Son dönemde sosyal medyada sıkça karşılaşılan film, dizi, oyun, spor ve sağlık gibi uygulamaların ücretsiz deneme sürümleri, vatandaşlar için büyük bir maddi tuzağa dönüşüyor. Bir pazarlama tekniği olarak sunulan bu uygulamalar, kullanıcıların kredi kartlarından habersizce üyelik ücreti çekilmesine yol açıyor. Ücretsiz olduğu düşünülerek indirilen uygulamalar, deneme süresi sona erdikten sonra otomatik olarak ücretli aboneliğe dönüşüyor ve bu durum fark edilmediğinde aylarca kesinti devam ediyor.
İptal Süreci Günler Alıyor
Vatandaşlar, ücretsiz deneme yapıp ardından kapatmayı planladıkları uygulamalar nedeniyle ay sonu ekstrelerinde binlerce liralık faturalarla karşılaşınca şok yaşıyor. Üyeliği iptal etmek ise günler hatta bazen aylar sürebiliyor. Bu durum, mağduriyetlerin ciddi boyutlara ulaşmasına neden oluyor. Sorunlarını Tüketici Hakem Heyetleri, CİMER ve şikayet platformlarına taşıyan vatandaşlar, acil bir çözüm bekliyor.
Sistem Nasıl İşliyor?
Sistem şu şekilde işliyor: Bir kişi ilgi alanına giren bir konuyu internette araştırdığında, sosyal medya hesabında bu konuyla ilgili uygulama önerileri belirmeye başlıyor. Örneğin, diyet yapmak isteyen bir kişi diyet listesi aradığında ya da spor salonlarını araştırdığında, sosyal medya online platformlardaki uygulamaları öneriyor. Bu öneriler oyun, film, dizi gibi farklı kategorilerde olabiliyor.
Öneriler genellikle 'Bir ay ücretsiz deneme' veya 'Ücretsiz indir, bir hafta dene' şeklinde sunuluyor. 'Ücretsizmiş, beğenmezsem kullanmam' diyen vatandaşlar bu uygulamaları indiriyor. Ancak uygulamayı indirebilmek için kredi kartı bilgilerini girmek gerekiyor. Deneme süresi bittikten sonra uygulama silinse bile üyelik devreye giriyor ve ücret kesintisi başlıyor.
Küçük Tutarlar Fark Edilmiyor
Kredi kartına yansıyan bazı ücretler küçük olduğu için bazen hiç fark edilmiyor ve aylarca kesilmeye devam ediyor. Aylar sonra fark eden vatandaş, üyeliğini iptal etmek için uzun süre mücadele etmek zorunda kalıyor. Çünkü bu ürünlerin üyelik iptali oldukça zor ve ekstra çaba gerektiriyor. Ayrıca bazı uygulamalar yurtdışında geliştirildiği için çağrı merkezi ya da muhatap bulunamıyor. Kimi mağdurlar aylarca uğraşırken, kimi de kredi kartını kapatmak zorunda kalıyor.
Mağdur Sayısı Artıyor
Sosyal medyadaki reklam önerileriyle bu tür mağduriyetlerin sayısı son dönemde önemli ölçüde arttı. Aile hekimi E. Ö., yaşadığı zorlu süreci şöyle anlatıyor: 'Spor salonuna yazılmak için Google'da araştırma yapmıştım. Sonrasında sosyal medyamda evde spora dair reklamlar çıktı. Spora vaktim olmadığı için evde yapma fikri cazip geldi. Bir aylık ücretsiz deneme olarak sunulan bir uygulamayı telefonuma indirdim ancak uygulamanın dil seçeneğinde Türkçe yoktu ve önerilen spor teknikleri bilindik şeylerdi. Uygulamayı beğenmediğim için 1-2 saat içinde telefonumdan sildim. Ancak 6-7 ay sonra fark ettim ki bu uygulamayı silsem de kredi kartımdan her ay düzenli ödeme alınmış. Toplamda 5 bin TL'nin üzerinde kullanmadığım bir uygulama için ücret ödemişim. Üyeliğimi sonlandırmak istediğimde şirketin Türkiye'de bir karşılığı olmadığını gördüm ve herhangi bir muhatap bulamadım.'
Harcama İtirazını Bankaya Bildirin
Tüketici Konfederasyonu (TÜKONFED) Başkan Vekili Av. İbrahim Güllü, son dönemde sözde ücretsiz deneme uygulamalarıyla ilgili şikâyetlerde artış gözlemlediklerini belirtti. Güllü, 'Birçok mağdur tüketici, yoğunluktan ya da küçük tutarları fark edemediği için üyeliğini iptal etmiyor. Ayrıca firma sözleşme yaparken bir zorunluluk getirmiyorsa iptal ederken de aynı yöntemi kullanması gerekir. Ancak söz konusu firmalar bunu ihlal ediyor' dedi. Abonelik sözleşmeleri yönetmeliği ve tüketici kanununun bu konuda tüketiciyi koruduğuna dikkat çeken Güllü, 'Belirli süreli aboneliklerde (örneğin 1 yıldan kısa) tüketici onayı olmadan otomatik uzatma yapılamaz. Ücretsiz deneme sonrası ücretli aboneliğe geçişte açık ve önceden bilgilendirme zorunludur. Bildirim yapılmadıysa yenileme geçersiz sayılabilir ve ödenen bedeller iade edilir. Belirsiz süreli veya 1 yıldan uzun aboneliklerde tüketici herhangi bir gerekçe göstermeden ve ceza ödemeden sözleşmeyi feshedebilir. Rızanız dışında yenileme olmuş ise mutlaka hemen harcama itirazınızı bankanıza yapın' ifadelerini kullandı.
