Emeklilik planlaması yapan kamu görevlileri için borçlanma hükümleri büyük önem taşıyor. Eksik prim günlerinin tamamlanması, emeklilik yaşına etki eden sürelerin kazanılması ve hizmet süresinin artırılması bakımından bu hakların dikkatle değerlendirilmesi gerekiyor. İşte detaylar...
5510 Sayılı Kanun Kapsamında Borçlanma İmkanları
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu kapsamında memurların ve kamu görevlilerinin borçlanabileceği süreler, emeklilik hesabında önemli avantajlar sağlayabiliyor. Özellikle askerlik, doğum, ücretsiz izin, doktora eğitimi ve avukatlık stajı gibi sürelerin borçlanılabilmesi sayesinde sigortalılar prim gün sayılarını artırabiliyor, bazı durumlarda ise emeklilik tarihlerini öne çekebiliyor.
Memurlar Hangi Süreleri Borçlanabilir?
5510 sayılı Kanun'un 4'üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında bulunan sigortalılar, aylık bağlanıncaya kadar aşağıdaki süreleri borçlanabiliyor:
- Er veya erbaş olarak silah altında veya yedek subay okulunda geçen süreler
- Kadın sigortalıların üç çocuğa kadar doğum sonrası çalışılmayan iki yıllık süreleri
- Doğum sonrası yarı zamanlı çalışma süreleri
- 4/c kapsamındaki sigortalıların personel mevzuatına göre kullandıkları ücretsiz izin süreleri
- Sigortalı olmaksızın yurt içinde veya yurt dışında geçirilen doktora ve tıpta uzmanlık öğrenim süreleri
- Sigortalı olmaksızın yapılan avukatlık stajı süreleri
- Hekimlerin fahrî asistanlıkta geçen süreleri
- Seçim kanunları gereğince görevlerinden istifa edenlerin açıkta geçirdikleri süreler
- 1416 sayılı Kanun kapsamında yurt dışına gönderilen öğrencilerin belirli öğrenim süreleri
Hangi Süreler 4/C Kapsamında Değerlendiriliyor?
Ücretsiz izin ve seçimler nedeniyle açıkta geçen süreler hariç olmak üzere, borçlanılan süreler başvuru tarihindeki son sigortalılık statüsüne göre hizmet süresi olarak değerlendiriliyor. Ancak ücretsiz izin süreleri ile seçim nedeniyle açıkta geçen sürelerin borçlanılması hâlinde bu süreler doğrudan 5510 sayılı Kanun'un 4/c kapsamında sigortalılık süresi olarak kabul ediliyor. Öte yandan subay, astsubay ve polislerin sivil öğrencilikte veya Polis Akademisinde geçen eğitim sürelerine ilişkin borçlanmalar ise genel borçlanma hükümlerine tabi tutulmuyor.
Borç Tutarı Nasıl Hesaplanıyor?
Borç tutarı, başvuru tarihinde geçerli olan prime esas günlük kazanç alt ve üst sınırları arasında sigortalının belirlediği günlük kazanç üzerinden hesaplanıyor. Hesaplanan borcun, tebliğ tarihinden itibaren bir ay içerisinde ödenmesi gerekiyor. Süresi içerisinde ödenmeyen borçlanmalar iptal ediliyor. Kısmi ödeme yapılması hâlinde ise yalnızca ödenen tutar kadar hizmet süresi kazanılıyor. İptal edilen borçlanmalar için yeniden başvuru yapılabilmesi de mümkün bulunuyor.
