Mart Ayı Dış Ticaret Verileri Açıklandı: İhracat Geriledi, Açık Büyüdü
Ticaret Bakanı Ömer Bolat ve Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) Başkanı Mustafa Gültepe, Van'da düzenledikleri basın toplantısında 2026 yılı mart ayına ait dış ticaret verilerini kamuoyu ile paylaştı. Açıklanan verilere göre, mart ayında ihracat geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 6,4 oranında azalarak 21,9 milyar dolara geriledi. İthalat ise altın ve gümüş fiyatlarındaki aşırı yükselişin etkisiyle yüzde 8,4 artış göstererek 33 milyar 181 milyon dolar seviyesine ulaştı. Bu gelişmeler neticesinde aynı dönemdeki dış ticaret açığı yüzde 56,6 büyüme kaydederek 11 milyar 263 milyon dolara yükseldi.
Bakan Bolat'tan Açıklamalar: Takvim Etkisi ve Hürmüz Boğazı Baskısı
Bakan Ömer Bolat, mart ayındaki ihracat gerilemesini değerlendirirken, takvim etkisi ve Ramazan Bayramı nedeniyle dış satımda yaklaşık 1,5 milyar dolarlık bir kayıp yaşandığını ifade etti. Ayrıca, Hürmüz Boğazı'ndaki belirsizliklerin de ihracat üzerinde önemli bir baskı oluşturduğunu vurguladı. Bolat, dünyanın Kovid-19 krizinden bu yana istikrarsız bir dönemden geçtiğini belirterek, ABD ile İsrail'in İran'a yönelik başlattığı savaşın Hürmüz Boğazı'nın kapatılmasına yol açtığını ve bunun başta enerji ile petrokimya ürünleri olmak üzere ciddi olumsuz etkiler yarattığını söyledi.
"Körfez ülkelerine yönelik bir ay boyunca Türkiye'nin ihracatında yüzde 40'lık bir azalış gerçekleşti" diyen Bolat, savaş şartları, uzun bayram tatilleri ve takvim etkisinin ihracatı olumsuz etkilediğini dile getirdi. İşlenmiş ürünler kategorisindeki altın ihracatında da 350 milyon dolarlık bir düşüş olduğunu kaydetti. Bolat, bu yıl ihracatta dalgalı bir seyir izlendiğini belirterek, ocak ayında 800 milyon dolar azalış, şubatta 300 milyon dolar artış ve martta 1,5 milyar dolar gerileme yaşandığını aktardı.
Nisan ayında 23 Nisan resmi tatili dışında tatil olmayacağını ve bu ayda açığın kapatılacağını ifade eden Bolat, ancak mayıs ayında uzun bir 9 günlük Kurban Bayramı tatilinin beklendiğini söyledi. Geçen yıl mayıs ayında ihracatta rekor kırıldığını hatırlatan Bolat, haziran ayında bu kaybın telafi edileceğini ve dalgalı seyrin devam edeceğini belirtti.
TİM Başkanı Gültepe: İlk Çeyrekte Yüzde 3,1 Eksideyiz
TİM Başkanı Mustafa Gültepe ise mart ayıyla birlikte ihracatta ilk çeyrek performansının netleştiğini bildirdi. İlk üç ayda arzu edilen seviyenin gerisinde kalındığını aktaran Gültepe, "İhracatımız 2026’nın ilk çeyreğinde 63,3 milyar dolara, son 12 ayda ise 271,3 milyar dolara ulaştı. İlk çeyreği yüzde 3,1 ekside tamamlarken, 12 aylık çevrimde yüzde 3 artıdayız" dedi.
Gültepe, geçen ay 125 ülkeye ihracatın arttığını dile getirirken, İran savaşından etkilenen Körfez bölgesiyle ilgili önemli veriler paylaştı. Mart ayında Körfez ülkelerine ihracatın 1 milyar 371 milyon dolara kadar indiğini belirten Gültepe, sadece bir ayda bölge ülkelerine ihracatta 815 milyon dolarlık kayıp yaşandığını ifade etti. Umman dışındaki tüm bölge ülkelerine ihracatın düştüğünü vurgulayan Gültepe, şu oranları sıraladı:
- Irak’ta yüzde 30,
- BAE’de yüzde 48,
- İran’da yüzde 41,
- Suudi Arabistan’da yüzde 29,
- Katar’da yüzde 83,
- Kuveyt’te yüzde 70,
- Bahreyn’de yüzde 81’e yakın kayıp.
Savaşın en çok mücevher, hububat, otomotiv, kimya ve mobilya sektörlerini etkilediğini söyleyen Gültepe, mart ayında 26 sektörden 18'inin ihracatının daraldığını ekledi.
Sektörel ve Bölgesel Dağılım: Otomotiv Liderliğini Korudu
TİM tarafından verilen bilgilere göre, mart ayında sektörler sıralamasında otomotiv, 3,3 milyar dolarla liderliğini sürdürdü. Otomotivi sırasıyla şu sektörler takip etti:
- Kimyevi maddeler: 3 milyar dolar,
- Çelik: 1,6 milyar dolar,
- Elektrik elektronik: 1,5 milyar dolar,
- Hazır giyim: 1,2 milyar dolar.
En çok ihracat yapan iller ise İstanbul, Kocaeli, Ankara, Bursa ve İzmir olarak sıralandı. Mart ayında ilk defa ihracata imza atan 938 firmanın toplam katkısı 108 milyon dolara yaklaşırken, paritenin ihracata katkısı 682 milyon doları buldu.
Dış satımda en büyük payı alan ülkeler şöyle belirlendi:
- Almanya: 1 milyar 821 milyon dolar,
- ABD: 1 milyar 381 milyon dolar,
- İtalya: 1 milyar 289 milyon dolar.
İhracatta en çok paya sahip ilk 10 ülkenin toplam ihracat içindeki payı yüzde 46 olarak hesaplandı. Mart ayında en fazla ihracat yapılan ülke grupları ise Avrupa Birliği (AB) 10 milyar 277 milyon dolar, diğer Avrupa Ülkeleri 3 milyar 255 milyon dolar ve Yakın ve Orta Doğu ülkeleri 2 milyar 523 milyon dolar olarak kaydedildi.
