TBMM Adalet Komisyonu'nda kabul edilen ve kamuoyunda "12. Yargı Paketi" olarak bilinen kanun teklifi, miras yoluyla intikal eden ev ve arsaların icra yoluyla satışında köklü değişiklikler getiriyor. Yeni düzenleme ile aile mülklerinin yabancılara ucuza satılmasının önüne geçilmesi hedefleniyor.
Yeni Düzenleme ile Mirasçılara Öncelik
Mevcut sistemde, miras kalan bir taşınmazın paylaşımında anlaşamayan mirasçılardan biri dava açtığında, mahkeme mülkü herkese açık ihale ile satışa çıkarıyordu. Bu durum, mülkün değerinin yarı fiyatına yabancılar tarafından toplanmasına ve aile yadigarı mülklerin yok pahasına elden çıkmasına neden oluyordu. Yeni yasa teklifiyle bu mağduriyete son veriliyor.
Yeni modele göre, eğer satışı istenen taşınmaz sadece miras yoluyla edinilmişse ve ortaklar arasında yabancı bir üçüncü kişi yoksa, birinci açık artırma sadece malik olan mirasçılar arasında yapılacak. Bu ilk ihalede mülkün başlangıç fiyatı bilirkişinin belirlediği gerçek değerin yüzde 100'ü (tam bedeli) olacak. Böylece parası olan mirasçı, malın tam hakkını vererek mülkün ailede kalmasını sağlayabilecek.
İki Aşamalı İhale Sistemi
Yeni düzenleme ile ihaleler iki aşamalı bir süzgeçten geçecek. İlk aşamada yalnızca aile bireylerinin katılabileceği ihalede, mülkün başlangıç fiyatı tam bedel olarak belirlenecek. Eğer mirasçılar arasındaki bu ilk ihalede alıcı çıkmazsa, süreç ikinci aşamaya geçecek. Bu aşamada ihale herkese açık hale gelecek ve genel kurallara uygun olarak muhammen bedelin yüzde 50'si üzerinden başlatılacak.
AK Parti Grup Başkanvekili Muhammet Emin Akbaşoğlu, yargı paketini TBMM'ye sunarken yaptığı açıklamada, "Ortaklığın satış suretiyle giderilmesi davalarında suistimalleri ortadan kaldırıyoruz. Miras yoluyla intikal eden taşınmazların satış sürecinde birinci açık artırmanın malik olan mirasçılar arasında yapılmasını hüküm altına alıyoruz" ifadelerini kullandı.
Sabotaja Ağır Ceza
Yeni düzenleme, mirasçıların birbirini zora sokmak için ihaleyi sabote etmesinin de önüne geçiyor. Açık artırmada en yüksek teklifi verip mülkü alan kişi, süresi içinde parayı yatırmazsa ağır yaptırımlarla karşılaşacak. Yatırılan teminat iade edilmeyerek doğrudan mahkeme masraflarına aktarılacak, kalan kısım ise diğer mirasçılara payları oranında dağıtılacak. Ayrıca, parayı yatırmayan kişiye teklif ettiği bedelin yüzde 5'i oranında idari para cezası kesilecek.
Geriye Dönük İşlemeyecek
Kanun teklifinde yer alan geçiş hükmüne göre, bu yeni düzenleme geriye dönük işlemeyecek. Yasanın yürürlüğe girdiği tarihten önce mahkeme tarafından ilanı yapılmış olan mevcut açık artırmalarda eski hükümler uygulanmaya devam edecek. Yeni sistem, yasanın Resmi Gazete'de yayımlanmasının ardından başlayacak satış süreçlerini kapsayacak.
Noterlik İşlemlerinde Elektronik Dönem
Yargı paketinde yer alan Noterlik Kanunu'nda yapılacak değişiklikle noterlik evrak ve defterlerinin mahkemeler, Cumhuriyet başsavcılıkları ve yetkili merciler tarafından incelenmesine ilişkin işlemler kolaylaştırılıyor. Noterlik evraklarının onaylı örnekleri, güvenli elektronik imzayla elektronik ortamda ilgili mercilere gönderilebilecek. Elektronik gönderimin mümkün olmadığı durumlarda fiziki örnek kullanılacak. Bu işlemler için posta ve yol masrafı dışında herhangi bir ücret alınmayacak.
Kısıtlılara Ait Malların Elektronik Satışı
Türk Medeni Kanunu'nda yapılacak değişikliklerle, kısıtlılara ait taşınır ve taşınmaz malların UYAP'a entegre elektronik satış portalı üzerinden satılması öngörülüyor. Düzenlemenin amacı, daha fazla kişinin satışa katılmasını sağlayarak malların en yüksek bedelle satılması ve kısıtlıların menfaatlerinin korunması olarak belirtildi.
