Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş ile birlikte Cumhurbaşkanlığı himayelerinde bir otelde düzenlenen 2. Yaşlılık Şurası'nın kapanış programına katıldı. Yılmaz, burada yaptığı konuşmada, yaşlılık konusunun daha belirgin bir politika alanı olarak ele alınmaya başlandığını belirtti. Devam eden süreçte 'Emekliler Yılı', 'Aile Yılı' ve '2026-2035 Aile ve Nüfus 10 Yılı' kapsamında atılan adımların bu yaklaşımı daha geniş bir zemine taşıdığını ifade etti.
Demografik dönüşüm ve yaşlı nüfus artışı
Demografik dönüşüm sürecine dikkat çeken Yılmaz, çocuk ve genç nüfus oranı azalırken yaşlı nüfus oranının hızla arttığını, doğurganlık oranının ise düştüğünü kaydetti. Türkiye'nin 2025 yaşlı nüfus oranına göre 194 ülke arasında 75. sırada yer aldığını belirten Yılmaz, yaşlı nüfus oranının 2000 yılında toplam nüfusun yüzde 5,7'si iken 2023'te ilk kez yüzde 10'un üzerine çıktığını ve ülkeyi çok yaşlı ülkeler kategorisine taşıdığını söyledi. 'Bu yüzde 10 kritik bir eşik. 65 yaş üstü nüfusun toplam nüfusa oranı yüzde 10'u aştığında o ülke artık çok yaşlı ülke kategorisine girmiş oluyor. Biz de ilginç bir şekilde Cumhuriyetimizin tam 100. yılında böyle bir eşiği aşmış olduk.' değerlendirmesini yaptı.
TÜİK tahminlerine göre demografik göstergelerdeki mevcut yapının devam etmesi halinde 2025 yılında bu oranın yüzde 11,1'e, 2030'da yüzde 13,5'e, 2100 yılında ise neredeyse nüfusun üçte birine ulaşacağını ifade etti. Geçen yıl 62 ilde yaşlı nüfus oranının yüzde 10'un üzerine çıktığını aktaran Yılmaz, 7 milyondan fazla hanede en az bir yaşlı bulunduğunu, yaklaşık 2 milyon hanenin ise tek başına yaşayan yaşlı fertlerden oluştuğunu belirtti.
Uzun Süreli Bakım Sigortası Sistemi çalışmaları
Aktif Yaşlanma Endeksi verilerine değinen Yılmaz, bireyin mutluluğu ve kendini daha iyi konumda görmesi açısından olduğu kadar, toplum genelinde de aktif ve üretken yaşlanmanın önemli olduğunu vurguladı. Orta Vadeli Program çerçevesinde ülkenin değişen demografik yapısına uyum sağlamak ve yaşlı nüfus için bakım hizmetlerini güçlendirmenin öncelikli hedefler arasında olduğunu belirten Yılmaz, şöyle konuştu:
'Bu doğrultuda Uzun Süreli Bakım Sigortası Sistemi'nin hayata geçirilmesine yönelik çalışmaları sürdürüyoruz. Bunlar olgunlaştığında uygun bir zamanlamayla mutlaka gündeme gelecektir. Bu tür sigorta sistemleri hem yaşlılıkta insanımıza çok daha büyük bir güç verecektir hem de Türkiye'nin genel tasarruf oranını artırarak finansal sistemini destekleyici olacaktır. Bu sistem sayesinde vatandaşlarımızın yaşlılık döneminde ister evlerinde ister bakım merkezlerinde ihtiyaç duyacakları hemşirelik, bakım hizmeti ve tıbbi ekipman gibi desteklere daha kolay, güvenli ve sürdürülebilir şekilde erişmelerini sağlamayı hedefliyoruz.'
Yaşlılara yönelik hizmetlerde gelişmeler
Yılmaz, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından yaşlılara yönelik çalışmaların, yaşlı bireylerin aileleriyle kendi yaşam çevrelerinde aktif ve sağlıklı bir yaşam sürmelerini esas aldığını dile getirdi. 2002 yılında 63 resmi huzurevinde yaklaşık 5 bin yaşlıya hizmet sunulurken bugün 178 resmi huzurevinden 15 bin vatandaşa hizmet sunulduğunu belirten Yılmaz, özel huzurevleri ve diğer kamu kurumlarının sağladığı hizmetlerle birlikte toplam 30 bin civarında vatandaşa bu hizmetin sunulduğunu ifade etti. 2026 yılı içinde 8 ilde 900 ilave kapasiteyle bu hizmetlerin altyapısının genişletileceğini kaydetti.
Yaşlı bireylerin kendi yaşam ortamlarında desteklenmesini esas alan toplum temelli hizmetlerin de güçlü biçimde geliştirildiğini vurgulayan Yılmaz, 'Yaşlı vatandaşlarımıza sunulan evde bakım yardımı ile gündüzlü bakım ve aktif yaşam merkezlerimiz sayesinde aile yapısını güçlendirmeyi, yaşlılarımızın sosyal hayata katılımını artırmayı, kurumsal bakım ihtiyacını azaltmayı hedefliyoruz. Yerel yönetimlerimizi de sürece dahil eden yaşlı destek programımızla evde bakım, psikososyal destek ve kültürel faaliyetleri yine bütünleşik bir yapıda ele alarak güçlü bir hizmet ağı oluşturmuş durumdayız.' ifadelerini kullandı.
Dijital okuryazarlık ve bağımsız yaşam
Cevdet Yılmaz, 43 ilde yaklaşık 2 bin yaşlıya dijital okuryazarlık eğitimi verildiğini, 19 ilde kurulan 21 'Dijital Bahar Odası' ile yaşlıların teknolojiye erişiminin kolaylaştırıldığını, bağımsız yaşam becerilerinin desteklendiğini ve dijital hayata uyumlarının güçlendirildiğini bildirdi. Hizmet kalitesini artırmaya yönelik 2021 yılından itibaren bakım hizmetlerinde kapsamlı yeni standartlar oluşturulduğunu belirten Yılmaz, 'Politika çerçevemizi güçlendirmek amacıyla Yaşlanma Vizyon Belgesi'ni hazırladık ve bu vizyon doğrultusunda 16 hedef, 51 eylemi içeren Yaşlı Hakları Ulusal Eylem Planı'nı hayata geçirdik. Bu planlamalarla yaşlı bireylerin haklarını esas alan yaşlı dostu bir toplum hedefini somut bir yol haritasına dönüştürdük.' diye konuştu.
Türkiye Yaşlı Profili Araştırması ile yaşlı bireylerin ihtiyaçlarını, risk alanlarını ve beklentilerini bütüncül bir şekilde ele alan güçlü bir veri altyapısı oluşturulduğunu ifade eden Yılmaz, bu veriler doğrultusunda koruyucu ve önleyici politikalar geliştirmeyi ve hizmetleri daha isabetli bir zeminde sürdürmeyi hedeflediklerini söyledi.
Gelecek dönem hedefleri
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Yılmaz, gelecek dönemde temel meselenin hayatın ilerleyen yıllarını daha nitelikli, bağımsız ve güvenli kılan bir düzeni kalıcı hale getirmek olduğunu dile getirerek, 'Yaşlanma olgusunu bütüncül bir yaklaşımla ele alan, veriye dayalı ve öngörülebilir politikalar geliştiren bu şuranın önümüzdeki dönemin yol haritası olacağına yürekten inanıyorum.' ifadelerini kullandı.
Program öncesinde Yılmaz ve Göktaş, Seyranbağları, 75. Yıl ve Ümitköy Huzurevi, Yaşlı Bakım ve Rehabilitasyon merkezleri sakinlerinin hazırladığı el emeği ürünleri inceledi ve huzurevi sakinleriyle bir süre sohbet etti.
