Sosyal Medyada Kendi Kendine Psikiyatrik Tanı Koyma Tehlikesi Yaygınlaşıyor
Son yıllarda sosyal medya platformlarında ruh sağlığı içeriklerinin hızla artması, birçok kişinin kendisine veya çevresindekilere psikiyatrik tanılar koymasına neden oluyor. Özellikle "DEHB", "Bipolar", "Borderline" ve "Anksiyete bozukluğu" gibi kavramlar günlük dilde sıklıkla kullanılmaya başlandı. Ancak uzmanlar, bu durumun ciddi sorunlara yol açabileceği konusunda uyarıyor.
Tanı Süreci Sanıldığı Kadar Basit Değil
Psikiyatri Uzmanı Dr. Pelin Taş, ruh sağlığı farkındalığının artmasının önemli olduğunu ancak tanı sürecinin basit olmadığını belirtti. Dr. Taş, "Ruh sağlığı tanıları bir hisle ya da kısa bir video izleyerek konulmaz. Tanılar psikiyatristler tarafından uluslararası tanı sistemlerine göre değerlendirilir. Tanı koyarken yalnızca belirtilerin varlığı değil; süresi, şiddeti ve kişinin günlük yaşamını ne kadar etkilediği de dikkate alınır" dedi.
Dikkat Dağınıklığı Her Zaman DEHB Anlamına Gelmez
Günlük hayatta dikkat dağınıklığı, unutkanlık veya sıkılma hissi yaşayan birçok kişi bu belirtileri Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) ile ilişkilendiriyor. Dr. Taş, modern yaşamın yoğun dijital uyaranlarının birçok insanda dikkat dağınıklığı yaratabildiğini vurgulayarak şu uyarıyı yaptı: "DEHB yalnızca hareketli olmak ya da zaman zaman unutkanlık yaşamak değildir. Modern yaşamın getirdiği dikkat dağınıklığı ile klinik DEHB'yi birbirinden ayırmak gerekir."
Her Kaygı Anksiyete Bozukluğu Değildir
Kaygı, insanın doğal alarm sistemi olarak kabul ediliyor. Sınav öncesi heyecanlanmak veya önemli bir toplantı öncesinde gerilmek sağlıklı bir tepki iken, anksiyete bozukluğu farklı bir tablo oluşturuyor. Dr. Taş, "Anksiyete bozukluğunda kaygı aşırı, kontrol edilmesi güç ve uzun sürelidir. Çarpıntı, nefes darlığı, mide bulantısı gibi fiziksel belirtiler eşlik edebilir. Bu noktada kişi günlük işlevlerini sürdürmekte zorlanır" diyerek önemli bir ayrımın altını çizdi.
Depresyon ve Bipolar Bozukluk Yanlış Anlaşılıyor
Dr. Taş, sosyal medyada en sık karıştırılan kavramlardan birinin de depresyon olduğuna dikkat çekti. Üzüntü veya moral bozukluğu gibi duyguların yaşamın doğal parçaları olduğunu belirten Taş, klinik depresyonun daha farklı olduğunu söyledi. Majör depresyon tanısı için en az iki hafta süren çökkünlük hali, ilgi kaybı ve enerji azalması gibi belirtilerin bir arada bulunması gerekiyor.
Bipolar bozukluk konusunda ise Dr. Taş şu açıklamayı yaptı: "Bipolar bozuklukta depresyon dönemlerinin yanı sıra mani veya hipomani dönemleri görülür. Mani dönemlerinde günler hatta haftalar süren az uyku ihtiyacı, aşırı enerji ve kontrolsüz para harcama gibi belirtiler ortaya çıkar. Tek başına duygusal iniş çıkışlar yaşamak bipolar bozukluk anlamına gelmez."
Uzmanlar, ruh sağlığı konusunda bilinçlenmenin önemli olduğunu ancak tanıların profesyonel değerlendirme gerektirdiğini vurgulayarak, sosyal medya içeriklerinin yanıltıcı olabileceği konusunda halkı uyarıyor.
