İşçiler İçin Vergi İndirimi Fırsatı: Eğitim ve Sağlık Harcamaları Nasıl Düşülür?
2025 yılında elde ettiği gelirler için bu yıl beyanname vermek zorunda olan mavi ve beyaz yakalı işçiler, geçen yıl yaptıkları eğitim ve sağlık harcamalarını vergi matrahından indirebilme imkanına sahipler. Bu indirim, bazı durumlarda vergi iadesi alma hakkını da beraberinde getirebiliyor. Peki, hangi işçiler bu haktan yararlanabilir ve hangi harcamalar gider olarak gösterilebilir?
Beyanname Vermek Zorunda Olan İşçiler Kimlerdir?
Gelir Vergisi Kanunu'na göre, 2025 yılında ücret geliri elde edenlerden aşağıdaki koşulları taşıyanlar bu yıl beyanname vermekle yükümlüdür:
- Tek işverenden aldığı vergiye tabi ücret geliri 4 milyon 300 bin TL'yi aşanlar.
- Birden fazla işverenden vergiye tabi ücret geliri elde edenlerden, birden sonraki işverenden aldıkları ücretlerin toplamı 330 bin TL'yi aşanlar.
- Birden fazla işverenden ücret geliri elde edenlerden, birinci işverenden aldıkları ücret dahil toplam gelirleri 4 milyon 300 bin TL'yi aşanlar.
- Ücretlerini yabancı bir ülkedeki işverenden doğrudan alanlar (istisna kapsamında olanlar hariç).
- İstisnadan faydalanmayan yabancı elçilik ve konsolosluk memur ve hizmetlileri.
- Ücretinden vergi kesintisi yapılmamış kişiler.
Tek işverene bağlı çalışan ve ücretinden aylık vergi kesintisi yapılan işçiler, toplam ücretleri 4 milyon 300 bin lira ve altında kalırsa beyanname vermek zorunda değildir. Diğer kazançları için beyanname vermeleri gerektiğinde bile ücret gelirlerini beyana dahil etmezler.
Harcama Gösterenler Vergi İadesi Alabilir
Beyanname doldurmak zorunda olan işçiler, geçen yıl yaptıkları harcamaları gider gösteremezlerse ilave vergi ödemek durumunda kalabilirler. Bu durumda, 2025 yılı toplam ücret gelirleri üzerinden hesaplanan vergiden, önceden ödedikleri vergiler mahsup edilir. Eğer hesaplanan tutar daha yüksekse, aradaki farkı ödemeleri gerekir.
Ancak, eğitim ve sağlık gibi belirli harcamalarını gider olarak gösteren işçiler, daha az ilave vergi ödeyebilir veya geçen yıl ödedikleri verginin bir kısmını iade olarak alabilirler. Bu harcamalar, vergi matrahından indirilebilir ve işçilerin mali yükünü hafifletebilir.
Hangi Eğitim ve Sağlık Harcamaları Gider Olarak Gösterilir?
Beyan edilen toplam gelir tutarının yüzde 10'una kadar eğitim ve sağlık harcaması kazançtan indirilebilir. Örneğin, 2025 yılında 800 bin lira ücret geliri elde eden bir işçi, 80 bin liraya kadar olan eğitim ve sağlık harcamalarını vergi matrahından düşebilir. Bu harcamaların vergi indirimine konu olabilmesi için bazı koşullar bulunmaktadır:
- Harcamaların Türkiye'de yapılmış olması gerekmektedir.
- Gelir veya kurumlar vergisi mükellefi gerçek veya tüzel kişilerden alınan fatura veya serbest meslek makbuzu ile kanıtlanmalıdır. Yazar kasa fişleri geçerli belge olarak kabul edilmez.
- Harcamaların mükellefin kendisi, eşi veya çocuklarına ait olması şarttır.
Sağlık harcamaları kapsamında; muayene, tahlil, ameliyat, fizik tedavi, hastane giderleri, ilaç, sağlık malzemesi, gözlük ve lens alımları vergi matrahından indirilebilir.
Eğitim harcamaları kapsamında ise; mükellefle birlikte oturan veya bakılan 18 yaşından küçük çocuklar ile yükseköğretime devam eden 25 yaşından küçük çocuklar için yapılan ödemeler dikkate alınır. Anaokulu, kreş, dershane, özel okul, kurs ücretleri, okul servis ücretleri, kitap ve kırtasiye alımları ile özel yurt ve pansiyon ödemeleri bu kapsamdadır.
Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar
Vergi indirimine konu olmayan harcamalar da bulunmaktadır. Yabancı ülkelerdeki eğitim kurumlarına yapılan ödemeler, okullarda ayrıca belirlenen yemek ücretleri, gelir veya kurumlar vergisine tabi olmayan okullara ödenen eğitim ücretleri (örneğin vakıf okulları) ve devlet okullarına ödenen harçlar eğitim gideri olarak kabul edilmez.
Özel üniversiteler genellikle vakıflara ait olduğundan ve vakıflar vergi mükellefi olmadığından, bu kurumlara yapılan ödemeler ile Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'ndeki üniversitelere yapılan ödemeler de vergi indirimine dahil edilmez. Ayrıca, başka şehirde okuyan çocuk için yapılan özel yurt ödemeleri gider kabul edilirken, kiralık daire harcamaları kabul edilmemektedir.
Son olarak, eğitim ve sağlık harcamalarına ilişkin belgelerin, olası denetimler için 5 yıl süreyle saklanması zorunludur. Bu belgeler, fatura veya serbest meslek makbuzu formatında olmalı ve harcamaları açıkça göstermelidir.
