Modern yaşamın vazgeçilmez bir parçası haline gelen dijital cihazlar, göz sağlığı üzerinde ciddi etkilere yol açıyor. Göz Hastalıkları Uzmanı Op. Dr. Mesut Toğaç, dijital göz yorgunluğunun özellikle ofis çalışanları, öğrenciler ve uzaktan çalışan bireylerde günlük ekran süresinin artmasıyla yaygınlaştığını vurguladı. Uzmana göre, bu durum her 10 kişiden 9'unda görülebilen bir sağlık sorunu haline geldi.
Dijital Göz Yorgunluğu Nedir ve Belirtileri Nelerdir?
Op. Dr. Mesut Toğaç, dijital göz yorgunluğunu şu şekilde tanımladı: "Dijital göz yorgunluğu, dijital ekranlara uzun süreli bakış sonucu ortaya çıkan geçici ancak tekrarlayıcı göz ve göz dışı semptomlarla karakterizedir." İlk kez 'Computer Vision Syndrome' terimiyle tanımlanan bu sendrom, günümüzde tüm dijital ekranları kapsayacak şekilde ele alınıyor.
Ekran başında uzun zaman geçiren kişilerde görülen belirtiler şunları içeriyor:
- Göz kuruluğu, yanma, batma ve yabancı cisim hissi
- Kızarıklık, bulanık veya çift görme
- Işığa hassasiyet ve baş ağrısı
- Boyun, omuz ve sırt ağrıları
- Konsantrasyon güçlüğü ve genel yorgunluk hissi
Risk Grupları ve Nedenleri
Op. Dr. Toğaç, bazı grupların dijital göz yorgunluğu açısından daha fazla risk taşıdığını belirtti. Risk grubunda yer alanlar şunlardır:
- Günlük ekran süresi 4–6 saatin üzerinde olanlar
- Kontakt lens kullananlar
- Yetersiz ortam nemi ve aydınlatması olan ortamlarda çalışanlar
- Önceden mevcut göz kuruluğu bulunan kişiler
- Uygun olmayan ekran mesafesi ve ergonomide çalışan bireyler
Özellikle çocuklar ve gençlerin artan dijital cihaz kullanımı nedeniyle daha fazla risk altında olduğu vurgulandı. Ekrana bakarken göz kırpma sayısının farkında olmadan azalması, göz yüzeyinin yeterince nemlenmemesine ve kuruluğa yol açıyor. Yanlış oturma pozisyonu, uygun olmayan ekran mesafesi, düzeltilmemiş kırma kusurları ve uygunsuz gözlük kullanımı da göz yorgunluğunu artıran önemli faktörler arasında yer alıyor.
Korunma ve Tedavi Yöntemleri
Dijital göz yorgunluğunun önlenebilir bir sendrom olduğunu vurgulayan Op. Dr. Toğaç, basit önlemlerle bu olumsuz etkilerin azaltılabileceğini ifade etti. İşte önerilen korunma yöntemleri:
20-20-20 Kuralı
Her 20 dakikada bir 20 saniye boyunca yaklaşık 6 metre uzaklıktaki bir noktaya bakılmasını içeren bu kural, göz kaslarını rahatlatmaya yardımcı oluyor.
Ergonomik Düzenlemeler
Ekranların göz hizasından biraz aşağıda ve yaklaşık bir kol mesafesinde konumlandırılması önem taşıyor. Ayrıca, ekran parlaklığı ve yazı boyutunun gözleri yormayacak şekilde ayarlanması gerekiyor.
Göz Kırpma ve Nem Dengesi
Ekran kullanımında bilinçli olarak daha sık göz kırpılması, gözün nem dengesini korumaya yardımcı oluyor. Düzenli göz muayenesi ihmal edilmemeli ve gerekli durumlarda hekime danışılarak suni gözyaşı kullanılabiliyor.
Uyarı İşaretleri ve Doktora Başvuru
Op. Dr. Toğaç, bu önlemlerin semptomların şiddetini belirgin şekilde azalttığını belirtti. Ancak, şikayetlerin önerilere rağmen geçmemesi, bulanık görmenin kalıcı hale gelmesi veya sık baş ağrısı yaşanması durumunda mutlaka bir göz hastalıkları uzmanına başvurulması gerektiğini vurguladı.
Dijital göz yorgunluğu sendromu, dijitalleşen dünyada giderek artan bir sağlık sorunu haline gelmiştir. Dijital cihazlar hayatı kolaylaştırmasına rağmen, bilinçsiz kullanımı durumunda göz sağlığını tehdit edebiliyor. Erken farkındalık, ergonomik düzenlemeler ve koruyucu önlemlerle bu olumsuz etkilerin azaltılabileceği ifade ediliyor.
