Alzheimer Hastalarının Üçte İkisini Kadınlar Oluşturuyor: Uzmanlar Uyarıyor
Türkiye'de 600 binden fazla kişiyi etkileyen Alzheimer hastalığı, özellikle kadınlarda daha yaygın görülüyor. Dünya genelindeki Alzheimer vakalarının yaklaşık üçte ikisini kadınlar oluşturuyor. Bu durumun temel nedenleri arasında menopoz döneminde yaşanan östrojen kaybı ve hormonal değişimler gösteriliyor.
Menopoz ve Östrojen Eksikliğinin Beyin Üzerindeki Etkileri
Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Prof. Dr. İsmail Mete İtil, menopoz sürecindeki östrojen azalmasının beyin fonksiyonları üzerinde ciddi etkileri olduğunu belirtiyor. Prof. Dr. İtil, "Östrojen beyinde bilişsel bellek merkezlerinde aktif rol oynuyor. Eksikliği, beynin glikoz alımını azaltarak fonksiyonları olumsuz etkileyebiliyor" diye açıklıyor. Aynı genetik yapıya sahip kadın ve erkekler karşılaştırıldığında, kadınlarda beyin küçülmesi ve 'beyin sisi' olarak adlandırılan dikkat eksikliği gibi durumların daha sık görüldüğü ifade ediliyor.
Erken Tanı ve Taramanın Önemi Vurgulanıyor
Nöroloji Uzmanı Doç. Dr. Mustafa Seçkin, Alzheimer hastalığında en büyük silahın erken tanı olduğunu vurguluyor. Seçkin, "Erken tanı için henüz hiçbir unutkanlık şikayeti başlamadan nörolojik kontrollerin yapılmasını öneriyoruz. Yeni testler, ağır unutkanlığı olmayan kişilerde bile hastalığı tespit edebileceğimizi gösterdi" diyor. Alzheimer'ın ilk semptomların başlamasından 10 ila 20 yıl önce beyinde patolojik olarak etkisini göstermeye başladığına dikkat çekiliyor.
Menopoz Sürecinin Disiplinler Arası Yönetimi
Doç. Dr. Seçkin, menopoz sürecinin kadın doğum ve diğer ilgili disiplinlerle birlikte yürütülmesi gerektiğini ifade ediyor. "Nörolojinin bu sürece dahil olması ve gerektiğinde kas-iskelet zafiyetine neden olabilecek hastalıkların tedavisi için diğer branşların da sürece katılması, sürecin daha iyi yönetilmesine yardımcı olacaktır" şeklinde konuşuyor.
Alzheimer Tarama Yöntemleri Gelişiyor
Alzheimer taraması; ayrıntılı nörolojik muayene, nörogörüntüleme, PET tetkikleri, beyin omurilik sıvısı incelemesi ve yeni geliştirilen serum biyobelirteçleri ile yapılıyor. Uzmanlar, hastalığı daha basit kan testleriyle tespit edebilecek noktaya doğru ilerlediklerini belirtiyor. Aile öyküsü olan risk altındaki bireylerde genetik testlerin yapılması, en önemli erken tespit yöntemlerinden biri olarak gösteriliyor.
Hormon Tedavisi ve FDA'nın Kararı
Prof. Dr. İtil, Amerikan Gıda ve İlaç Dairesi'nin (FDA) menopoz ilaçlarındaki kara kutu uyarılarını kaldırdığını hatırlatıyor. Tedaviye ilk 10 yıl içinde başlandığında, şiddetli ateş basması, kuruluk, cinsel isteksizlik ve ruhsal değişimler gibi semptomları olan hastalarda faydalı etkiler gözlemlendiği ifade ediliyor. Ancak, her kadına rutin hormon tedavisi verilemeyeceği de vurgulanıyor.
Uzmanlar, diyabet ve tiroid gibi sistemik hastalıkların kontrol altına alınmasını ve düzenli spor yapılmasını tavsiye ediyor. Erken müdahale ile Alzheimer'ın ilerleme hızının yavaşlatılabileceği, bu nedenle risk gruplarının tespit edilip taramaya yönlendirilmesinin hayati önem taşıdığı belirtiliyor.
