6 Şubat 2023 tarihinde Kahramanmaraş merkezli olarak meydana gelen ve 11 ili etkileyen yıkıcı depremlerin üzerinden tam üç yıl geçti. Bu süre zarfında, bölgede kapsamlı bir yeniden inşa ve toparlanma süreci hayata geçirildi. Resmi veriler, bütçeden yapılan harcamaların 2025 fiyatlarıyla 3,6 trilyon lirayı aşarak yaklaşık 90 milyar dolara ulaştığını ortaya koyuyor.
Konut ve İş Yeri İnşasında Rekor Hız
Depremin ardından başlatılan yeniden inşa sürecinde, ilk konutların temelleri sadece 15'inci günde atıldı. 11 ilde yürütülen çalışmalar kapsamında, toplam 455 bin bağımsız bölüm tamamlanarak sahiplerine teslim edildi. Bu süreçte yaklaşık 200 bin kişi görev alırken, konutlar saatte 23, günde ise ortalama 550 adet hızla inşa edildi. İlk köy evleri ise 45'inci günde sahiplerine ulaştırıldı.
Sanayi ve İstihdamda Toparlanma
Sanayi ve istihdam tarafında, toparlanma programları devreye alındı. Depremden etkilenen illerdeki Organize Sanayi Bölgeleri (OSB) ve sanayi sitelerine sağlanan kaynak 23 milyar liraya ulaştı. Kahramanmaraş, Gaziantep ve Malatya'da 936 iş yeri tamamlandı. 2026 yılında ise bin 800'den fazla yeni iş yerinin inşa edilmesi planlanıyor.
Çalışma Hayatına Destekler
Çalışma hayatına yönelik olarak, kısa çalışma ödeneği ve nakdi ücret desteği gibi uygulamalarla yaklaşık 40 milyar liralık destek sağlandı. Deprem öncesinde 1 milyon 889 bin olan sigortalı çalışan sayısının, 2025 Ağustos itibarıyla 2 milyon 4 bine yükseldiği bildirildi.
Eğitim ve Sağlık Altyapısında Güçlendirme
Eğitim altyapısında, 13 bin 321 derslik inşası için 72 milyar lira, 2 bin 776 dersliğin güçlendirilmesi için ise 6,9 milyar lira harcandı. Üniversitelerde yeniden yapım, güçlendirme ve kampüs altyapısı için 5,1 milyar lira harcanırken, 2026 yatırım programında ek 2,4 milyar lira ödenek ayrıldı.
Sağlık alanında ise 40,8 milyar liralık yatırımla 5 bin 123 yataklı 109 sağlık tesisi tamamlandı. Kamu hastanelerinin yatak kapasitesi yüzde 16 artışla 27 bin 503'e çıktı. Ayrıca, 2 bin 96 yatak kapasiteli 12 acil durum hastanesi kısa sürede hizmete alındı.
Ulaşım ve Tarımsal Destekler
Ulaştırma altyapısında, 9 bin 176 kilometrelik kara yolu ağının yüzde 98'inin hasar görmediği açıklanırken, hasarlı kesimler için 98 milyar liralık onarım ve güçlendirme programı yürütülüyor.
Tarım ve hayvancılıkta, depremde hayvan kaybı yaşayan yetiştiricilere 909 milyon lira bütçeyle canlı hayvan ve arılı kovan bedelsiz dağıtıldı. 2025 yılında yalnızca tarım sektörüne 11 ilde toplam 17,4 milyar lira destek ödemesi yapıldı.
Spor, Kültür ve Hatay'ın Yeniden Doğuşu
Gençlik, spor ve kültür varlıkları alanında 338 tesis için 2 milyar 66 milyon lira ödenek gönderildi. Kültür varlıklarında 5 bin 119 tescilli taşınmaz incelendi, yüzlerce yapının yıkıldığı veya ağır hasar aldığı belirlendi. Restorasyon ve yeniden inşa çalışmaları için 2025 ve 2026'da ayrı ayrı 1,5 milyar lira ödenek planlandı.
Hatay'da, 6 Şubat 2023'teki 7,7 ve 7,6 büyüklüğündeki depremler 24 bin 147 kişinin yaşamını yitirmesine ve 90 binden fazla binanın yıkılmasına neden oldu. Depremin üçüncü yılında, yıkımın fotoğrafları dronla çekilen güncel görüntülerle karşılaştırıldı. Antakya'daki Cumhuriyet Meydanı, Rüstem Tümer Paşa ve Atatürk caddeleri ile Asi Nehri kıyısındaki yerleşimlerde yeni yapılar yükseldi.
Tarihi Meclis binası ve Anadolu'nun ilk camisi Habib-i Neccar Camisi restorasyonla aslına uygun şekilde yeniden hizmete alındı. Kurtuluş Caddesi ve Antakya-Reyhanlı kara yolu Demirköprü mevkisi kullanıma açıldı. 600 Evler Sitesi'nin yerine yeni yerleşimler yapıldı, İskenderun sahil bandı yenilenip sosyal donatılarla güçlendirildi.
Vali Mustafa Masatlı, Hatay'da 194 binden fazla bağımsız bölümün tamamlandığını veya inşasının sürdüğünü, 13 bin 500 sosyal konut projesinin başlatıldığını belirterek, şehri "Anka kuşu misali küllerinden yeniden doğdu" şeklinde nitelendirdi.
