Ramazan'da 'Oruç Tutabilir Miyim?' Sorusu Doktorların Gündeminde
Her yıl Ramazan ayının gelişiyle birlikte, özellikle kronik rahatsızlığı bulunan bireylerden doktorlara yöneltilen 'Hocam, ben oruç tutabilir miyim?' sorusu, sağlık profesyonellerinin en sık karşılaştığı sorulardan biri haline geliyor. Uzmanlar, bu sorunun yanıtının kişiye özel değerlendirme gerektirdiğini vurgularken, özellikle diyabet hastaları için ciddi riskler oluşturabileceğinin altını çiziyor.
Diyabet Hastaları İçin Kritik Uyarılar
Bakırköy Sadi Konuk Eğitim ve Araştırma Hastanesi Dahiliye Uzmanı Doç. Dr. Müge Bilgi, Uluslararası Diyabet Federasyonu'nun kılavuzları doğrultusunda açıklamalarda bulundu. Bilgi, "Diyabet, başta kalp ve böbrek gibi hayati organlar üzerinde olumsuz etkileri bulunan, her yaş grubunu etkileyebilen bir metabolizma hastalığıdır. Uzamış açlık periyotları, bu organlarda geri dönüşümsüz hasarlara yol açabilmektedir" dedi.
Oruç Tutması Önerilmeyen Riskli Gruplar
Doç. Dr. Bilgi, Ramazan ayında hastalarını bireysel olarak değerlendirdiklerini belirterek, oruç tutması sakıncalı olabilecek grupları şöyle sıraladı:
- Hamile olan bireyler,
- Tip 1 diyabet (genç yaşta insülin eksikliği) tanısı alanlar,
- 20 yılı aşkın süredir diyabet hastalığı bulunanlar,
- Günlük bir veya birden fazla insülin enjeksiyonu ile tedavi görenler,
- İnsülin salgılatıcı etkili diyabet ilacı kullananlar,
- Son 4 hafta içinde hipoglisemi (düşük kan şekeri) atakları yaşayan hastalar,
- Evde kan şekeri takibi yapamayan veya giyilebilir sensör kullanmayanlar,
- Son 6 ayda yüksek kan şekeri nedeniyle hastaneye başvuranlar,
- Kalp damar tıkanıklığı (koroner arter hastalığı) bulunanlar,
- Böbrek yetersizliği olan hastalar,
- Diyabete bağlı göz (retina) hasarı veya nöropati (sinir ucu harabiyeti) görülenler,
- 70 yaş üstü, kırılgan, tek başına yaşayan ve bilişsel fonksiyonları azalmış bireyler.
Sindirim Sisteminin Fizyolojik İstirahati: Oruç
Bağcılar Eğitim ve Araştırma Hastanesi Diyetisyeni Mehmet Öztürk, Ramazan'ın sadece manevi bir arınma değil, aynı zamanda vücudun biyolojik saatini yeniden yapılandıran fizyolojik bir süreç olduğunu ifade etti. Öztürk, "On bir ay boyunca çalışan sindirim sistemimiz, bu ayda adeta bir 'fizyolojik istirahat' dönemine girer. Ancak bu süreci sağlık fırsatına dönüştürmek, iftar ve sahur arasındaki zamanı doğru yönetmekle mümkündür" açıklamasını yaptı.
Sağlıklı İftar İçin Uzman Önerileri
Diyetisyen Öztürk, iftarda hızlı yemek yemekten kaçınılması gerektiğini vurgulayarak, şu tavsiyelerde bulundu:
- Orucu bir bardak su ve 1-2 adet hurma ile açmak, vücudu rahatlatır ve doğal şeker içeriğiyle enerji sağlar.
- Alternatif olarak zeytin, sağlıklı yağlar ve antioksidanlar açısından zengin bir seçenektir.
- Yemeğe ezogelin, tarhana veya mercimek gibi besleyici çorbalarla başlamak, mideyi ana yemeğe hazırlar ve sıvı ihtiyacını karşılar.
- Çorbadan sonra 10-15 dakika ara vermek, doyma sinyallerinin oluşmasına zaman tanır.
- Ana yemekte kızartmalar yerine ızgara, fırın veya haşlama usulü et, tavuk, balık veya zeytinyağlı sebzeler tercih edilmelidir.
- Beyaz ekmek veya pirinç pilavı gibi yüksek glisemik indeksli gıdalar yerine, bulgur pilavı, tam tahıllı ekmek veya kepekli makarna gibi kompleks karbonhidratlar tüketilmelidir.
- Her lokmayı en az 20-30 kez çiğnemek, sindirim enzimlerinin etkinliğini artırarak mideyi rahatlatır.
Uzmanlar, Ramazan ayında sağlıklı bir oruç tutabilmek için mutlaka kişisel sağlık durumunun değerlendirilmesi ve doktor tavsiyelerine uyulması gerektiğini tekrarlıyor.
