Erzurum'un Asırlık Lezzeti Keş Tatlısı Yazdan Kışa Hazırlanıyor
Erzurum'un Olur ilçesine bağlı Ormanağzı Mahallesi'nde, asırlardır süren bir gelenek olan keş tatlısı hazırlıkları yaz aylarında başlıyor. Kavurucu yaz sıcaklarında hazırlanan bu özel tat, dondurucu kış aylarında sofraları süslüyor.
Bin Bir Zahmetle Hazırlanan Doğal Lezzet
Türkiye'de sadece Ormanağzı Mahallesi'nde yapılan keş tatlısının yapım süreci oldukça zahmetli. Ağaçlardan toplanan taze dutlar, dev kazanlarda odun ateşinde saatlerce pişirilerek şırası çıkarılıyor. Elde edilen dut şırası daha sonra un ile karıştırılarak yoğruluyor ve hamur haline getiriliyor.
Mahalleli kadınlar tarafından güneşin altında kurumaya bırakılan keş hamuru, belirli bir kıvama geldikten sonra tahta sandıklara basılarak depolanıyor. Serin ve karanlık ortamlarda aylarca dinlendirilen keş, kış mevsiminin gelmesiyle birlikte sandıklardan çıkarılıyor.
Kış Gecelerinin Vazgeçilmez İkramı
Keserle parçalara ayrılan keş, ceviz ile birlikte dibekte dövülerek tatlı haline getiriliyor. Soğuk kış gecelerinde çay eşliğinde tüketilen bu özel tat, misafir ağırlamanın ve köy odalarında yapılan sohbetlerin önemli bir parçası haline geliyor.
Yunus Sezgin, keş tatlısının yapım sürecini şu sözlerle anlatıyor: "Yazın ağaçlardan topladığımız yaş dutu kazanlarda pişirerek şırasını çıkarıyoruz. Ardından şıra unla karıştırılarak hamur şeklinde güneşe seriliyor. Bu işlemin ardından keşler serin depoda bulunan tahta sandıklarda beklemeye alınıyor. Kış mevsiminde de böyle cevizle dövülerek tatlı olarak tüketiliyor."
Asırlık Geleneği Yaşatma Mücadelesi
Günümüzde sadece Ormanağzı Mahallesi sakinleri tarafından yaşatılmaya çalışılan bu asırlık lezzet, tamamen doğal malzemelerle hazırlanıyor. Yıldırım Çalışkan, geleneği sürdürme hedeflerini şöyle ifade ediyor: "Tamamen doğal olan keş tatlısının kış aylarında enerji verdiğini biliyoruz. Arkadaşlar olarak bir araya gelerek bu asırlık lezzeti geleceğe taşımayı hedefliyoruz."
Köy odalarında toplanan mahalle sakinleri, keş parçalarını cevizle birlikte dakikalarca dövüyor ve tam kıvamına geldikten sonra tabaklara koyarak afiyetle tüketiyor. Bu geleneksel tat, sadece bir yiyecek olmanın ötesinde, toplumsal bağları güçlendiren bir kültürel miras olarak değer görüyor.
