Skolyoz Her Yaşta Görülebiliyor: Dijital Cihazlar İlerlemeyi Hızlandırıyor
Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı Prof. Dr. Nurullah Ermiş, skolyozun sadece ergenlik dönemine özgü bir sorun olmadığını, yeni doğan bebeklerden ileri yaşlara kadar her dönemde ortaya çıkabileceğini vurguladı. Hastalığın erken fark edilmemesi durumunda kalp ve akciğer gibi hayati organları etkileyebileceği konusunda uyarıda bulunan Ermiş, dijital cihaz kullanımının skolyozun ilerlemesini hızlandırdığını belirtti.
Skolyozun Nedenleri ve Türleri
Prof. Dr. Ermiş, skolyozun çeşitli nedenlere bağlı olarak gelişebileceğini açıkladı:
- Doğuştan (Konjenital): Anne karnında omurga gelişimi sırasında kemiklerin şekil bozuklukları veya yapışıklıkları.
- Adölesan İdiyopatik: 10-20 yaş arası hızlı boy uzaması döneminde görülen ve nedeni bilinmeyen tür. Vakaların yaklaşık %80'ini oluşturur.
- Nöromüsküler: Sinir ve kas hastalıklarına bağlı olarak gelişir.
- Dejeneratif: İleri yaşta kireçlenme ve kemik yıpranması sonucu ortaya çıkar.
Ermiş, skolyoz sıklığının son yıllarda arttığını, gelişmiş ülkelerde de yaygın görüldüğünü ifade etti. Annenin ileri gebelik yaşı, hamilelikte kullanılan ilaçlar, kötü alışkanlıklar ve yetersiz beslenmenin çocuklarda omurga gelişim bozukluklarına yol açabileceğini ekledi.
Kız Çocuklarında Daha Sık Görülüyor
Adölesan idiyopatik skolyozun %80 oranında kız çocuklarında görüldüğünü belirten Ermiş, bunun genetik yatkınlıkla ilişkili olduğunu söyledi. Omurganın simetrik büyüyememesi durumunun kız çocuklarında daha sık yaşandığını vurguladı.
Dijital Cihazların Etkisi ve Kamburlukla Karıştırılmamalı
Prof. Dr. Ermiş, skolyozun omurganın sağa-sola eğilmesi, kamburluğun (kifoz) ise öne eğilmesi olduğunu hatırlattı. Telefon, tablet ve bilgisayar kullanımının daha çok kamburluğa yol açtığını, ancak skolyozu başlatmasa da ilerlemesini hızlandırabildiğini açıkladı.
"Bu cihazlar çocuğun oturma pozisyonuyla ilgili olarak kamburluğa sebep oluyor. Uzun süre elinde telefon, tablet ya da bilgisayar karşısında iki büklüm oturmak omurgada kamburluğa yol açıyor. Skolyozu başlatan şey dijital cihazlar değil ancak başlamış olan eğriliğin ilerlemesine sebep olabilir" diyen Ermiş, hareketsizlik, tek taraflı çanta taşıma, uzun süre aynı pozisyonda oturma ve tek taraflı sporların da ilerlemeyi tetiklediğini ekledi.
Erken Teşhis Zor, Belirtilere Dikkat
Skolyozun erken dönemde fark edilmesinin zor olduğunu, özellikle kız çocuklarının bedenlerini gizlemeleri nedeniyle ailelerin durumu geç fark ettiğini belirten Ermiş, şu belirtileri sıraladı:
- Omuzların farklı seviyede olması
- Leğen kemiklerinde asimetri
- Bel çukurlarının simetrik olmaması
- Kaburgalarda çıkıntı
- Etek veya pantolon boyunun bir tarafta kısa görünmesi
Tanı ve Tedavi Yöntemleri
Tanı için röntgenle eğrilik derecesinin ölçüldüğünü söyleyen Ermiş, tedavinin çocuğun yaşı ve büyüme potansiyeline göre değiştiğini açıkladı:
- 20 dereceye kadar: Egzersiz ve yaşam düzenlemesi
- 20-40 derece: Egzersiz ve korse tedavisi
- 45 derece ve üzeri: Cerrahi müdahale
Ermiş, "45 derecenin üzerinde iç organlar etkilenmeye başlıyor. 60 derecede akciğer, 80 derecede kalp etkilenir. Amacımız 20 derece gelen çocuğu 20-25 derecede tutmak, 40-50 derecelere çıkmasını önlemek" ifadelerini kullandı.
İpli Skolyoz: Yeni Cerrahi Yaklaşım
Prof. Dr. Ermiş, klasik çubuklu ameliyatlara alternatif olan ipli skolyoz yöntemini (vertebral body tethering) anlattı. Bu yöntemde omurgaya vidalar yerleştirilip özel bir iple bağlandığını, geniş kesi yapılmadığını ve göğüs kafesinden kamerayla girilerek işlem gerçekleştirildiğini belirtti.
"Bu yöntem omurgayı kilitlemiyor. Çocuk hayatı boyunca hareket kısıtlılığı yaşamıyor. Korse günde en az 18 saat takılmalı, bu çocuk için çok zor. İpli yöntemle çocuk korsesiz, daha basit bir ameliyatla hayatına devam edebiliyor" diyen Ermiş, iyileşme süresinin daha kısa olduğunu ancak yöntemin ileri teknoloji ve deneyim gerektirdiğini, pahalı olması nedeniyle her merkezde uygulanamadığını ekledi.
Prof. Dr. Ermiş, doğru hasta seçiminin önemine dikkat çekerek, bu yöntemi herkese uygulamadıklarını ve dünyada iyi yapan merkez sayısının çok az olduğunu sözlerine ekledi.
