz dönüşüm desteğinin sadeleştirilmesi beklentisini daha önce de yetkililere ilettiklerini açıkladı. Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz'ın odayı ziyareti ve TCMB Başkanı Fatih Karahan ile yapılan görüşmelerde bu konunun gündeme geldiğini söyledi. Yüzde 3'lük destekten yararlanabilmek için getirilen kısıtlar ve ilave taahhütler nedeniyle ihracatçıların önemli bir bölümünün sistemden faydalanamadığını üyeleri adına aktardı.
İhracatçıların yeni düzenleme ile bazı kolaylıklar elde ettiğini ancak nihai beklentinin daha kapsamlı bir adım olduğunu kaydeden Avdagiç, "İş dünyamızın nihai beklentisi ihracat bedeli satış zorunluluğunun tamamen kaldırılması" dedi. Bu ifade, iş dünyasının talebinin net bir şekilde ortaya koyulması açısından dikkat çekici bulunuyor.
KOBİ'LER DE SİSTEME GİRİYOR
Yapılan düzenleme ile yalnızca doğrudan ihracat yapan firmalar değil, dolaylı olarak ihracata katkı sağlayan üreticiler de destek kapsamına alınıyor. Aracı ihracatçıların katma değer limitlerini doldurmalarının ardından, yüksek katma değerli üretim yapan tedarikçiler adına da döviz dönüşüm işlemi yapılabilecek. Destek ödemesi doğrudan üretici firmanın hesabına aktarılacak. Bu sayede doğrudan ihracat yapmayan ancak üretim gerçekleştiren küçük ve orta ölçekli sanayi işletmeleri ilk kez bu sistemden yararlanabilecek.
İTO üyelerinin büyük bölümünün KOBİ'lerden oluştuğuna dikkat çeken Avdagiç, bu değişikliğin İstanbul'un üretim altyapısını güçlendirecek önemli bir adım olduğunu belirtti. Desteğin tabana yayılması, üretim zincirindeki tüm halkaların teşvik mekanizmasından faydalanmasına olanak tanıyacak. Böylece özellikle KOBİ'lerin finansman erişiminde yeni bir dönemin başlaması bekleniyor.
GÖZLER UYGULAMA TALİMATINDA
Düzenlemenin büyük bölümünün 1 Ekim 2026 tarihinde yürürlüğe gireceğini hatırlatan Avdagiç, uygulamanın ayrıntılarının TCMB tarafından yayımlanacak Uygulama Talimatı ile netleşeceğini söyledi. İş dünyası, döviz dönüşüm desteğinde yapılan sadeleşmenin ardından ihracatçının finansal hareket alanını genişletecek yeni adımlar bekliyor.
Avdagiç, ihracat bedellerinin yüzde 35'inin Merkez Bankası'na satılması zorunluluğunun kaldırılmasının ihracatın rekabet gücüne önemli katkı sağlayacağını kaydetti. Bu adımın, ihracatçıların döviz gelirlerini daha etkin yönetebilmesine imkan tanıyacağı ve dış ticaretin finansmanında daha esnek bir yapı oluşturacağı öngörülüyor. Gözler, TCMB'nin yapacağı açıklamalara çevrilmiş durumda.
