Radyo ve Televizyon Üst Kurulu (RTÜK), son toplantısında bir dizi yayın ve içerik ihlalini değerlendirerek dört farklı medya hizmet sağlayıcısına yaptırım kararı aldı. Kararlar, şiddetin olağanlaştırılması, genel ahlak kurallarının ihlali ve yayıncılık ilkelerine aykırı uygulamalar gerekçelerine dayanıyor.
Dizilerdeki Şiddet ve Ahlaki İhlaller Cezalandırıldı
Üst Kurul, ilk olarak SHOW TV'de yayınlanan "Veliaht" adlı diziyi mercek altına aldı. Yapılan incelemelerde, dizide yer alan şiddet sahnelerinin, şiddeti normalleştirdiği ve yöntem öğretici nitelik taşıdığı tespit edildi. Kurul, bu tür içeriklerin gerçek dünyada şiddetin yaygınlaşmasına yol açabilecek etkileri olabileceğini vurguladı.
Bu gerekçelerle SHOW TV'ye, 6112 sayılı Kanun'un 8. maddesini ihlal etmekten idari para cezası verildi. İhlal edilen hükümler arasında, "Şiddeti özendirici veya kanıksatıcı olamaz" ve çocuk/gençlerin gelişimine zarar verebilecek içeriğin uygun olmayan zamanlarda yayınlanması yasağı yer aldı.
Benzer bir inceleme NOW televizyonundaki "Halef: Köklerin Çağrısı" dizisi için yapıldı. RTÜK'e iletilen çok sayıda şikayeti de dikkate alan kurul, dizinin ilgili bölümlerinde sadakatsizlik ve değersizleştirme temelli ilişkilerin işlendiğini belirledi.
Ayrıca, iki kız kardeşin aynı adamla evliliğinin normal gibi gösterilerek çok eşliliğin normalleştirildiği ve kadınların küçük düşürücü bir şekilde yansıtıldığı değerlendirildi. Bu tespitler sonucunda NOW televizyonuna da idari para cezası uygulandı.
Dijital Platformlar da Yaptırım Listesinde
RTÜK'ün denetim odağında geleneksel televizyon kanallarının yanı sıra dijital platformlar da vardı. Disney+ platformunda yayınlanan "Konuşanlar" programı, genel ahlaka aykırı içerik, argo ve küfürlü ifadeler nedeniyle eleştirildi.
Üst Kurul, programda toplumca hoş görülmeyen sadakatsizlik, kaba dil ve kumar gibi davranışların bir başarı hikayesi gibi sunulduğunu, bunun söz konusu davranışların normalleşmesine ve taklit edilmesine yol açabileceğine dikkat çekti. Programın, mahremiyet sınırlarının aşılmasını ödüllendirilecek bir performans olarak teşvik ettiği kaydedildi.
Bu nedenle Disney+'a, ilgili kanun hükümlerini ihlal etmekten hem katalogdan çıkarma hem de idari para cezası verildi. İhlal edilen kurallar arasında Türkçenin doğru kullanımı ve genel ahlak değerlerine uygunluk zorunluluğu yer aldı.
Bir başka dijital platform Spotify ise, yayınladığı şarkı ve çalma listelerinde genel ahlaka aykırı argo ve küfürlü ifadeler kullanması gerekçesiyle idari para cezasına çarptırıldı.
"Efsane Futbol" Programına Ürün Yerleştirme Cezası
NOW televizyonunda yayınlanan "Efsane Futbol" programı ise farklı bir ihlal türü nedeniyle yaptırım gördü. RTÜK, programdaki ürün yerleştirmelerin program bütünlüğünü bozduğunu ve ürüne aşırı vurgu yapıldığını tespit etti.
6112 sayılı Kanun'un 13. maddesinde, ürün yerleştirmenin editoryal bağımsızlığı etkilememesi ve ürüne aşırı vurgu yapılmaması hükmü bulunuyor. Bu hükmün ihlal edildiğine karar veren kurul, NOW televizyonuna bu gerekçeyle de ayrıca idari para cezası uyguladı.
RTÜK'ün bu kararları, medya içeriklerinde şiddet, ahlaki değerler ve ticari unsurların dengelenmesi konusundaki sıkı denetim yaklaşımını bir kez daha gözler önüne serdi. Yayıncılar ve dijital platformlar, içerik üretirken toplumsal değerleri ve yasal düzenlemeleri göz önünde bulundurmaya devam edecek.
