Otomotivde Hürmüz Boğazı Krizi: Sektörün Geleceği Tehlikede
Dünya genelinde olduğu gibi Türkiye otomotiv sanayisi de ABD-İsrail-İran savaşının yarattığı gerilimler nedeniyle alarm durumunda. Sektör temsilcileri, Hürmüz Boğazı'nda yaşanan fiili kapanmanın enerji fiyatları ve lojistik süreçler üzerinde ciddi baskı oluşturabileceği uyarısında bulunuyor.
Enerji Fiyatları ve Lojistikte Belirsizlik Artıyor
Petlas Genel Müdürü Hakan Yalnız, otomotiv basını ile yaptığı son görüşmede, enerji fiyatlarındaki yükseliş ve Avrupa pazarındaki daralmanın sektörü zorladığını belirtti. Yalnız, "Hürmüz Boğazı'nın kapalı kalması tüm sektörü olumsuz etkileyebilir. Enerji fiyatlarındaki artışlar ve Avrupa'daki piyasanın daralması zaten baskı yaratıyordu. Geçen hafta bölgemizde yeni bir savaşın başlaması riskleri daha da artırdı" ifadelerini kullandı.
Tedarik Zincirinde Riskler Büyüyor
Taşıt Araçları Tedarik Sanayicileri Derneği (TAYSAD) Yönetim Kurulu Başkanı Yakup Birinci, Hürmüz Boğazı'nın dünya enerji ticaretindeki kritik rolüne dikkat çekti. Birinci, küresel petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) arzının yaklaşık beşte birinin bu hat üzerinden taşındığını vurgulayarak şunları söyledi:
"İran-ABD gerilimi nedeniyle boğazın trafiğe kapanması, enerjiye yüksek bağımlılığı olan sanayi kollarını yakından ilgilendiriyor. Türkiye otomotiv tedarik sanayi açısından da bu durumun doğrudan etkileri söz konusu olabilir. Özellikle petrokimya türevleri, plastik hammaddeler ve bazı metal girdilerinde küresel fiyat dalgalanmaları yaşanması ihtimali sektör tarafından yakından takip ediliyor."
Türkiye'nin Coğrafi Avantajı Fırsat Yaratabilir
Jeopolitik belirsizlik dönemlerinde Türkiye'nin coğrafi konumunun avantaja dönüşebileceğini belirten Birinci, "Küresel şirketler, riskli ve uzun tedarik hatları yerine daha güvenli ve yakın üretim merkezlerine yönelme eğilimi gösterebiliyor. Türkiye otomotiv tedarik sanayi bu noktada Avrupa için güvenilir bir üretim ve tedarik ortağı olma özelliğini güçlendirebilir" dedi.
Hürmüz Boğazı'nın Küresel Önemi
Basra Körfezi'ni Umman Denizi'ne bağlayan 33 kilometre genişliğindeki Hürmüz Boğazı, dünyanın en stratejik su yollarından biri olarak kabul ediliyor. ABD Enerji Enformasyon İdaresi'nin (EIA) 2025 verilerine göre:
- Hürmüz Boğazı'ndan günlük 20 milyonu aşkın varil ham petrol ve petrol ürünü geçiyor
- Bu miktar, dünya sıvı petrol tüketiminin yaklaşık yüzde 20'sine karşılık geliyor
- Küresel petrol ticaretinin beşte biri bu hat üzerinden gerçekleşiyor
- Hürmüz'den geçen petrolün yüzde 70-80'i Asya ülkelerine gidiyor
Uluslararası Enerji Ajansı'nın (IEA) verileri de benzer şekilde, küresel petrol ticaretinin önemli bir bölümünün bu kritik geçitten sağlandığını doğruluyor. En büyük ithalatçılar arasında Çin, Hindistan, Japonya ve Güney Kore gibi ülkeler yer alıyor.
Akaryakıt Fiyatlarında Eşel Mobil Uygulaması
TAYSAD Başkanı Birinci ayrıca, akaryakıt fiyatlarında yeniden gündeme gelen eşel mobil uygulamasının lojistik ve girdi maliyetleri üzerinde olumlu etki yaratabilecek bir adım olduğunu belirtti. Bu uygulamanın sektör üzerindeki olası etkileri de yakından takip ediliyor.
Otomotiv sektörü temsilcileri, önümüzdeki dönemde Hürmüz Boğazı'ndaki gelişmeleri ve bunun küresel tedarik zincirleri üzerindeki etkilerini dikkatle izleyeceklerini ifade ediyor. Sektörün, artan maliyet baskılarına rağmen Türkiye'nin coğrafi avantajlarını kullanarak yeni fırsatlar yaratma potansiyeli de değerlendiriliyor.
