Halı Saha Maçları Öncesi Dikkat: Kalp Krizi Riski Sanılandan Daha Yüksek
Havaların ısınmasıyla birlikte halı saha maçlarına olan ilgi artarken, uzmanlar bu tür yoğun efor gerektiren spor aktivitelerinin ciddi sağlık riskleri taşıyabileceği konusunda uyarılarda bulunuyor. Özellikle fark edilmeyen kalp hastalıklarının, ani fiziksel efor sırasında ritim bozukluklarına ve kalp krizine yol açabileceği belirtiliyor.
Ani Ölüm Riskine Karşı Uyarı
Ankara Bilkent Şehir Hastanesi Kardiyoloji Kliniği Eğitim Görevlisi Prof. Dr. Telat Keleş, halı saha gibi yoğun efor gerektiren sporların, teşhis edilmemiş kalp hastalıkları açısından önemli risk oluşturabildiğini vurguladı. Prof. Dr. Keleş, "Haftada bir halı saha maçı yapan amatör sporcularda bile müsabaka sırasında gelişen bazı hastalıklar ritim bozukluklarına neden olup ani ölümlere yol açabiliyor" dedi.
Gençlerde en sık ani ölüm nedenlerinden birinin hipertrofik kardiyomiyopati adı verilen kalp kası hastalığı olduğunu belirten Keleş, bu durumun toplumda 500 kişiden birinde görüldüğünü ve hangi yaşta ortaya çıkacağının öngörülemediğini ifade etti.
Göğüs Darbeleri ve Sinsi İlerleyen Hastalıklar
Prof. Dr. Keleş, maç esnasında göğüs bölgesine alınan şiddetli darbelerin de risk oluşturabildiğine dikkat çekti: "Müsabaka sırasında göğse alınan sert darbeler ani ritim bozuklukları nedeniyle ölüme neden olabilir. Kalp hastalığı olmayan bir kişi de halı saha maçı sırasında fenalaşabilir. Kalp hastalıkları hiçbir belirti vermeden sinsi bir şekilde ilerleyebilir" şeklinde konuştu.
Uzmanlar, özellikle şu belirtilerin hafife alınmaması gerektiğini vurguluyor:
- Göğüs ağrısı veya baskı hissi
- Nefes darlığı
- Baş dönmesi
- Çarpıntı
- Baygınlık hissi
Orta Yaş ve Üzeri İçin Kritik Uyarılar
Prof. Dr. Keleş, halk arasında damar sertliği olarak bilinen aterosklerozun çoğu zaman belirti vermeden ilerleyebildiğini ve ilk bulgu olarak kalp kriziyle ortaya çıkabildiğini belirtti. Bu nedenle ağır ve yoğun efor gerektiren sporlara başlayacak kişilerin öncesinde mutlaka kardiyolojik muayeneden geçmesi gerektiğini vurguladı.
"Özellikle orta yaşta bir kişi halı saha maçı gibi efor gerektiren sporlar yapıyorsa, yürürken ya da merdiven çıkarken nefesinde kesilme hissediyor, göğsünde baskı veya yanma hissi, eforla birlikte baş dönmesi gibi şikayetleri ortaya çıkıyorsa bu belirtileri hafif dahi olsa ihmal etmemeli" diyen Keleş, düzenli spor yapanların bile 40-45'li yaşlardan sonra belirli aralıklarla sağlık kontrolünden geçmesinin önem taşıdığını kaydetti.
Yaralanmalarda Artış ve Acil Durum Önlemleri
Bilkent Şehir Hastanesi Acil Tıp Kliniği Öğretim Üyesi Prof. Dr. Şervan Gökhan ise havaların ısınmasıyla birlikte halı saha yaralanmalarında artış yaşandığını bildirdi. Gökhan, "En sık ortopedik yaralanmalarla karşılaşıyoruz ancak hayatı tehdit eden en ciddi tablolar ani kardiyak problemlerdir" dedi.
Bu durumların genellikle kalp damar hastalığı, hipertansiyon, diyabet ve yüksek kolesterol gibi risk faktörleri bulunan ancak bunun farkında olmayan kişilerde görüldüğünü belirten Gökhan, halı saha maçlarının çok fazla efor ve yoğun rekabet gerektirdiği için risk taşıyan kişilerin hekim kontrolünden geçmeden maç yapmamaları gerektiğini vurguladı.
Prof. Dr. Gökhan, maç öncesi alınması gereken önlemleri şöyle sıraladı:
- Yüksek efor gerektiren sporlar öncesinde 10-15 dakika ısınma egzersizleri yapılmalı
- Ani efor artışından kaçınılmalı
- Maç sırasında göğüs ağrısı, nefes darlığı ve baş dönmesi gibi belirtiler ortaya çıkarsa oyun derhal durdurulmalı
- En yakın sağlık kuruluşuna başvurulmalı
- Yardım gelene kadar kalp masajı ve solunum desteği uygulanmalı
Uzmanlar, günümüzde koroner arter hastalığının daha erken yaşlarda görülebildiğini, yaşam tarzı, kolesterol yüksekliği, egzersiz eksikliği, stres ve sigara kullanımının etkisiyle 30'lu ve 40'lı yaşlarda da kalp krizi vakalarının görülebildiğini belirterek, spor öncesi sağlık kontrollerinin hayati önem taşıdığını bir kez daha vurguladı.
