Z Kuşağının IQ'su Geriledi: Bilgi Çağında Bilgelik Kaybı mı Yaşanıyor?
Son dönemde yayınlanan uluslararası araştırmalar, yüzyıllık "Her nesil daha zeki" kabulünü sarsıcı bir şekilde sorguluyor. Z kuşağının, klasik zekâ ve bilişsel performans ölçümlerinde, ebeveynleri olan X ve Y kuşaklarının gerisinde kaldığı öne sürülüyor. Bu durum, eğitimden aile yaşamına kadar geniş bir alanda yeni tartışmaları beraberinde getiriyor.
Flynn Etkisi Tersine mi Döndü?
Nörobilimci Dr. Jared Cooney Horvath ve ekibinin farklı ülkelerdeki standartlaştırılmış bilişsel test verilerini karşılaştırarak hazırladığı analiz, yaklaşık bir asırdır her nesilde artış gösterdiği kabul edilen ortalama IQ eğrisinin ilk kez aşağı yönlü sinyal verdiğini ortaya koyuyor. Dikkat süresi, okuma-anlama, matematiksel akıl yürütme, soyut düşünme ve problem çözme alanlarında gözlenen düşüş, bilim dünyasında alarm zillerini çaldırıyor.
Prof. Dr. Kemal Sayar'ın ifadesiyle, "Modern çağda dikkat giderek parçalanıyor." Uzmanlara göre, mesele bir zekâ kaybından çok, zihnin dünyayla kurduğu ilişkinin değişmesi ve dijital çağın getirdiği zihinsel iklim değişikliği ile ilgili.
Dijital Neslin Bilişsel Performansı
Z kuşağı, dünyaya gözünü ekranla açan ilk nesil olarak tanımlanıyor. Tabletle büyüyen, sosyal medya algoritmalarıyla şekillenen ve kısa video kültürüyle bilgi tüketen bu kuşak, bilgiye hızlı erişim avantajına sahip. Ancak, bu durumun bazı olumsuz sonuçları olabilir:
- Hızlı erişim, derin kavrayışı gölgede bırakabilir.
- Sürekli uyarana maruz kalmak, odaklanma becerisini zayıflatabilir.
- Çoklu ekran kullanımı, zihinsel dayanıklılığı aşındırabilir.
Analizde özellikle dikkat çeken noktalar, gençlerin uzun metinleri anlama ve yorumlama becerisindeki zayıflama ile temel matematiksel muhakeme alanındaki gerileme oldu. Bu, Z kuşağının bilgi çağının en donanımlı nesli olarak görülmesine rağmen, analitik düşünme ve soyut muhakeme alanlarında aynı oranda gelişim göstermediğini işaret ediyor.
Uzmanlar Ne Diyor?
Uzmanlara göre, bu tablo biyolojik değil, çevresel etkenler ve zihinsel değişimle açıklanıyor. Eğitim politikalarından aile içi disipline, ekran süresinden öğretim yöntemlerine kadar geniş bir alanı ilgilendiren yeni bir sorgulama süreci başlıyor. Ortaya çıkan sonuç, insanlık tarihinde ilk kez bir kuşağın ortalama bilişsel performansının ebeveynlerinin gerisinde kalma ihtimalini gündeme getiriyor.
Bu durum, alarm veren bir gerileme mi, yoksa zihinsel gelişimin farklı bir yönü mü? Tartışmalar devam ederken, uzmanlar, dijital çağda zihinsel sağlık ve eğitim stratejilerinin yeniden değerlendirilmesi gerektiğini vurguluyor.
