Kolon Kanseri Yaşı 20'ye Düştü: Uzmanlar Gençleri Uyarıyor
Türk Gastroenteroloji Derneği (TGD), ciddi bir halk sağlığı sorunu haline gelen kolon kanserine karşı acil uyarılarda bulundu. Özellikle genç nüfusta görülme sıklığının alarm verici şekilde arttığını belirten uzmanlar, en büyük artışın 20-39 yaş grubunda olduğunu açıkladı. Mart ayının tüm dünyada olduğu gibi Türkiye'de de "Kolon (Kolorektal) Kanseri Farkındalık Ayı" olması nedeniyle yapılan açıklamalar, hastalığın erken teşhisinin ne kadar kritik olduğunu bir kez daha gözler önüne serdi.
En Etkili Yöntem: Kolonoskopi
Türk Gastroenteroloji Derneği Başkanı Prof. Dr. Ayhan Hilmi Çekin, kolorektal kanserin hem dünyada hem de ülkemizde en sık görülen ve ölüm oranları en yüksek kanser türlerinden biri olduğunu vurguladı. Prof. Dr. Çekin, "Kolorektal kanser, düzenli tarama programları sayesinde önlenebilir bir hastalıktır. Taramada en etkili yöntem ise halen kolonoskopi tetkikidir. Maalesef Türkiye'de tanı çoğunlukla geç evrelerde konulmaktadır. Erken evrede 5 yıllık sağ kalım oranı yüzde 90'ları bulurken, ileri evrelerde bu oran yüzde 12'lere kadar düşmektedir. Bu nedenle, hiçbir şikayeti olmayan bireylerde bile erken tarama yapılması hayati önem taşımaktadır. Son dönemde Sağlık Bakanlığı'nın çalışmaları ve medya aracılığıyla farkındalığın artması sevindirici bir gelişmedir" ifadelerini kullandı.
Gençlerde Kolon Kanserinin Artma Nedenleri
Türk Gastroenteroloji Derneği Kolorektal Kanser ve Polip Çalışma Grubu Başkanı Prof. Dr. Levent Erdem, gençlerdeki vaka artışının nedenlerini detaylı bir şekilde açıkladı. Prof. Dr. Erdem, "En büyük artış 20-39 yaş grubunda gözlemlenmektedir. Bu durumun arkasında yatan başlıca faktörler; gençlerde giderek yaygınlaşan obezite, fiziksel aktivite eksikliği, alkol tüketimi, işlenmiş et ürünlerinin fazla tüketilmesi, sigara kullanımı ve Batı tipi beslenme alışkanlıklarıdır. Ülkemizde yürüttüğümüz çok merkezli bir araştırmada, cinsiyet, sigara kullanımı, obezite ve aile öyküsüne dayanan yeni bir risk puanlama sistemi geliştirdik. Bu sistemin, 50 yaş altındaki şikayetsiz bireylerin tarama kararında bilimsel olarak değerli olduğu kanıtlanmıştır" dedi.
Yeni Risk Skorlaması ve Türkiye Verileri
Prof. Dr. Erdem, geliştirdikleri risk skorlaması hakkında şu bilgileri paylaştı: "Yaş, cinsiyet, sigara kullanımı, aile hikayesi ve vücut kitle indeksi (BMI) verilerine dayanarak hesapladığımız bu skor, 4 ve üzeri çıkan bireylerde kolonoskopik tarama yapılmasını öneriyoruz. Özellikle kolorektal kanser taramasına 45 yaşında başlanması gerektiğini vurguluyoruz."
Türk Gastroenteroloji Derneği Kolorektal Kanser ve Polip Çalışma Grubu Üyesi Prof. Dr. Erdem Akbal ise Türkiye genelindeki verileri paylaştı. Prof. Dr. Akbal, "24 farklı merkezde 3 bin 820 olgunun katıldığı kapsamlı bir araştırma yürüttük. Sonuçlar oldukça çarpıcı: Ülkemizde 50 yaş altı bireylerin kolonoskopi taramasında, yaklaşık her 3 olgudan 1'inde polip veya kanser, her 5 olgudan 1'inde ise kanser öncüsü olan adenomatöz polip tespit edilmektedir. Bu veriler, sorunun boyutunu net bir şekilde ortaya koymaktadır" açıklamasını yaptı.
Erken Teşhis ve Taramanın Önemi
Türk Gastroenteroloji Derneği Üyesi Prof. Dr. Nurdan Tözün, dünyada tarama programlarının düzenli uygulandığı ülkelerde ileri yaş vakalarının azaldığını, ancak gençlerdeki oranın yükselişte olduğunu belirtti. Prof. Dr. Tözün, "Toplumumuz, tarama testlerinin erken teşhise imkan tanıdığı ve ölüm oranlarını düşürdüğü konusunda bilinçlendirilmelidir. Özellikle ailesinde kanser öyküsü bulunanlar olmak üzere, herkes semptom göstermeden önce teşvik edilmelidir. Kendi verilerimizi incelediğimizde, kolorektal polip ve kanserin Türkiye için ciddi bir halk sağlığı sorunu olduğunu görüyoruz. Gençlerde kanser öncülü lezyonların hızla artması endişe vericidir. Önlem alınmazsa, gelecek yıllarda genç kalın bağırsak kanserleri hem ülkemiz hem de dünya için çok daha büyük bir problem haline gelebilir" uyarısında bulundu.
