Dünya Kanser Günü'nde Çarpıcı Rakamlar: Her Yıl Milyonlarca İnsan Kansere Yakalanıyor
Dünya genelinde her yıl milyonlarca insan kanserle mücadele ediyor. 4 Şubat Dünya Kanser Günü'nde açıklanan veriler, bu ciddi halk sağlığı sorununun boyutlarını bir kez daha gözler önüne serdi. Kanser, hem dünyada hem de Türkiye'de en önemli sağlık sorunlarından biri olmaya devam ediyor.
Küresel ve Türkiye'deki Kanser Tablosu
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) verilerine göre, her yıl dünyada yaklaşık 20 milyon yeni kanser vakası tanı alıyor. Aynı dönemde 10 milyona yakın kişi kanser nedeniyle hayatını kaybediyor. Mevcut eğilimlerin devam etmesi halinde, önümüzdeki yıllarda kanser yükünün küresel ölçekte daha da artması bekleniyor.
Türkiye'deki durum da dünya genelindeki tabloya paralel olarak ciddiyetini koruyor. Sağlık Bakanlığı verilerine göre ülkemizde her yıl yaklaşık 233 bin yeni kanser vakası görülüyor. Kanser nedeniyle yaşamını yitirenlerin sayısı ise 126 bin olarak kayıtlara geçiyor. Tanı alanların 132 bini erkek, 101 bini kadın olarak öne çıkıyor.
Prof. Dr. Polat Dursun, bu rakamları daha anlaşılır kılmak adına çarpıcı bir benzetme yapıyor: "Her yıl Erzincan ilimizde yaşayan insanlarımız kadar kişiye kanser teşhisi konuluyor. Her yıl Gümüşhane ilimizin nüfusu kadar insanımız kanser nedeniyle hayatını kaybediyor" diyor.
Kanser Riski ve Erken Tanının Önemi
İstatistikler, her 5 kadın veya erkekten birinin yaşamı boyunca kansere yakalanma riski taşıdığını gösteriyor. Kanser nedeniyle hayatını kaybedenlerin oranı ise her 12 kadından biri ve her 9 erkekten biri şeklinde öne çıkıyor.
Kanserle mücadelenin en güçlü silahlarından biri olan erken tanı, birçok kanser türünde tedavi şansını önemli ölçüde artırıyor. Prof. Dr. Dursun, bu konuda şu açıklamalarda bulunuyor: "Meme kanserinde mamografi, rahim ağzı kanserinde HPV testi ve smear, kolorektal kanserde gaitada gizli kan testi ve kolonoskopi gibi tarama yöntemleri sayesinde kanser, henüz belirti vermeden yakalanabilmekte ve tam tedavi şansı önemli ölçüde artmaktadır."
Akciğer Kanseri ve Tütün Ürünlerinin Rolü
Dünya Kanser Günü'nde özellikle akciğer kanserine dikkat çeken Türk Toraks Derneği Merkez Yürütme Kurulu Başkan Yardımcısı Prof. Dr. Nurdan Köktürk, önemli bilgiler paylaşıyor. Dünya genelinde yıllık yaklaşık 2,5 milyon yeni akciğer kanseri tanısı konulduğunu ve yaklaşık 2 milyon ölüm bildirildiğini belirtiyor.
Türkiye'de ise 2020 verilerine göre yaklaşık 30 bin yeni vaka görüldüğü kaydediliyor. Akciğer kanseri, erkeklerde en sık, kadınlarda ise 4. sıklıkta görülen kanser türü olarak öne çıkıyor. Hastaların yüzde 50'sinden fazlası halen ileri evrede tanı alıyor.
Prof. Dr. Köktürk, akciğer kanserinin en önemli risk faktörünün tütün ürünleri olduğunu vurguluyor. Hava kirliliği, çevresel ve mesleki maruziyetlerin de akciğer kanseri gelişiminde önemli rol oynadığını belirtiyor. Risk grubundaki kişiler için düşük doz bilgisayarlı tomografi ile yıllık tarama yapılmasını öneriyor.
Jinekolojik Kanserler ve Önlenebilirlik
Türk Jinekolojik Kanser Vakfı Başkanı Prof. Dr. Polat Dursun, jinekolojik kanserlere ilişkin verileri paylaşıyor. Türkiye'de her yıl yaklaşık 13 bin yeni jinekolojik kanser vakası izlendiğini belirten Dursun, bunların yaklaşık 6 bininin rahim (endometrium) kanseri, 4 bininin yumurtalık (over) kanseri ve 3 bininin rahim ağzı (serviks) kanseri tanısı aldığını ifade ediyor.
Prof. Dr. Dursun, rahim ağzı kanserinin günümüzde önlenebilir kanserlerin başında geldiğine dikkat çekiyor. HPV aşılamasına ilk başlayan ülkelerden biri olan Avustralya'nın, bu başarısı sayesinde serviks kanserini toplumdan elimine eden ilk ülke olma yolunda hızla ilerlediğini vurguluyor.
Kanserle mücadelede farkındalığın artırılması, düzenli taramaların yapılması ve risk faktörlerinden kaçınılması, bu ciddi sağlık sorununun yükünü hafifletmek için atılacak önemli adımlar olarak öne çıkıyor.
