Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin, Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) 9. Eğitim Bakanları Toplantısı'nda önemli açıklamalarda bulundu. Tekin, bir ay önce Türkistan'da düzenlenen zirvede Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın gelecek yüzyılı 'Türk Yüzyılı' yapma hedefini ortaya koyduğunu hatırlatarak, liderlerin bu vizyon etrafında mutabık kaldığını ifade etti. Bu hedefin hayata geçirilmesinde eğitimin belirleyici bir role sahip olduğunu vurgulayan Tekin, sürecin en önemli aktörlerinden birinin eğitim camiası olduğunu kaydetti.
Ortak Medeniyet Mirası ve Eğitimin Dönüştürücü Gücü
Ortak medeniyet mirasına ve eğitimin dönüştürücü gücüne dikkat çeken Tekin, Türk dünyasının bilim ve düşünce alanındaki tarihî birikimine işaret ederek şunları kaydetti: 'Vaktiyle bu topraklar dünyanın aklına ışık tutan birer merkezdi. İnsanlık, tabiatın ve kendi varlığının nice sırrını ilk kez bu coğrafyada konuşulan ilmin diliyle çözdü. Bizim medeniyetimiz, ilmi hiçbir zaman sıradan bir uğraş saymadı. Onu insanı yücelten en şerefli amellerden, işlerden birisi olarak gördü. Sonra tarihin bir döneminde bu meşale elimizden bir nebze uzaklaştı ve başka iklimlerde parladı. Şimdi hep birlikte şu hususta da uzlaşmış durumdayız: Önümüzdeki yüzyıl yeniden bu coğrafya, bu topraklar, bu kardeşler topluluğu yeniden dünyanın aklına ışık tutan bir merkez hâline, bir grup hâline dönüşebilir. Bunun için yoğun bir çaba içerisindeyiz.'
Tekin, yaklaşık on-on iki yıl önce ortak tarih, coğrafya ve edebiyat kitaplarının zorunlu eğitimde okutulması konusunda kuşkulu tartışmalar yapıldığını hatırlatarak, bugün gelinen noktada bu kitaplarla ilgili sürecin tamamlandığını müjdeledi. 'Bu eğitim öğretim yılında Türkiye'de yaklaşık yüz elli bin öğrenci bu dersleri seçmeli ders olarak aldı. Bunu anlatma sebebim şu: Burada yaptığımız tartışmalar ağır ama sağlam adımlarla ilerliyor ve iyi sonuçlar elde ediyoruz.' dedi.
Yapay Zeka Alanında Ortak Adımlar
Yapay zekâ alanında Türk devletleri arasında ortak adımlar atılmasının önemine işaret eden Tekin, Türkiye'nin bu alandaki tecrübe ve birikimini paylaşmaya hazır olduğunu belirterek karşılıklı bilgi ve deneyim paylaşımına açık olduklarını ifade etti. Tekin, Türkiye'de gerçekleştirilen OECD Beceriler Zirvesi ile Londra'da düzenlenen eğitim bakanları toplantısına değinerek, Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli kapsamında teknoloji kullanımı ve yapay zekâya ilişkin yaklaşımlarının OECD tarafından takdirle karşılandığını belirtti.
Müfredatta 'Orta Asya' Kavramı Çıkarıldı, Yerine 'Türkistan' Geldi
Konuşmasında Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli kapsamında hayata geçirilen yeniliklere de değinen Tekin, 'Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli adıyla yaptığımız program değişikliklerinde değişikliğin odağına dokuz tane okuryazarlık türünü koymuştuk. Yani okul öncesinden başlayıp on ikinci sınıfın, zorunlu eğitimin sonuna kadar her bir sınıfta, her bir ders içerisinde 'teknoloji okuryazarlığı' adıyla bir okuryazarlık türü programların içerisine koyduk.' dedi.
Tekin, öğretim programlarında Türk devletlerine ilişkin içeriklere de yer verdiklerini belirterek şöyle konuştu: 'Revize ettiğimiz programların içerisine Türk devletlerinin her birisiyle ilgili hem tarihsel hem de güncel bilgileri çocuklarımızın öğrenmesi için programlarımıza yerleştirdik. Bilhassa tarihsel gelişmelerde; Soğuk Savaş dönemi, İkinci Dünya Savaşı... Bu esnada Türk devletlerini birbirinden ayıran tarihsel ve kavramsal farklılıkları, ayrıştırıcı unsurları programlarımızdan çıkarmak için önemli bir adım attık. Programlarımızda, müfredatlarımızda 'Orta Asya' kavramını çıkardık, onun yerine 'Türkistan' ifadesini kullanmaya başladık. Ben bunu da çok önemsiyorum.'
Okul dışı öğrenme ortamlarının artırılmasına da değinen Tekin, 'Şu anda biz öğrencilerimiz arasında, öğretim programlarına uygun bir biçimde geliştirilmiş bir Türkistan Gezi Rehberi, gezi turu hazırlıyoruz. Bütün Türk Devletleri Teşkilatındaki üye ülkelerimizin, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti de dâhil olmak üzere hepsinin okul dışı öğrenme ortamı olarak kullanılabilecek bütün kazanımlarını, bütün birikimlerini programlarımızın içerisine koyup çocuklarımıza bir tur rehberi olarak sunmak istiyoruz.' ifadelerini kullandı.
Eğitim Teknolojileri Zirvesi'ne Davet
Tekin, 26-28 Haziran tarihlerinde İstanbul'da 'Yapay Zekâ ile Eğitimin Geleceği: Barış, İnsanlık ve Ortak Yarınlar' temasıyla düzenlenecek Eğitim Teknolojileri Zirvesi'ne katılımcıları davet etti. Toplantının ev sahipliğini üstlenen Kazakistan'a, organizasyondaki katkılarından dolayı TDT Genel Sekreterliğine ve katılımcılara teşekkür eden Tekin, toplantının hayırlı sonuçlar doğurmasını temenni etti.
Toplantıda Alınan Kararlar İmzalandı
Toplantı kapsamında ayrıca eğitim alanındaki ortak çalışmaların yol haritasını içeren sonuç bildirisi imzalandı. Bildiride şu maddeler yer aldı:
- Ortak Eğitim Taahhüdü: Türk Devletleri arasında eğitim iş birliğini güçlendirme ve Türk Dünyasının ortak tarihi, kültürü, dili ve değerlerine bağlı yeni bir nesil yetiştirme taahhüdü yeniden teyit edildi.
- Önerilerin Desteklenmesi: Üye Devletler ve TDT Sekretaryası tarafından sunulan öneriler ve kavram belgeleri memnuniyetle karşılandı; genel eğitim, yükseköğretim, mesleki ve teknik eğitim, akademik hareketlilik ve dijital öğrenme alanlarında iş birliğinin geliştirilmesine yönelik öneriler desteklendi.
- TURKUNIB ve Orhun Değişim Programı: Daimi bir TURKUNIB Sekretaryasının ve Orhun Değişim Programı için özel bir Program Fonunun kurulmasına ilişkin Kavram Kâğıdı desteklendi.
- Yükseköğretim Veri Bankası: Türkiye Cumhuriyeti Yükseköğretim Kurulunun Türk Dünyası Yükseköğretim Alanının oluşturulması girişimi vurgulandı; 'Türk Dünyası Yükseköğretim Veri Bankasının Kurulması', 'Türk Dünyası Yükseköğretimde Kalite Güvencesi Birliğinin (TWAQA) Oluşturulması' ve diplomaların denkliği için adımlar atılması davet edildi.
- Türk Üniversiteler Ligi: Azerbaycan tarafının Türk Üniversiteler Liginin Kurulması önerisi memnuniyetle karşılandı.
- Bilim ve Teknoloji İş Birliği: Ortak araştırma projeleri, iyi uygulamaların paylaşılması, bölgesel mükemmeliyet merkezlerinin kurulması teşvik edildi; eğitimin dijital dönüşümü için düzenli webinar programları desteklendi.
- Mesleki ve Teknik Eğitim: İş gücü piyasalarının değişen ihtiyaçlarını karşılamak için mesleki ve teknik eğitimde iş birliğinin güçlendirilmesi vurgulandı.
- Orhun Değişim Programı Finansmanı: Sürdürülebilir mali destek için yıllık katkılar, üyelik aidatları ve sponsorluklar gibi mekanizmalar desteklendi.
- Uluslararasılaşma Kriteri: TURKUNIB üyeliği ve Orhun Değişim Programına katılımın ulusal kalite güvence çerçevelerinde performans kriteri olarak tanınması teşvik edildi.
- Öğrenci Değişim Programı: İlk iki dönemin başarısı memnuniyetle karşılandı; üçüncü dönemin Kazakistan'da düzenlenmesi önerildi.
- Öğretmen Değişim Programı: Programın katkısı memnuniyetle karşılandı; bir sonraki programın 2027'de Azerbaycan'da düzenlenmesi önerildi.
- Kardeş Okul Programı: Türkiye tarafından önerilen madde onaylandı ve programın uygulanmasının hızlandırılması desteklendi.
- Webinar Serisi: Öğretmenler ve eğitim uzmanları arasında etkileşimi artırmak için düzenli bir webinar serisi oluşturulması önerisi memnuniyetle karşılandı.
- Eğitim Bilgi Ağı: TDT bünyesinde 'Türk Devletleri Eğitim Bilgi Ağı'nın kurulması desteklendi; hazırlık çalışmalarının Türkiye Milli Eğitim Bakanlığı koordinasyonunda yürütülmesi uygun görüldü.
- İhtisas Çalışma Grupları: Eğitim İş Birliği Çalışma Grubu altında dört alt ihtisas çalışma grubu kurulması desteklendi.
- 10. Toplantı Ev Sahipliği: Kırgız Cumhuriyeti'nin 2027'de 10. Toplantıya ev sahipliği yapma teklifi memnuniyetle karşılandı.
- Gençlik Odaklı Girişimler: Ortak Türk kimliğini güçlendiren gençlik odaklı ve kültürel-eğitsel girişimlerin desteklenmesi ifade edildi.
- Koordinasyon: Kavram belgelerinin uygulanması için ulusal kurumlar, yükseköğretim kuruluşları ve TDT Sekretaryası arasında yakın koordinasyon teşvik edildi.
- Sekretarya Yetkilendirmesi: TDT himayesindeki eğitim faaliyetlerinin izlenmesi ve kolaylaştırılması için Sekretarya koordinasyon görevini sürdürmekle yetkilendirildi.
- Vizyon 2040: Toplantı sonuçlarının Türk Dünyasında eğitim iş birliğine yeni ivme kazandıracağı ve TDT Vizyon 2040'ın hayata geçirilmesine katkı sağlayacağına güven ifade edildi.
Türk Devletleri Teşkilatı 9. Eğitim Bakanları Toplantısı, sonuç bildirisinin imzalanması ve aile fotoğrafı çekiminin ardından sona erdi. Toplantıya YÖK Başkanı Erol Özvar da katıldı.
