Dijital bağımlılık nedeniyle tedavi gören çocuk sayısının arttığını belirten Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı Hastalıkları Uzmanı Dr. Samet Can Demirci, bu durumun ciddi sonuçlar doğurabileceği uyarısında bulundu. Demirci, tedavi gören çocuklarda okula gitmeme, uyumama, yemek yememe ve tuvalet ihtiyacını erteleme gibi sorunlar görülebildiğini ifade etti.
Dijital bağımlılık nedir?
Dr. Samet Can Demirci, telefon ve internet kullanımının tek başına bağımlılık anlamına gelmediğini vurguladı. Asıl sorunun ekran dışında zaman geçirememe ve diğer faaliyetlerden keyif alamama olduğunu belirtti. Dijital bağımlılığın genellikle yavaş ilerlediğine dikkat çeken Demirci, ailelerin ilk belirtileri sıklıkla göz ardı ettiğini, sorun derinleştikçe müdahalenin zorlaştığını kaydetti.
Erken yaşta ekran maruziyeti riski artırıyor
Parlak renkler ve hızlı hareket içeren dijital içeriklerin çocukların beynindeki ödül mekanizmasını etkilediğini belirten Demirci, “Ekran kullanımı yüksek ve hızlı dopamin salınımına yol açıyor. Bu durum sosyal etkinliklerden alınan haz duygusunu azaltabilir” dedi. Özellikle bebeklik döneminde ekran maruziyetinin ilerleyen yaşlarda bağımlılık riskini artırdığını ifade etti.
Yemek yerken ekran kullanımı hatalı
Yemek yedirirken çocukların ekran karşısına oturtulmasının sık yapılan hatalardan biri olduğunu dile getiren Demirci, bu alışkanlığın ilerleyen dönemlerde yeme bozuklukları ve obezite gibi sağlık sorunlarına zemin hazırlayabileceği uyarısında bulundu.
İlk iki yaşta ekran önerilmiyor
Demirci, çocukların ilk iki yaş boyunca ekranla tanıştırılmaması gerektiğinin altını çizerek, 2-3 yaş aralığında ekran süresinin günlük yarım saatle sınırlandırılmasını önerdiklerini aktardı. Ailelerin çocukları sakinleştirmek için ekran kullanmasının risk oluşturduğunu, bunun çocuklara ekranı bir rahatlama aracı olarak öğrettiğini ifade etti.
Ekran süresini azaltmak tek başına yeterli değil
Dijital bağımlılığın altında dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu, depresyon, anksiyete, akran zorbalığı veya farklı psikososyal sorunlar olabileceğine dikkat çeken Demirci, tedavi sürecinde yalnızca ekran süresinin azaltılmasının yeterli olmadığını belirtti. Bağımlılığa neden olan temel etkenlerin de değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı.
Çocukların elinden cihazları aniden almayın
Demirci, çocukların elinden bilgisayar veya telefonun aniden alınmasının ciddi çatışmalara yol açabileceğini belirterek, ailelerin öncelikle sağlıklı iletişim kurması ve ekran kullanımının altında yatan nedenleri anlamaya çalışması gerektiğini ifade etti. Ailelere çocuklarının düşüncelerini dinlemeleri, fikirlerine değer vermeleri ve onlarla kaliteli zaman geçirmeleri tavsiyesinde bulundu.
