Kayıpların Telafisi Kumar Bağımlılığını Daha Da Derinleştiriyor
Karadeniz Teknik Üniversitesi (KTÜ) Tıp Fakültesi Psikiyatri ve Ruh Sağlığı Ana Bilim Dalı'nda görev yapan Dr. Öğretim Üyesi Mustafa Kurt, kumar bağımlılığı konusunda çarpıcı açıklamalarda bulundu. Kurt, bağımlılık sürecinde kişilerin ikincil aşamada kayıplarını telafi etme çabasıyla geliştirdikleri davranışların, aslında bağımlılığı daha da derinleştirdiğini vurguladı.
Kumar Bağımlılığının Belirtileri ve Kontrol Kaybı
Dr. Mustafa Kurt, bağımlılığın temel olarak kişinin bir madde veya nesne üzerindeki kontrolünü kaybetmesi durumu olduğunu belirtti. Kumarın ise bireyin elindeki değerli kaynakları, daha büyük kazanç umuduyla riske atması anlamına geldiğini ifade eden Kurt, "Bu davranışa 'kumar davranışı' diyoruz. Kişiler bir süre sonra bu davranış üzerindeki kontrolünü kaybettiklerinde, kumar bağımlılığı veya kumar oynama bozukluğu dediğimiz rahatsızlık ortaya çıkıyor" şeklinde konuştu.
Kumar bağımlılığının teşhisi için birtakım belirtilerin bir arada görülmesi gerektiğine dikkat çeken Kurt, şu önemli noktaları sıraladı:
- Zihnin sürekli kumar davranışıyla meşgul olması
- Kumar oynama sıklığının ve oynanan para miktarının giderek artması
- Kumar oynamadığı zamanlarda yoğun huzursuzluk, öfke, gerginlik ve sinirlilik gibi ruhsal belirtilerin ortaya çıkması
Bağımlılığın Sosyal ve Ruhsal Etkileri
Bu belirtilerin kişinin ailevi, toplumsal ve mesleki işlevselliğini ciddi şekilde olumsuz etkilediğini vurgulayan Dr. Kurt, bağımlılığın diğer göstergelerini şöyle açıkladı: "Kişinin evde izole olup uzun süre telefon veya tablet kullanması, yalan söylemesi ve maddi kayıplarını telafi etmek için kontrolsüz harcamalar yapması, bağımlılık veya ruhsal sorun belirtisi olabilir."
Kumar oyunlarına ait algoritmaların kişilere ilk başta küçük kazançlar vererek hazza alıştırdığını belirten Kurt, "Hazza alıştıktan sonra bu kişilerde 'şanslıyım', 'galiba bu işi çözdüm', 'başarabiliyorum' gibi sürekli kazanacağı duygusu pekişmeye başlıyor. Bir süre sonra da bu kazançlar kayıplara dönüşüyor" dedi.
Kayıpları Telafi Çabası Bağımlılığı Pekiştiriyor
Dr. Kurt'un üzerinde özellikle durduğu nokta, kayıpları giderme çabasının bağımlılık sürecini nasıl derinleştirdiği oldu: "Kişilerde ikincil süreçte kayıpları gidermek uğruna birtakım davranışlar gelişiyor. 'İrademi kontrol edebilirim', 'az miktarda oynuyorum', 'arada oynuyorum' veya 'sitelerin verdiği bonuslarla oynuyorum' gibi tutum ve davranışlar aslında bağımlılığın sürmesine neden oluyor ve kayıplar daha da derinleşiyor."
Kumar Bağımlılığının Yaygınlığı ve Sonuçları
Yapılan araştırmalara göre, 2025 yılında dünyada 350 milyon kişinin kumar oynama davranışında bulunduğunu belirten Kurt, Türkiye'deki durumu da şöyle özetledi: "Yeşilay tarafından geçen yıl hazırlanan rapora göre, özellikle 15-25 yaş grubunun yüzde 10'unda kumar oynama davranışı gözlemleniyor. Kumar bağımlılığının genel yaygınlığı yüzde 1 ila 3 arasında değişiyor ve giderek artıyor."
Kumar bağımlılığının ev içi sorunlardan mal varlığı kayıplarına kadar birçok probleme yol açtığını vurgulayan Dr. Kurt, şu uyarılarda bulundu:
- Kumar bağımlısı bireylerde kaygı bozuklukları ve kendine zarar verme girişimleri sıkça görülüyor
- Kayıpları telafi etmek uğruna hırsızlık, dolandırıcılık veya zimmete mal geçirme gibi adli suçlar işlenebiliyor
- Çeşitli ruhsal hastalıklar ortaya çıkabiliyor
Kumar Bağımlılığı Tedavi Edilebilir Bir Hastalık
Dr. Mustafa Kurt, kumar bağımlılığının tedavi edilebilir bir rahatsızlık olduğunun altını çizdi: "Öncelikle bireye düşen, bunun bir rahatsızlık olduğunun farkına varıp yardım istemesidir. Yardım istemeye başlandığında çok başarılı, yüz güldürücü sonuçlar alabiliyoruz."
Tedavi sürecinde yaşam tarzı değişikliklerinin önemine de değinen Kurt, şu önerilerde bulundu:
- Bağımlı bireylerde zihin ve beden kısa süreli haz almaya alıştığı için bu hazzı farklı aktivitelerle yerine koymak gerekiyor
- Çeşitli spor faaliyetleri yapılabilir, sağlıklı rutinler oluşturulabilir
- Riskli durumlardan uzak durulması ve kumar oynayan kişilerle mesafe konulması önem taşıyor
- Hastanın bu yeni aktiviteleri hayatına entegre etmesi tedavi sürecini olumlu etkiliyor
Dr. Kurt, kumar bağımlılığıyla mücadelede erken teşhis ve profesyonel yardımın hayati önem taşıdığını bir kez daha vurgulayarak, toplumun her kesiminin bu konuda bilinçlenmesi gerektiğini sözlerine ekledi.
