Sivas'ta 15 yıldır gıda sektöründe faaliyet gösteren Selahattin Yabalı, lahmacunu 50 TL'den sattığı için 'çok ucuz' gerekçesiyle defalarca CİMER'e şikayet edildi. Ticaret Müdürlüğü'nün yaptığı son denetimde işletmede herhangi bir uygunsuzluk tespit edilmedi. Piyasada tek bir lahmacunun ortalama fiyatı 130-180 TL arasında değişirken, gözde mekanlarda 300 TL ve üzerine çıkabiliyor.
Maliyet Hesabı ve Kâr Marjı
Yapay zeka ile yapılan maliyet analizine göre, standart bir lahmacun harcı (100-110 gram iç harç + 50 gram hamur) için malzeme giderleri şöyle: kıyma (30-35 gr) yaklaşık 12 TL, sebze ve baharat 3.50 TL, hamur 1 TL, odun/gaz gideri 1.50 TL, yan ürünler 3 TL. Toplam net malzeme maliyeti 21 TL. Sabit giderler (kira, personel, SGK, elektrik, su, muhasebe, vergi) lahmacun başına paylaştırıldığında, düşük hacimli işletmelerde (günde 150-200 lahmacun) bu maliyet 15-20 TL'yi bulurken, yüksek hacimli işletmelerde (günde 1000+ lahmacun) 5-7 TL'ye düşüyor.
Sivas'taki işletme gibi standart bir mahalle işletmesinde malzeme maliyeti 22 TL, işletme gideri 18 TL olup net amorti maliyeti 40 TL. Yüzde 20 kâr payı eklendiğinde bir lahmacun 48 TL'ye denk geliyor. Yabalı'nın kira ödememesi avantajıyla, 50 TL satış fiyatından yüzde 20'nin üzerinde kâr elde ettiği görülüyor.
Fahiş Fiyat Politikası
Yapılan hesap, dışarıda yarım ekmek arası köfte, döner, sucuk gibi ürünlerin içecek hariç 400-500 TL'ye satıldığını gösteriyor. Uzmanlara göre yeme içme sektöründe devasa bir fahiş fiyat politikası var ve enflasyon bu kârın bahanesi oluyor.
Futbolda Geçmiş ve Şimdi
BBC'de yayınlanan bir araştırmada, 1970 Dünya Kupası'nda Brezilya'nın sağ beki Carlos Alberto'nun attığı gol ile 2022 finalinde Arjantinli Angel Di Maria'nın benzer manevrası karşılaştırıldı. Prof. Dr. Orlando Laitano'ya göre, günümüzde futbolun hızı geçmişe göre inanılmaz arttı. 1970'lerde futbolcuların ortalama boyu 1.77, 2020'lerde ise 1.81. 2022 Dünya Kupası'nda en az 10 oyuncu saatte 35 kilometreden hızlı koştu.
Diego Maradona, Dünya Kupaları'nda 21 maçta toplam 152 kez faule maruz kalmış (maç başına 7.2 faul), Lionel Messi ise 28 maçta 75 kez (maç başına 2.5 faul). 1982'de İtalya maçında Maradona'ya 23 faul yapılmış, faullerin çoğunu yapan Gentile sadece sarı kart görmüştü. Günümüzde ise son adam kalınan pozisyonlarda kırmızı kart çıkıyor.
Emlakta Metrekare Oyunu
Emlak ilanlarında net 90 m2 olarak gösterilen bir dairenin gerçek net alanı 70 m2 çıkabiliyor. Yanıltıcı bilgi içeren ilanlara 158 bin TL ceza uygulanıyor. Evi satın aldıktan sonra bu durum 'Gizli Ayıp' ve 'Eksik İfa' kapsamında değerlendirilir ve dava açılması halinde tüketici kazanır.
