Küresel sıcaklık artışının sanayi öncesi döneme göre 1,3 dereceyi aşmasıyla birlikte sıcak hava dalgaları daha sık, şiddetli ve uzun süreli yaşanıyor. Bu yıl özellikle Avrupa'da beklenenden erken etkili olan aşırı sıcaklar, dünyanın en hızlı ısınan kıtasında yaklaşık 20 bin can kaybına neden oldu. Almanya'da 9 bin 800'den fazla kişi hayatını kaybederken, 75 yaş üstü nüfus en ağır etkiyi gördü. Fransa'da haziran ayındaki sıcak hava dalgası 5 bin 700 can aldı, İngiltere'de ise 2 bin 877 kişi yaşamını yitirdi.
Küresel Etki ve Can Kayıpları
ABD'de temmuzda 40 milyondan fazla kişi için aşırı sıcaklık uyarısı yapıldı ve 25 ölüm kaydedildi; yılın ilk yarısı, kayıtlardaki ikinci en sıcak dönem oldu. Güney Kore'de mayıs ortasından bu yana 2 bin 25 kişi sıcaklık kaynaklı sağlık sorunları yaşarken 19 kişi hayatını kaybetti. Japonya'da 20-26 Temmuz'daki sıcak hava dalgasında 18 bin 600 kişi hastaneye kaldırıldı, 45 kişi öldü; bazı bölgelerde sıcaklıklar 40 dereceye ulaştı. Tokyo'nun en büyük hayvanat bahçesi Tama'da sıcak çarpması nedeniyle 3 aslan telef oldu.
Orman Yangınları ve Ekosistem Tahribatı
İklim değişikliği, orman yangınları için elverişli koşulları tetikliyor. Maryland Üniversitesi verilerine göre, 2001-2022 döneminde kaybedilen ağaçlık alanların yüzde 27'si yangınlardan kaynaklanırken, 2023-2025 döneminde bu oran yüzde 43'e çıktı. Orman yangınları artık 20 yıl öncesine göre iki kat daha fazla alan yok ediyor. World Weather Attribution analizine göre iklim değişikliği, Fransa'da yangın riskini en az 2, İspanya'da ise 20 kat artırdı.
Avrupa Orman Yangınları Bilgi Sistemi (EFFIS) verilerine göre, AB ülkelerinde bu yıl yangınlarda kaybedilen alan 460 bin hektarı aştı. İspanya ve Fransa en çok etkilenen ülkeler. Türkiye, Yunanistan, Fas, Tunus, Nijerya ve Kanada'da da yangınlar görülürken, Kanada'da 6 milyon hektar alan yandı ve bu, ülke tarihindeki üçüncü büyük kayıp oldu.
Ekonomik Kayıplar ve Altyapı Baskısı
Aşırı sıcaklıklar kuraklığı şiddetlendiriyor, tarımda üretim kaybına, iş verimliliğinde düşüşe ve ulaşımda aksamalara yol açıyor. İngiltere merkezli düşünce kuruluşu ECIU'nun analizine göre, hazirandaki sıcak hava dalgası Avrupa'nın tahıl hasadında yaklaşık 2 milyar avro kayba neden oldu. Bu kaybın dörtte üçü Fransa ve Macaristan'dan kaynaklandı. Fransa'nın tahıl hasadı 4,1 milyon ton aşağı revize edildi ve 891 milyon avro kayıp hesaplandı; Macaristan ise 2,4 milyon ton tahıl kaybına uğradı ve 444 milyon avro zarar etti.
ECIU, bu kayıpların Avrupa'yı ithalata daha bağımlı hale getireceği ve küresel emtia fiyatlarını yukarı çekebileceği uyarısında bulunuyor.
İngiltere'de Kuraklık ve Altyapı Sorunları
Londra Ekonomi Okulu'na bağlı Grantham Enstitüsü ve Avrupa-Akdeniz İklim Değişikliği Merkezi'ne göre, hazirandaki sıcak hava dalgası İngiltere'de 1,5 milyar dolarlık ekonomik kayba yol açtı. Bu kayıp, uyku ve sağlık sorunları, çalışma saatlerinin azalması ve verimlilik düşüşünden kaynaklandı. İngiltere Çevre Ajansı, ülkenin yarısı için kuraklık ilan etti; temmuz, kayıtlardaki en kurak ay oldu ve bahçe sulamasına kısıtlamalar getirildi.
Fransa'da aşırı sıcaklar kritik altyapıyı etkiledi; çevresel endişeler nedeniyle 3 nükleer reaktörde elektrik üretimi geçici olarak durduruldu. Avrupa'nın en önemli ticaret yollarından Ren Nehri'nde en düşük su seviyesi ölçüldü ve kuraklığın daha da şiddetlenmesiyle seviyenin daha da düşmesi bekleniyor.
