Tarım Arazilerindeki Kaçak Yapılar İçin Yıkım Kararı
Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından hazırlanan "Tarım Arazilerinin Korunması ve Kullanılması Hakkında Yönetmelik", 4 Nisan 2026 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Yeni düzenleme, tarım arazilerinin korunması ve amacı dışında kullanılmasının önüne geçmeyi hedefliyor.
İzinsiz Yapıların Tamamı Yıkılacak
Yönetmeliğin en dikkat çeken hükmü, tarım arazileri üzerinde izinsiz olarak inşa edilen tüm yapıların yıkılması zorunluluğu oldu. Bu kapsamda hobi bahçesi, bungalov, tiny house ve bağ evi gibi yapılar da denetim altına alındı. Tespit edilen kaçak yapıların yıkılmasının ardından arazilerin yeniden tarımsal üretime uygun hale getirilmesi gerekecek.
Tarımsal Amaçlı Yapılar İçin Sıkı Kurallar
Yönetmelik, tarımsal amaçlı yapıları da ayrıntılı bir şekilde tanımladı. Toprak koruma ve sulama tesisleri, hayvancılık tesisleri, depolar, seralar ve çiftlik atölyeleri bu kapsamda değerlendiriliyor. Ancak bu yapıların inşası için de ilgili kurumlardan izin alınması şartı getirildi.
- En az 5 dönüm arazi gerekliliği
- Yapı büyüklüğünün 30 metrekareyi aşmaması
- Bir parselde yalnızca 1 bağ evi inşa edilebilmesi
- Aynı ailenin aynı bölgede sadece 1 bağ evine sahip olabilmesi
GES Kurulumuna Sınırlama
Tarım arazilerine güneş enerjisi santrali (GES) kurulumu konusunda da önemli kısıtlamalar getirildi. GES kurulumuna yalnızca kuru marjinal tarım arazisi sınıfındaki parsellerde izin verilecek. Mutlak tarım arazisi, özel ürün arazisi ve sulu tarım arazilerine GES kurulması artık mümkün olmayacak.
Tespit ve Yıkım Süreci
Kaçak yapıların tespiti için Bakanlık il ve ilçe müdürlükleri tarafından yerinde kontroller yapılacak. Uydu görüntüleri, coğrafi bilgi sistemleri ve ihbarlar da tespit sürecinde kullanılacak. İzinsiz yapı tespit edildiğinde şu süreç işleyecek:
- Valilik tarafından yapı sahibine 2 ayı geçmemek üzere yıkım için süre verilecek
- Bu süre içinde yıkım yapılmazsa durum belediyeye veya il özel idaresine bildirilecek
- Yerel yönetimler 1 ay içinde yıkımı gerçekleştirmekle yükümlü olacak
- Belediyeler yıkımı yapmazsa Bakanlık devreye girerek yapıyı yıktıracak
Ceza ve Yaptırımlar
İzinsiz yapılar için metrekare başına idari para cezası uygulanacak. Ceza miktarı, arazinin sınıfına ve toprağa verilen zarara göre belirlenecek. Ayrıca kaçak yapı tespit edilen arazilerin tapu kütüğüne şerh düşülecek ve bu şerh, arazi eski haline getirilmeden kaldırılamayacak.
Büyük Ova Koruma Alanlarında Daha Sıkı Rejim
Yeni yönetmelik, büyük ova koruma alanlarında daha katı kurallar öngörüyor. Bu alanlardaki tarım arazileri hiçbir şekilde amacı dışında kullanılamayacak. Sadece tarımsal amaçlı yapılar ve kamu yararı kararı alınan faaliyetler için istisnai izin verilebilecek.
Dijital Başvuru Sistemi
Tüm başvurular artık TAD Portal adlı dijital sistem üzerinden yapılacak. Kağıt başvuru dönemi sona eriyor. Verilen kararlara itiraz hakkı ise yalnızca bir kez kullanılabilecek ve tebliğ tarihinden itibaren bir yıl içinde valiliğe başvurulması gerekecek.
Yeni düzenleme, tarım arazilerinin korunması ve sürdürülebilir tarımsal üretimin devamı için önemli bir adım olarak değerlendiriliyor. Özellikle son yıllarda artan kaçak yapılaşmanın önüne geçilmesi ve tarım arazilerinin asıl amacı doğrultusunda kullanılması hedefleniyor.
