Tekirdağ'ın Göçmen Lezzeti Dızmana: Asırlık Tarifle Geleceğe Miras
Tekirdağ mutfağının göçle birlikte kazandığı özel bir lezzet olan dızmana, diğer adıyla göçmen böreği, geleneksel yapım yöntemleriyle gelecek nesillere aktarılıyor. Anadolu Ajansı'nın Türkiye'nin lezzetlerini tanıtmak amacıyla Karatay Belediyesi'nin katkılarıyla hazırladığı Memleket Sofrası Projesi kapsamında, bu eşsiz tat detaylı bir şekilde ele alındı.
Trakya Mutfağının Vazgeçilmez Tatlısı
Trakya mutfağının önemli lezzetlerinden biri olan dızmana, özellikle Tekirdağ ve çevresinde büyük ilgi görüyor. Bölge dışında çok fazla bilinmeyen bu özel börek, göçmen sofralarının bereketini ve paylaşma kültürünü simgeliyor. Mayalı hamurun içine lor peyniri veya çökelek konularak hazırlanan dızmana, üzerine yoğurtlu ve yumurtalı sos dökülerek fırında pişiriliyor. Yapımı oldukça pratik olan bu lezzet, tadıyla hafızalarda yer ediniyor.
Geleneği Yaşatan Köylü Kadınlar
Tekirdağ'ın Malkara ilçesine bağlı Karaiğdemir köyünde yaşayan Gülsen Turhallı, Gülşen Özden ve Şadiye Başar, dızmananın yapımını anlattı. Gülsen Turhallı, dızmanın asırlık bir lezzet olduğunu vurgulayarak, böreğin özellikle düğünlerde ve ramazan ayında yapıldığını ifade etti. "Biz geleneğimizi sürdürmek istiyoruz. Onun için hep yaparız, ramazan ayında, toplu misafirlerimiz geldiğinde, cenazelerimizde. Kültürümüzü unutmayalım diye yapıyoruz" dedi.
Dızmana Tarifi: Malzemeler ve Yapılışı
Gülsen Turhallı'nın verdiği bilgilere göre, dızmana için gerekli malzemeler ve böreğin yapılışı şöyle:
Malzemeler (6-8 kişilik)
- 1 su bardağı ılık su
- 1 su bardağı ılık süt
- 1 çay bardağı sıvı yağ
- 1 paket kuru maya (10 gram)
- 1 adet yumurta
- 1 çay kaşığı şeker
- 1 tatlı kaşığı tuz
- 5,5 su bardağı un
İç harç
- 400 gram lor peyniri
- 4 yemek kaşığı sıvı yağ (Lor ve sıvı yağ çatal yardımıyla ezilerek karıştırılır.)
Sos
- 2 su bardağı yoğurt
- 1 adet yumurta
- 1 çay kaşığı tuz
- Yarım çay bardağı sıvı yağ
- İsteğe bağlı susam veya çörek otu
Yapılışı
- Ilık su, ılık süt ve şeker karıştırılır, maya eklenip eritilir.
- Ardından sıvı yağ, tuz ve yumurta ilave edilir.
- Yavaş yavaş un ekleyerek hamur toparlanır.
- Üzeri kapatılarak yaklaşık 1 saat mayalandırılır.
- Hamurdan parçalar koparılıp elle yuvarlanır. (Elinizi sıvı yağa batırarak yapıldığında daha kolay şekil alır.)
- Yuvarlanan parçalar yassılaştırılır, ortasına lor konulup kapatılır.
- Uzunca, hafif basık parçalar hazırlanır ve yağlanmış tepsiye yan yana dizilir.
- Tepside 15 dakika daha mayalanmaya bırakılır.
- Üzeri için hazırlanan yoğurtlu sos çırpılır ve kaşıkla hamurların üzerine dökülür.
- İsteğe göre susam veya çörek otu serpilir.
- Önceden ısıtılmış 180 derece fırında üzeri kızarana kadar pişirilir.
- Fırından çıkan dızmana üzerine temiz bir bez örtülüp dinlenmeye bırakıldıktan sonra servis edilir.
Bu geleneksel tarif, Tekirdağ mutfağının zenginliğini ve göçle gelen kültürel mirasın önemini gözler önüne seriyor. Dızmana, sadece bir lezzet olmanın ötesinde, bölgenin sosyal ve kültürel dokusunu yansıtan bir simge haline gelmiş durumda.
