Dakikalar İçinde Beyin Tümörü Teşhisi: Genç Girişimciden Elektrokimyasal Biyosensör
Dokuz Eylül Üniversitesi (DEÜ) Metalurji ve Malzeme Mühendisliği Bölümü'nden 2022 yılında mezun olan 27 yaşındaki Aleyna Yıldız, sağlık teknolojileri alanında çığır açan bir buluşa imza attı. Yıldız'ın geliştirdiği elektrokimyasal biyosensör, beyindeki kötü huylu tümörleri dakikalar içinde tespit edebiliyor. Bu yenilikçi cihaz, hem tanı hem de tedavi sürecini takip edebilme özelliğiyle kliniklerde günler süren testleri önemli ölçüde hızlandırıyor.
Girişimci Ruh ve Akademik Destek
Aleyna Yıldız, DEÜ Teknoparkı'nda (DEPARK) kurduğu şirketle ekibiyle birlikte yerli biyosensör geliştirmek için çalışmalara başladı. Üniversitenin Moleküler Tıp Ana Bilim Dalı'nda yüksek lisans eğitimini sürdüren Yıldız, TÜBİTAK ve KOSGEB'den aldığı desteklerle çeşitli projeler geliştirdi. Bu projeler arasında su ve tuzu çözeltip mikroorganizma imha eden cihazlar, mikrobiyal hava örnekleme cihazları ve farklı sektörlerde kullanılabilen biyosensörler yer alıyor.
Yıldız ve ekibi, son olarak Bioİzmir Uluslararası Sağlık Teknolojileri Geliştirici ve Hızlandırıcı Uygulama ve Araştırma Merkezi'nde kötü huylu tümörleri vücuttan alınan sıvılarla dakikalar içinde tespit eden elektrokimyasal biyosensör tasarladı. Bu merkez, üniversite bünyesinde kurularak girişimcilere destek sağlıyor.
Erken Tanının Önemi ve Biyosensörün İşlevi
Aleyna Yıldız, AA muhabirine yaptığı açıklamada, kötü huylu beyin tümöründe erken tanının hayati önem taşıdığını vurguladı. Geliştirdikleri biyosensörün bu anlamda değerli olduğunu belirten Yıldız, şunları söyledi: "Geliştirdiğimiz elektrokimyasal biyosensör, kanserin varlığının tanımlanması, var olan ilaç yöntemlerinin etkinliğinin kanıtlanması, ilaç alımı esnasında ve kemoterapi sonrasında hastalığın seyrinin tespit edilmesinde kullanılıyor. Bu sensör hem hastanın beyin kanserine sahip olup olmadığını belirlerken, aynı zamanda da hangi alt grubuna sahip olduğunu belirlemekte."
Klinik Süreçlerde Devrim: Dakikalar İçinde Sonuç
Yıldız, beyindeki kötü huylu tümörlerin varlığının geleneksel olarak radyolojik ve MR gibi görüntülemelerle belirlendiğini, bazen beynin açılması sonucunda alınan parçanın analiz edilmesiyle teşhisin konulduğunu ifade etti. Kliniklerde yapılan tanı sürecinin normalde en az 2 haftayı bulduğunu belirten Yıldız, geliştirdikleri elektrokimyasal biyosensörlerin bu süreci dakikalar içinde tamamladığını aktardı.
Biyosensörün Çalışma Sistemi ve Teknik Detaylar
Aleyna Yıldız, hastalığın belirlenmesi ve tedavi sürecini kişinin vücudundan alınan kan, tükürük, idrar ve beyin ile omurilik sıvısı gibi örneklerden belirlediklerini kaydetti. Sensörün bükülebilir ve giyilebilir plastik bir zemin üzerine devre kartı benzeri bir yapıyla üretildiğini belirten Yıldız, elektrot bölümünde kanser hücrelerine özgü bir algılama tabakası bulunduğunu açıkladı.
Ölçümün, numunedeki akımı ölçen potansiyostat adlı cihazla yapıldığını ve yaklaşık iki dakika içinde bilgisayara aktarıldığını anlatan Yıldız, elde edilen sonuçların laboratuvar teknisyeni tarafından değerlendirilerek yorumlandığını dile getirdi. Patent başvurusunda bulunduğunu belirten Yıldız, insan deneylerinin ardından ürünün hastanelerde kullanılmaya başlanacağını sözlerine ekledi.
Üniversite ve Yetkililerden Tam Destek
DEÜ Rektörü Prof. Dr. Bayram Yılmaz, üniversitelerinin DEPARK ve Bioİzmir ile girişimcilere en iyi şekilde destek verdiğini söyledi. Üniversitelerinden mezun bir gencin şirket kurarak sağlık alanında biyosensör geliştirmesinin önemine işaret eden Yılmaz, "Bu ürünün patentlenmesi için de çalışmalar başlamış durumda. Teknoparkımız ve üniversitemiz bunu destek verip, sahipleniyoruz. Türkiye'nin sağlık biyoteknolojisinde yeni ürünlere, moleküllere ihtiyacı var." dedi.
Bioİzmir Uluslararası Sağlık Teknolojileri Geliştirici ve Hızlandırıcı Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü Doç. Dr. Gamze Tuna da çalışmalar hakkında bilgi vererek, girişimci Aleyna Yıldız'ı tebrik etti. Bu gelişme, Türkiye'nin sağlık teknolojileri alanındaki yerli ve milli üretim hedeflerine önemli bir katkı sağlıyor.
