Zehirli Otun Kara Kazandaki Mucizevi Dönüşümü
Doğada zehirli bir bitki olarak bilinen yılan pancarı otu, Adanalı kadınların elinde emek dolu bir süreçten geçerek şifalı bir yemeğe dönüşüyor. Yılda sadece iki ay toplanabilen ve halk arasında 'tırşik' olarak adlandırılan bu ot, geleneksel yöntemlerle hazırlanıyor.
Zahmetli Hazırlık Süreci
Adana'nın Kozan ilçesinde kadınlar, iftar sofraları için bahçelerden topladıkları yılan pancarı otunu imece usulü hazırlıyor. Otlar incecik doğrandıktan sonra yoğurt, nohut, yarma ve limonla karıştırılıyor. Bu karışımın üzeri unla kapatılarak tam 24 saat bekletiliyor. Ardından, zehri alınan ot, odun ateşinde kara kazanda yaklaşık 4 saat pişiriliyor.
"Doğada Zehirli, Sofrada Şifa"
Çukurovalı üretici kadınlardan Özlem Dinler, otun yılın yalnızca belirli döneminde yetiştiğini vurgulayarak şunları söylüyor: "Otlarımızı ailemizle birlikte topladık. Doğada yılan pancarı olarak geçer, yemeğine 'tırşik' deriz. Tohumu olmayan, zehirli bir ottur. Yoğurt, nohut ve limonla zehrini alıyoruz. Kara kazanda 3-4 saat kaynıyor. İyi pişmezse yenmez, çünkü acısı ve kaşındırması olur. Saatler süren pişmenin ardından Ramazan sofralarının vazgeçilmezi haline geliyor. Sağlığa birçok faydası olduğu biliniyor."
Andırın Doktoru Olarak Biliniyor
Gülizar Dinler ise yemeğin bölgede 'Andırın doktoru' olarak da anıldığını belirterek açıklamalarına şöyle devam ediyor: "Doğada zehirli olduğu için hayvanlar yemez ama biz buna Andırın doktoru deriz. Topladıktan sonra ince ince kıyıp 24 saat bekletiyoruz. Ekşi ile acısını almak gerekiyor. Eskiden bakır ve erik kullanılırdı. Osmaniye, Kahramanmaraş, Kadirli ve Andırın'da düğün yemeklerinin vazgeçilmezidir. Önemli bir besin kaynağıdır. Ramazan'da iftar sofralarında tüketiyoruz. Bağırsak parazitlerini yok ettiğine inanılır. Andırınlılar yılda 6 kez yenmesi gerektiğini söyler, biz de bu geleneği sürdürüyoruz."
Bu geleneksel lezzet, sadece bir yemek olmanın ötesinde, kültürel bir miras ve sağlık deposu olarak nesilden nesile aktarılıyor. Kadınların el emeğiyle hazırlanan tırşik, sofraları şenlendirirken aynı zamanda doğanın sunduğu şifalı nimetleri de hatırlatıyor.
