Aspirin Kullanımındaki Kritik Uyarı: Gereksiz Kullanım Ciddi Sağlık Sorunlarına Yol Açıyor
Samsun Ondokuz Mayıs Üniversitesi'nden (OMÜ) Dr. Öğr. Üyesi Özgür Kılıç, son yıllarda artan aspirin kullanımına ilişkin önemli açıklamalarda bulundu. Kılıç, aspirinin yanlış ve gereksiz kullanımının ciddi kanama riskleri oluşturabileceğini vurgulayarak, toplumda bu konuda büyük bir kafa karışıklığı olduğunu ifade etti.
Modern Tıp Rehberlerinde Değişen Yaklaşım
Dr. Özgür Kılıç, "Uzun yıllar boyunca kalp hastalığı riski taşıyan kişilere koruyucu amaçla düşük doz aspirin kullanımı önerilirdi. Ancak son yıllarda yapılan geniş ve güçlü bilimsel çalışmalar, kalp krizi veya inme geçirmemiş kişilerde aspirinin koruyucu amaçla rutin kullanımının çoğu zaman beklenen faydayı sağlamadığını, buna karşılık bazı önemli riskler oluşturabileceğini ortaya koydu" dedi.
En Önemli Yan Etki: Kanama Riski
Aspirinin trombositlerin birbirine yapışmasını engelleyerek damar içinde pıhtı oluşumunu azalttığını belirten Kılıç, şu uyarılarda bulundu:
- Mide ve bağırsak sisteminde kanamaya neden olabilir.
- Büyük kanamaların yanı sıra fark edilmeyen küçük kanamalar zamanla demir eksikliği anemisine yol açabilir.
- Uzun süre aspirin kullanan hastalar halsizlik ve çabuk yorulma şikayetleriyle başvurabiliyor.
Dr. Kılıç, "Bu durumlarda hastalarda mide veya bağırsak kaynaklı kanama olup olmadığını araştırmak için endoskopi ve kolonoskopi gibi tetkikler yapmak zorunda kalıyoruz. Çoğu zaman bu tetkiklerin nedeni, gereksiz yere kullanılan aspirindir" ifadelerini kullandı.
Pandemi Döneminde Artan Kullanım ve Yanlış Algılar
Pandemi döneminde aspirin kullanımının arttığını söyleyen Dr. Kılıç, COVID-19'un pıhtılaşma riskini artırabileceği düşüncesiyle birçok kişinin kendi kendine aspirin kullanmaya başladığını belirtti. Kılıç, o dönemde başlanmış olan aspirinin mutlaka bir uzman doktor tarafından yeniden değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı.
Halk arasında "bebek aspirini zararsızdır" şeklinde yanlış bir algının oluştuğuna dikkat çeken Kılıç, "Tadının daha hoş olması veya dozunun düşük olması, bu ilacın tamamen zararsız olduğu anlamına gelmez. Düşük doz aspirin de ciddi kanamalara neden olabilir" uyarısında bulundu.
Doğru Kullanım Hayat Kurtarıyor, Yanlış Kullanım Tehlike Yaratıyor
Dr. Özgür Kılıç, aspirinin çok değerli bir ilaç olduğunu ancak doğru hastada ve doğru endikasyonla kullanıldığında faydalı olduğunu belirtti. Kişilerin kendi kendine "kalp krizi olmasın" düşüncesiyle aspirin kullanmalarının doğru olmadığını ifade eden Kılıç, şu önemli mesajı verdi:
- Aspirinin başlanmasına da kesilmesine de mutlaka ilgili uzman doktor karar vermelidir.
- Her ilaç gibi aspirin de hem dost hem düşman yüzü olan bir ilaçtır.
- Doğru kullanıldığında hayat kurtarır, yanlış kullanıldığında ise ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir.
Uzmanlar, gereksiz aspirin kullanımının hem hastalar için fiziksel ve psikolojik stres oluşturduğunu hem de sağlık sistemi açısından gereksiz iş yükü ve maliyet yarattığını belirtiyor. Bu nedenle aspirin kullanımı konusunda mutlaka hekim kontrolünde hareket edilmesi gerektiği vurgulanıyor.
