12. Yargı Paketi Yasalaştı: IBAN Mağdurlarına Ceza İndirimi
Kamuoyunda "12. Yargı Paketi" olarak bilinen "Yargının Etkin ve Verimli İşlemesine Yönelik Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi" TBMM Genel Kurulu'nda kabul edilerek yasalaştı. Paket, dolandırıcılık suçlarından IBAN mağdurlarına ceza indirimi, genetik veri gizliliği, hakim-savcı eğitimi ve tazminat faizi gibi birçok alanda düzenleme içeriyor.
IBAN Mağdurlarına Yönelik Düzenleme
Paketin en dikkat çekici maddesi, "IBAN mağdurları" olarak bilinen kişileri ilgilendiriyor. Türk Ceza Kanunu'nun (TCK) 158. maddesine eklenen fıkraya göre, dolandırıcılık veya nitelikli dolandırıcılık suçlarına iştirak amacıyla, kendisine veya başkasına ait banka hesabı, kredi kartı gibi ödeme araçları ya da kripto varlık hizmet sağlayıcıları nezdindeki hesabın kullanılmasını sağlayan bilgileri başkasına vermek fiili ile sınırlı olmak kaydıyla, verilecek ceza yarı oranında indirilecek.
Düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihten önce hüküm giymiş ancak dosyası kanun yolu incelemesinde olan sanıklar için geçiş hükümleri getirildi. Bölge adliye mahkemelerindeki dosyalar bozma kararıyla ilk derece mahkemelerine gönderilecek. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığındaki dosyalar ise usulüne uygun olarak ilk derece mahkemelerine iletilecek. İnfaz aşamasındaki hükümlüler, mağdurun zararını mahkeme ihtarından itibaren 6 ay içinde tamamen giderirse TCK'nın 168. maddesindeki etkin pişmanlık indiriminden faydalanabilecek.
Kanuni Faiz Hesaplaması Değişiyor
Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun'da yapılan değişiklikle, miktarı sözleşme ile belirlenmemiş ödemelerde faiz oranı, TCMB'nin önceki yılın 31 Aralık günü kısa vadeli kredi işlemlerinde uyguladığı reeskont oranının yüzde 80'i olarak hesaplanacak. 30 Haziran günü itibarıyla bu oran 5 puan veya daha fazla farklıysa, yılın ikinci yarısında 30 Haziran'daki oranın yüzde 80'i geçerli olacak.
Hakim ve Savcı Eğitiminde Yeni Dönem
Hakimler ve Savcılar Kanunu'ndaki düzenleme ile adli ve idari yargı hakim ve savcı yardımcılarına, Anayasa, insan hakları hukuku, ceza hukuku, özel hukuk, idare hukuku, vergi hukuku ve usul hukuku gibi alanlarda eğitim verilecek. Yazılı sınavlar 100 tam puan üzerinden değerlendirilecek. Sözlü sınavda ise mesleki yeterlilik, hukuki meseleleri kavrama ve ifade etme yeteneği, özgüven, temsil kabiliyeti ve Türkçe kullanımı gibi kriterler dikkate alınacak. Ayrıca, hakimlik ve savcılık mesleğinin gerektirdiği hukuki bilgiyle çözülebilecek konularda bilirkişiye başvurulması halinde uyarma cezası verilecek.
Genetik İnceleme Sonuçlarının Gizliliği
Ceza Muhakemesi Kanunu'nda yapılan değişiklikle, genetik inceleme sonuçları kimlik bilgilerinden arındırılarak özel bir sisteme kaydedilecek. Bu bilgiler, kovuşturmaya yer olmadığı kararına itiraz süresinin dolması, itirazın reddi, beraat veya ceza verilmesine yer olmadığı kararının kesinleşmesi halinde derhal; diğer hallerde mahkeme kararının kesinleşmesinden itibaren 20 yıl sonra cumhuriyet savcısı huzurunda yok edilecek. Kişi, verinin saklanma amacının ortadan kalkması halinde hakim veya mahkemeden silinmesini talep edebilecek.
Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB) Şartları
Ceza Muhakemesi Kanunu'ndaki değişiklikle, HAGB kararı verilebilmesi için cezanın 2 yıl veya daha az süreli hapis ya da adli para cezası olması gerekiyor. Sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkum olmaması, yeniden suç işlemeyeceği kanaatinin oluşması ve mağdurun zararının giderilmesi şartı aranıyor. HAGB kararı verilen sanık 5 yıl denetime tabi tutulacak. İşkence, eziyet ve kamu görevlisinin görevi sebebiyle işlediği kötü muamele suçlarında HAGB uygulanmayacak.
Duruşma Süreleri Kısalıyor
Hukuk Muhakemeleri Kanunu'ndaki değişiklikle, duruşmalar arasındaki süre 3 aydan uzun olamayacak. Zorunlu hallerde hakim gerekçeli olarak daha uzun süre belirleyebilecek. Ses ve görüntü nakli yoluyla duruşmaya katılanlar için ikrar, yemin, davanın geri alınması, feragat, kabul ve sulh halleri dışında elle atılan imza hükümleri uygulanmayacak. Bu hüküm, düzenlemenin yayımından 3 ay sonra yürürlüğe girecek.
Tazminatlara Faiz İşletilmesi
Türk Borçlar Kanunu'ndaki değişiklikle, çalışma gücü kaybı veya ölüm nedeniyle hesaplanan tazminatlarda, zarar görenin kazancının bilindiği döneme ilişkin kısma haksız fiil tarihinden; bilinemediği döneme ilişkin kısma ise karar tarihinden itibaren kanuni faiz işletilecek. Ödenen bedeller, ödeme tarihine göre belirlenen tazminattan oransal olarak mahsup edilecek.
Danıştay Daire Sayısı Düzenlemesi
Danıştay Kanunu'nda yapılan değişiklikle, 2016'dan itibaren 10 yıl içinde daire sayısının 10'a düşürülmesini öngören süre 4 yıl uzatıldı. Boşalan her 2 üyelik için bir üye seçimi uygulaması da 23 Temmuz 2030'a kadar ertelendi.
