Bir zamanlar "Burada sera olmaz, ürün yetişmez" denilen Batman'ın Balpınar beldesi, bugün Türkiye'nin önemli seracılık merkezlerinden biri haline geldi. Merkeze bağlı, 1200 haneli ve 6 bin 260 nüfuslu belde, 2002'de devlet desteğiyle kurulan iki serayla başladığı yolculukta 550 seraya, 600 dekarlık üretim alanına ve yıllık 26 bin ton rekolteye ulaştı.
1990'lı yıllarda yapılan ilk denemelerden sonuç alınamaması, seracılık fikrinin rafa kaldırılmasına yol açtı. Ancak 2002'de sağlanan devlet desteği, bölge çiftçisinin önünü açtı. Bugün seracılık, yalnızca beldenin değil, Batman ilinin tarım ekonomisinde de lokomotif sektör durumunda.
İmkânsız denilen fikir nasıl başarıya dönüştü?
Batman Tarım ve Orman İl Müdürü Necdet Tuncer, süreci şöyle anlattı: "Sera denemelerimiz ilk olarak 1994 yılında başlamış, 1997'de ilk seramız kurulmuştu. 2002 yılından itibaren ise devletimizin sağladığı desteklerle çiftçilerimiz bu işi yaygınlaştırmaya başladı." Tuncer, Batman genelinde yaklaşık 750 dekar alanda seracılık yapıldığını, bu üretimin yüzde 90'a yakınının Balpınar'da gerçekleştirildiğini vurguladı.
"İlk deneme aşamalarında 'Burada sera olmaz, bu yöntemle üretim yapamazsınız' denilen bir zamandan; ısrarla, gayretle, çalışkanlıkla ve azimle yazılan bir başarı hikayesine şahitlik ediyoruz" diyen Tuncer, 90'lı yıllarda bu günlere gelineceğini kimsenin öngörmediğini sözlerine ekledi.
Kadın istihdamı ve sosyal dönüşüm
Balpınar'da 150'den fazla çiftçinin aktif olarak seracılık yaptığını, toplam 550 sera bulunduğunu belirten Tuncer, sektörün yüzde 65 oranında kadın istihdamı sağladığını söyledi. Seralarda çalışan binden fazla kişi, aile bütçelerine doğrudan katkı sunuyor.
Tuncer, "Kadınlarımızın iş hayatına ve üretim süreçlerine katılması, aile bütçelerine destek olması aslında toplumsal yapımızda iç barışın sağlandığı, aile huzurunun oluştuğu ve ekonominin kalkındığı muazzam bir imkan oluşturuyor" dedi. Bölgede nem oranının kıyı bölgelere göre düşük olması da ürünlerin daha kaliteli ve dayanıklı yetişmesine olanak tanıyor.
Yıllık 26 bin ton üretim, 650 milyon lira gelir
Yaz aylarında domates, salatalık, patlıcan ve biber; kış aylarında marul, yeşil soğan ve ıspanak üretilen seralarda rekolte her geçen yıl artıyor. Geçen yıl 32 yeni sera projesinin hayata geçirildiğini, bu yıl ise 40'a yakın yeni projenin planlandığını aktaran Tuncer, "Seralarımızda yılda yaklaşık 26 bin ton sebze üretimi gerçekleştiriyoruz. Bu üretimin ülke ve şehir ekonomisine kazancı yıllık yaklaşık 650 milyon lira civarında" bilgisini paylaştı.
İlin eskiden yaz aylarında dışarıya mevsimlik tarım işçisi gönderdiğini, Balpınar'da seracılığın yaygınlaşmasıyla bu göçün tamamen bittiğini ifade eden Tuncer, "İnsanlarımız dışarıda ekmek arayışını bıraktı. Kendi memleketlerinde, kendi doğalarında üretim yaparak ekonomiye katkı sağlıyorlar" diye konuştu.
Seralarda sabah 5'te başlayan mesai
Eşi ve çocuklarıyla birlikte serada çalışan üretici Şahinaz Öz, bu işin baba mesleği olduğunu, çocuklarının kışın okula gidip yazın kendilerine destek verdiğini anlattı. Öz, "Sabah saat 05.00'te seraya girip öğlen 10.00'a kadar çalışıyoruz. Öğlen sıcağında eve gidip dinlendikten sonra saat 15.00'te tekrar gelip akşam 18.00'e kadar alın teri döküyoruz. Çok ciddi bir emek veriyoruz ama değiyor" dedi.
Bir kadın olarak üretimin bir parçası olmanın gurur verici olduğunu belirten Öz, "Benim gibi birçok kadın bu sayede evine katkı sağlıyor, sosyalleşiyor. Ürünlerimiz yurt dışına ihraç edilirse bu hem Batman hem ülkemiz için dev bir gelir olur" ifadelerini kullandı.
Balpınar'daki dönüşüm, "yapamazsınız" denilen bir fikrin, kararlılık ve devlet desteğiyle nasıl büyük bir ekonomiye dönüştüğünün en somut örneği olarak kayıtlara geçti. Bölgede seracılık yatırımları artarak sürüyor.
