TBMM Adalet Komisyonu'nda, suça sürüklenen çocuklara ilişkin düzenlemeleri içeren Çocuk Koruma Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi kabul edildi. Teklif, çocukların suça yönelmesini engellemek ve ceza adalet sisteminde çocuklara yönelik özel düzenlemeler getirmeyi amaçlıyor.
Ateşli silah muhafazasına hapis cezası
Teklifle, Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun'a yeni bir madde ekleniyor. Buna göre, ateşli silahın dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı şekilde muhafaza edilmesi suretiyle çocuk tarafından ele geçirilmesine neden olan kişi, fiil daha ağır cezayı gerektiren başka bir suç oluşturmadığı takdirde 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılacak.
12-15 yaş grubuna yeni ceza düzenlemesi
Türk Ceza Kanunu'nda yapılan değişiklikle, fiili işlediği sırada 12 yaşını doldurmuş olup 15 yaşını doldurmamış çocukların, işlediği fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılayamaması veya davranışlarını yönlendirme yeteneğinin yeterince gelişmemiş olması halinde ceza sorumluluğu olmayacak. Ancak bu kişiler hakkında çocuklara özgü güvenlik tedbirlerine hükmolunacak. Eğer fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılama ve davranışlarını yönlendirme yeteneği varsa, suç ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektirdiğinde 13 yıldan 18 yıla, müebbet hapis cezasını gerektirdiğinde ise 10 yıldan 12 yıla kadar hapis cezası verilecek. Diğer cezaların yarısı indirilecek ve her fiil için verilecek hapis cezası 9 yılı geçemeyecek.
15-18 yaş grubu için ceza indirimi
Fiili işlediği sırada 15 yaşını doldurmuş olup 18 yaşını doldurmamış kişiler için ise suç ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektirdiğinde 19 yıldan 27 yıla, müebbet hapis cezasını gerektirdiğinde 15 yıldan 18 yıla kadar hapis cezası öngörülüyor. Diğer cezaların üçte biri indirilecek ve her fiil için verilecek hapis cezası 15 yıldan fazla olamayacak.
Hakime takdir yetkisi
Türk Ceza Kanunu'na eklenen yeni hükümle, somut olayda kasta dayalı kusurun ağırlığı, güdülen amaç ve saik, suçun işleniş şekli ve daha önceden kasıtlı bir suçtan dolayı hapis cezasına mahkum edilmiş olma gibi hususlar göz önünde bulundurularak, kasten öldürme ve neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama suçlarını işleyen 15-18 yaş grubundaki çocuklar hakkında yaş indirimi uygulanmayabilecek. 12-15 yaş grubundaki çocuklara ise bir üst grubun ceza rejiminin uygulanabilmesi konusunda hakime takdir yetkisi tanınıyor.
Tekerrür hükümlerinde yaş sınırı 15'e düşürüldü
Kanun'un suçta tekerrür ve özel tehlikeli suçlular hükmünde yapılan değişiklikle, tekerrür hükümlerinin uygulanmasındaki yaş istisnası 18'den 15'e düşürülüyor. Buna göre, suçu işlediği sırada 15 yaşını doldurmamış kişilerin işlediği suçlar dolayısıyla tekerrür hükümleri uygulanmayacak.
Aile hukuku yükümlülüklerinin ihlalinde cezalar artırıldı
Teklifle, aile hukukundan kaynaklanan yükümlülüğün ihlali suçunun cezaları artırılarak aile kurumunun ve özellikle çocukların korunması hedefleniyor. Aile hukukundan doğan bakım, eğitim veya destek olma yükümlülüğünü yerine getirmeyen kişi için şikayet üzerine öngörülen 1 yıla kadar hapis cezası, 3 aydan 2 yıla kadar şeklinde düzenleniyor. Hamile olduğunu bildiği eşini veya birlikte yaşadığı kadını çaresiz durumda terk eden kişiye verilen ceza 3 aydan 1 yıla kadardan 6 aydan 2 yıla kadar yükseltiliyor. Bu fiiller nedeniyle çocuğun kasten öldürme veya neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama suçunu işlemesi halinde şikayet aranmaksızın faile verilecek ceza yarısından 2 katına kadar artırılacak.
Velayet hakları ihlalinde ceza sınırı yükseldi
Velayet hakları kaldırılmış olsa da itiyadi sarhoşluk, uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanımı ya da onur kırıcı tavırlar sonucu çocuklarının ahlak, güvenlik ve sağlığını ağır şekilde tehlikeye sokan ana veya babaya öngörülen hapis cezası 3 aydan 1 yıla kadar yerine 1 yıldan 3 yıla kadar olacak.
Sosyal inceleme zorunluluğu getirildi
Ceza Muhakemesi Kanunu'nda yapılan düzenlemeyle, mahkeme tarafından iddianamenin ve soruşturma evrakının verildiği tarihten itibaren 15 gün içinde soruşturma evresine ilişkin belgeler incelendikten sonra, 15 yaşını doldurmamış çocuklar hakkında sosyal inceleme yaptırılmaksızın düzenlenen iddianamenin Cumhuriyet Başsavcılığına iadesine karar verilecek.
Çocuk infaz sisteminde değişiklik
Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun'da yapılan değişiklikle, çocuk hükümlülerin hapis cezalarının doğrudan çocuk eğitimevlerinde infazına başlanması yerine, infaza çocuk kapalı ceza infaz kurumlarında başlanması ve iyi halli olduğunun tespit edilmesi halinde eğitimevlerine ayrılması hüküm altına alınıyor. 12-18 yaş grubu çocuklar, suç türleri, cinsiyetleri ve fiziki gelişim durumları göz önüne alınarak ayrı bölümlerde barındırılacak. Çocuk eğitimevine ayrılma kararı, psikolog, pedagog, çocuk gelişimcisi, sosyal çalışmacı gibi en az bir uzmanın katılımıyla idare ve gözlem kurulu tarafından en geç 3 ayda bir yapılan değerlendirme sonucunda verilecek. Olumsuz değerlendirilen çocukların yeniden değerlendirilme süreleri 6 ayı geçemeyecek.
Koşullu salıverilmede 1 gün 2 gün sayılacak
Kanun'da yapılan düzenlemeyle, kasten öldürme, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar, uyuşturucu ticareti ve suç örgütü kurma suçları hariç olmak üzere, koşullu salıverilme süresinin hesaplanmasında hükümlünün 15 yaşını dolduruncaya kadar infaz kurumunda geçirdiği 1 gün 2 gün olarak dikkate alınacak.
