Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesi'nden 1978 yılında mezun olduktan sonra uzun yıllar Trakya Tarımsal Araştırma Enstitüsü Çeltik Bölüm Başkanlığı görevini yürüten Ziraat Mühendisi Dr. Halil Sürek, kamu ve özel sektörde 48 yıla yaklaşan meslek hayatında çeltik üzerine önemli çalışmalara imza attı.
Yeni Çeltik Çeşitleri: Yörük, Irmak ve Kayı
Yeni çeltik türleri üzerine yaptığı bilimsel araştırmalar nedeniyle "çeltiğin babası" olarak anılan Sürek, kamudan emekli olduktan sonra bilgi birikimini 2020 yılından bu yana özel sektördeki tarım firmalarında değerlendirmeye devam ediyor.
Son yıllarda iklim değişikliğinin getirdiği kuraklık ile aşırı ve ani yağışların neden olduğu hastalıklara karşı dayanıklı çeltik çeşitleri üzerine yoğunlaşan Sürek, yarım asra yaklaşan bilgi birikimi ve tecrübesinin ürünü olan ve 11 yıl üzerinde çalıştığı "Yörük", "Irmak" ve "Kayı" çeşitlerini geliştirdi.
Tescil ve Saha Denemeleri
Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından Agrobest Grup adına tescillenen ve saha denemelerinde olumlu sonuçlar veren yeni çeşitler, kuraklık ve aşırı yağış koşullarına dayanıklılığının yanı sıra yüksek verim ve kaliteli dane yapısıyla öne çıkıyor.
Ziraat Mühendisi Dr. Halil Sürek, bugüne kadar 80'e yakın çeltik çeşidi geliştirdiğini belirtti. Tescillenen çeltik çeşitlerinin çoğunun Türk tarımında kullanıldığını ifade eden Sürek, "Geliştirdiğim çeltiklerin amiral gemisi Osmancık, Yatkın, baldo tipi Edirne. Emekliliğin ardından çalışıyorum. Bu şirkette geliştirdiğim Bavra, Akkurt ve yeni tescil olanlar da var. Şu anda sektöre çıktığım zaman bütün sektör bileşenlerinden saygı görüyorum. Bu beni onurlandırıyor ve insanlığa hizmet ettiğim için yurt içinde ve dışından tanınıyorum. Bu durum beni maddi kazançtan çok manevi bir kazanç olarak daha tatmin ediyor" dedi.
Sürek, teknoloji ilerledikçe tarımsal üretim ile tüketiminin farklılaştığını belirtti. Üzerinde 11 yıl çalıştıkları yeni çeşitlerin Türk damak tadına uygun olduğunu vurgulayan Sürek, şunları söyledi:
"Ürünler iklim değişikliklerinden etkileniyor. Kimi zaman yağışlar kimi zaman da sıcaklıklar verimi düşürüyor. Veyahut yağışlar ve sıcaklar birbirine eşit giderse mantar hastalıkları ortaya çıkabiliyor. Yeni çeşitlerimiz özellikle mantar hastalıklarına genetik olarak dayanıklı. Çiftçimiz mantar hastalık riski olduğu zaman yılda iki, üç defa ilaç atmak zorunda kalıyor. Bu çeşitlerde ilacı atmayacak, masraftan kurtulacak. İlacın çevreye bir olumsuz etkisi olmayacak. Yeni geliştirilen çeşitler boyu kısa, yaprakları koyu renkli. Kısa süreli 5-10 günün altındaki susuzluk streslerini daha tolere edilebilecek durumda yapıya sahip. Yörük, Kayı ve Irmak çeşitleri normal koşullarında dekarda 10 tondan fazla verime sahip."
Agrobest Grup'un Katkıları
Agrobest Grup İş Geliştirme Direktörü Oğuzhan Eroğlu ise global bir Türk firması olarak Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından tescillenen AR-GE merkezleri ve laboratuvarlarıyla Türk tarımına araştırma ve geliştirme konusunda önemli çalışmalar imza attıklarını söyledi.
Yörük, Kayı ve Irmak çeşitlerinin Türkiye'nin yanı sıra çevre ve Uzak Doğu ülkelerindeki üretime katkı sağlayacağını belirten Eroğlu, "Bu ürünler, çiftçilerimiz tarafından yaptığımız deneme çalışmalarında çok büyük ilgiyle karşılandı. Özellikle civar ülkelerden gelen çiftçiler de bu ürünlere ciddi anlamda bir talep oluşturdu. Önümüzdeki dönemde sadece ticari anlamda değil, Türkiye tarımına sağladığımız katkıyla bu çeşitlerimiz iyi bir noktaya gelecek" ifadelerini kullandı.
