Türkiye İhracatta Şampiyonlar Ligi Hedefine Koşuyor
Türkiye, son yıllarda üretim üssü haline gelmesinin ardından şimdi de ihracatta dünyanın en büyük 10 ülkesi arasına girme, yani ihracatın şampiyonlar ligine yükselme hedefini ortaya koydu. Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) Başkanı Mustafa Gültepe, bu iddialı hedefe ulaşmak için rekabetçiliğin korunması ve gerekli destek mekanizmalarının devreye alınması gerektiğini vurguladı.
Hedef: İlk 10 Ülke Arasına Girmek
Gültepe, Türkiye'nin uzun vadede en çok ihracat yapan ilk 10 ülke arasına girmek istediklerini belirterek, şampiyonlar ligine çıkabilmek için ihracatın tabana yayılması, tüm sektörlerden katkı alınması ve sürdürülebilir büyüme ile her yıl çift haneli artışların yakalanması gerektiğini ifade etti. Bunun yolunun ise üretim ve ihracatı yeniden ekonomik büyümenin lokomotifi yapmaktan geçtiğini söyledi.
2025 İhracat Performansı ve Analizi
Jeopolitik risklere, emek yoğun sektörlerde yaşanan rekabetçilik kaybına ve küresel pazarlarda artan korumacılık önlemlerine rağmen Türkiye'nin ihracatını 2025'te yüzde 4.5 artışla 273.4 milyar dolara çıkardığını anlatan Gültepe, hizmet ihracatının da 122 milyar dolar civarında olacağını tahmin ettiklerini dile getirdi. Ancak bu tabloyu iyi analiz etmek gerektiğini vurgulayan Gültepe, 2025'teki 11.6 milyar dolarlık ihracat artışının 7.7 milyar dolarlık kısmının otomotiv, savunma sanayi ve mücevher sektörlerindeki sadece beş firmanın ihracatından geldiğini, ayrıca 5.4 milyar dolarlık parite kaynaklı artış olduğunu belirtti. Parite ve beş firmanın katkısı olmasaydı 2025'in ekside tamamlanabileceğine dikkat çekti.
Rekabetçilik Kaybı ve İstihdamdaki Düşüş
Gültepe, "yüksek faiz düşük kur" politikası nedeniyle özellikle emek yoğun sektörlerin son 2.5 yılda rekabetçiliklerinin zayıfladığını hatırlatarak, hazır giyim, tekstil, ayakkabı gibi sektörlerde binlerce firmanın kapandığını ifade etti. 2023'te konkordato ilan eden firma sayısı 1.516 iken 2025'te bu sayının dört katın üzerinde artışla 6.361'e ulaştığını vurguladı. SGK verilerine göre Ekim 2022'de yaklaşık 4 milyon 425 bin olan imalat sanayindeki istihdamın, Ekim 2025'te 3 milyon 824 bine gerilediğini, bunun da üç yılda yüzde 14'lük bir kayıp anlamına geldiğini söyledi.
Destek Mekanizmaları ve Talepler
Mevcut koşullarda kuru rekabetçi seviyeye çıkaracak bir ortam görünmediğini belirten Gültepe, artan maliyetleri dengeleyebilmek için ürün fiyatlarında döviz bazında yüzde 15-20 artış yapılması gerektiğini, ancak en fazla yüzde 2-3 artış yapabildiklerini ifade etti. Rekabetçiliği yeniden kazanabilmek için dört başlık altında topladıkları taleplerini Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'a ilettiklerini söyledi:
- İstihdam desteğinin 6 bin liraya çıkarılması,
- Asgari ücret desteğinin 2 bin 500 liraya yükseltilmesi,
- Döviz dönüşüm desteğinin daha etkin ve verimli şekilde uygulanması,
- İhracatçının uzun vadeli ve düşük faizli finansmana erişimini sağlayacak politikaların devreye alınması.
Hiçbir Sektörden Vazgeçme Lüksümüz Yok
Türkiye'nin bazı sektörlerden vazgeçtiği veya vazgeçmesi gerektiği yönündeki tartışmalara da değinen Gültepe, hiçbir sektörden vazgeçme lükslerinin olmadığını vurguladı. Hazır giyim ve konfeksiyon sektörünün üç yıldır daraldığı halde 12 milyar doların üzerinde cari fazla verdiğini, tekstille birlikte 860 bini aşkın istihdam sağladığını belirterek, bu sektörü gözden çıkarmanın en az 20 milyar dolarlık ithalat anlamına geleceğini söyledi. Aynı anlayışın deri, ayakkabı ve diğer sektörler için de geçerli olduğunu ekledi.
Alım Heyetleri ve Diplomatik Temaslar
Gültepe, bu yıl biri Arap ülkelerini, diğeri Amerika Kıtası'ndaki ülkeleri kapsayacak şekilde ve her biri en az 500 kişilik iki büyük alım heyeti programladıklarını açıkladı. Ayrıca ülkede görev yapan diplomatik temsilcilerle diyaloğa büyük önem verdiklerini belirterek, geçen hafta sonu Arap Birliği üyesi 13 ülkenin temsilcilerini Trabzon'da ağırladıklarını söyledi. Trabzon'daki temasların, Arap Birliği ülkelerine 2025'te 52 milyar dolar civarında olan ihracatı iki üç yıl içinde 65 milyar dolara çıkarabilecek potansiyel olduğunu gösterdiğini ifade etti.
Orta Vadeli Program Hedefi ve Beklentiler
Talep ve beklentilerinin karşılanması durumunda Orta Vadeli Program'da (OVP) 2026 yılı için öngörülen 282 milyar dolarlık ihracat hedefinin rahatlıkla üzerine çıkabileceklerini vurgulayan Gültepe, rekabetçiliğin korunması halinde şampiyonlar ligi hedefine ulaşılabileceğini tekrarladı. Üretimi ve ihracatı bu yıl yeniden ekonomik büyümenin lokomotifi yapmak istediklerini söyleyerek, hasar daha fazla büyümeden taleplerinin karşılık bulacağını umduklarını belirtti.
