Ticaret Bakanlığı tarafından hazırlanan “Motorlu Kara Taşıtı Ekspertiz Hizmetleri Hakkında Yönetmelik Taslağı” ikinci el otomotiv sektöründe köklü bir dönüşümün kapısını araladı. Yönetmelik ile ekspertiz hizmetleri ilk kez kapsamlı bir yasal çerçeveye kavuşurken; raporlama standartları, işletme sorumlulukları ve denetim mekanizmaları açık ve detaylı şekilde düzenleniyor.
Yetki Belgesi Zorunluluğu ve Kayıt Dışılığın Sonu
Yönetmelik taslağına göre, ekspertiz hizmeti veren işletmeler faaliyetlerini sürdürebilmek için yetki belgesi almak zorunda olacak. Bu belge için TSE Hizmet Yeterlilik Belgesi, mesleki yeterlilik belgesine sahip teknik sorumlu istihdamı ve mesleki sorumluluk sigortası gibi şartlar aranacak. Experix Kurumsal Oto Ekspertiz Yönetim Kurulu Başkanı Emre Öztürk, “Bugüne kadar hiçbir standart, denetim ve sorumluluk taşımadan faaliyet gösteren, tüketiciyi mağdur eden merdiven altı işletmeler artık tarih olacak” dedi.
Taşıt Ekspertiz Bilgi Sistemi ile Şeffaf Raporlama
Düzenleme kapsamında Ticaret Bakanlığı bünyesinde kurulacak “Taşıt Ekspertiz Bilgi Sistemi” ile tüm ekspertiz raporları dijital ortamda, şeffaf ve izlenebilir şekilde tutulacak. Ekspertiz işletmeleri düzenledikleri tüm raporları merkezi sisteme kaydetmek zorunda olacak. Raporlar üzerinde sonradan değişiklik yapılması engellenerek sahte rapor riski ortadan kalkacak. Vatandaşlar, rapor üzerindeki karekod aracılığıyla belgenin doğruluğunu anında teyit edebilecek. Sistem dışında düzenlenen raporlar geçersiz sayılacak.
Öztürk, “Sahte ve manipüle edilmiş raporlar, sektörümüzün itibarını en çok zedeleyen konuların başında geliyordu. Merkezi kayıt ve karekod doğrulama ile bu sorun kökten çözülüyor” ifadelerini kullandı.
Ortak Dil ve Tarafsızlık Standardı
Yeni düzenlemeyle birlikte Ticaret Bakanlığınca belirlenen “Ortak Dil” standardı sayesinde ekspertiz raporları Türkiye’nin her yerinde aynı teknik dille hazırlanacak; farklı işletmelerin farklı terimler kullanmasından kaynaklanan kavram karmaşası son bulacak. Ayrıca raporlarda alıcı veya satıcıyı yönlendirecek subjektif yorumlara izin verilmeyecek.
Tüketiciye Sigorta Güvencesi ve Dijital İtiraz Hakkı
Yönetmelik, ekspertiz işletmelerinin sorumluluklarını da netleştiriyor. İşletmeler; rapordaki hata, eksiklik veya gizlenen kusurlar nedeniyle oluşacak değer farkı veya onarım masraflarından sorumlu olacak ve olası mağduriyetler sigorta aracılığıyla tazmin edilebilecek. Ayrıca itiraz süreci dijitalleşiyor: Vatandaşlar 5 gün içinde sistem üzerinden itiraz edebilecek, işletmeler bu itirazları 3 gün içinde sonuçlandırarak gerekmesi halinde raporu bedelsiz yenilemekle yükümlü olacak.
Denetim ve Yaptırımlar
Ekspertiz işletmeleri Ticaret Bakanlığı tarafından denetlenecek; kurallara uymayan işletmelere idari para cezası ve yetki belgesi iptali gibi caydırıcı yaptırımlar uygulanacak. Taslakta öngörülen takvime göre düzenlemenin 1 Ocak 2027’de yürürlüğe girmesi, mevcut işletmelere yetki belgelerini almaları için 1 Haziran 2027’ye kadar süre tanınması planlanıyor.
Sektör Temsilcilerinden Destek
Emre Öztürk, yönetmelik taslağının ortaya çıkmasında TOBFED ve TOED’in büyük pay sahibi olduğunu vurgulayarak, “Bu düzenleme bir anda ortaya çıkmadı. TOBFED ve TOED girişimleri ile hazırlanarak Bakanlığımıza sunulan kapsamlı çalışmalar bugün karşılığını bulmuş ve hız kazanmıştır” dedi. Öztürk, düzenlemeyi tüm sektörün seviyesini yukarı taşıyacak bir fırsat olarak gördüklerini belirtti.
