Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev'in daveti üzerine bugün Astana'ya resmi bir ziyaret gerçekleştirmek üzere hareket etti. Bu ziyaret, Ankara ile Astana arasında son yıllarda derinleşen stratejik ortaklığın yeni bir aşamasını temsil ediyor.
Astana'da yoğun hazırlıklar
Erdoğan'ın ziyareti öncesinde Astana'da kapsamlı hazırlıklar tamamlandı. Şehrin çeşitli noktalarına Türkiye ve Kazakistan bayrakları yan yana asılırken, resmi görüşmelerin yapılacağı alanlarda yoğun güvenlik tedbirleri alındı. Geçen yıl Ankara'yı ziyaret eden Tokayev'in ardından gerçekleştirilecek temaslarda, siyasi ilişkilerin yanı sıra enerji, ulaştırma, ticaret ve savunma sanayi alanlarındaki yeni işbirliği başlıklarının ele alınması bekleniyor.
Genişletilmiş stratejik ortaklık değerlendirilecek
Kazakistan Cumhurbaşkanlığı Sarayı Akorda'dan yapılan açıklamaya göre Erdoğan ile Tokayev, görüşmelerinde 'genişletilmiş stratejik ortaklık' seviyesine yükselen ikili ilişkilerin mevcut durumunu ve geleceğini değerlendirecek. Liderler ayrıca Kazakistan-Türkiye Yüksek Düzeyli Stratejik İşbirliği Konseyi'nin 6. Toplantısına başkanlık edecek. Erdoğan ve Tokayev, 15 Mayıs'ta Kazakistan'ın Türkistan kentinde düzenlenecek Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) Devlet Başkanlarının Gayriresmi Zirvesi'nde yeniden bir araya gelecek.
Jeopolitik dengeler ve Orta Koridor
Başkan Erdoğan'ın Astana temasları, Rusya-Ukrayna Savaşı sonrası şekillenen yeni jeopolitik dengeler açısından da dikkatle izleniyor. Özellikle Orta Asya, Güney Kafkasya ve Hazar hattındaki yeni ticaret ve enerji güzergahları, Türkiye ile Kazakistan arasındaki işbirliğini daha stratejik hale getiriyor. Görüşmelerde Orta Koridor'un geliştirilmesi, Hazar geçişli taşımacılık projeleri, enerji güvenliği, lojistik bağlantılar ve savunma sanayi işbirliği gibi başlıkların öne çıkması bekleniyor. Çin ile Avrupa arasında alternatif ticaret rotası olarak değerlendirilen Orta Koridor'da Türkiye ile Kazakistan'ın koordinasyonunun artırılması hedeflenirken, Bakü-Tiflis-Ceyhan boru hattı üzerinden taşınan Kazak petrolü miktarının artırılması da gündemde bulunuyor. Uzmanlara göre Kazakistan'ın enerji kaynakları ve transit ülke konumu, Türkiye'nin Avrupa pazarına açılan lojistik merkez rolüyle birleşince iki ülke bölgesel ölçekte birbirini tamamlayan ortaklara dönüşüyor.
Ekonomik işbirliğinde yeni hedefler
Başkan Erdoğan'ın ziyaretinde ticaret hacmini artırmaya yönelik yeni hedeflerin açıklanması ve ulaştırma projelerinde daha kapsamlı işbirliklerinin gündeme gelmesi bekleniyor. Kazakistan'da faaliyet gösteren Türk şirketleri özellikle inşaat, altyapı, enerji, madencilik ve hizmet sektörlerinde önemli yatırımlara sahip. Astana'nın modernleşme sürecinde Türk müteahhitlik şirketlerinin üstlendiği projeler, ekonomik ilişkilerin en görünür örnekleri arasında yer alıyor. Resmi verilere göre Kazakistan'da yaklaşık 4 bin Türk sermayeli şirket faaliyet gösteriyor. Ziyaret kapsamında Türk yatırımcıların katılımıyla yeni ticari anlaşmaların da imzalanması öngörülüyor.
Kültürel ve eğitim alanındaki bağlar güçleniyor
Türkiye ile Kazakistan arasındaki ilişkiler yalnızca ekonomi ve siyasetle sınırlı kalmıyor. İki ülke arasındaki ortak tarih, kültürel yakınlık ve eğitim işbirlikleri de ilişkilerin önemli unsurları arasında bulunuyor. Bu kapsamda Türkistan kentindeki Kazakistan ile Türkiye'nin ortak eğitim kurumu Ahmet Yesevi Üniversitesi, iki ülke arasındaki akademik ve kültürel işbirliğinin sembol kurumları arasında gösteriliyor. Türkiye'de eğitim gören Kazak öğrencilerin sayısındaki artış da toplumlar arası etkileşimi güçlendiren faktörler arasında değerlendiriliyor. Halihazırda 12 binden fazla Kazak öğrenci Türkiye'de yükseköğrenim görürken, geçen yıl eğitim öğretim döneminde 300 Kazak öğrenci daha 'Türkiye Bursları' programından yararlanmaya hak kazandı.
Turizm alanında da ilişkiler ivme kazanıyor
Geçen yıl Türkiye'yi ziyaret eden Kazak turist sayısı 863 bine ulaşırken, aynı dönemde Kazakistan'a gelen Türk turist sayısı 130 bin olarak kaydedildi. Kazakistan hükümeti, turizm ve yatırım ilişkilerini geliştirmek amacıyla Türkiye vatandaşlarının ülkede vizesiz kalış süresini 30 günden 90 güne çıkarmıştı.
Diplomatik ilişkilerde 34 yıl
Türkiye, 16 Aralık 1991'de bağımsızlığını ilan eden Kazakistan'ı tanıyan ilk ülkeler arasında yer aldı. İki ülke arasında diplomatik ilişkiler 2 Mart 1992'de resmen kuruldu. Bugün Türkiye'nin Astana Büyükelçiliğinin yanı sıra Almatı, Aktau ve Türkistan'da başkonsoloslukları, Şımkent'te ise fahri konsolosluğu bulunuyor. Kazakistan'ın ise Ankara Büyükelçiliğiyle birlikte İstanbul, Antalya ve İzmir'de başkonsoloslukları faaliyet gösteriyor. 'Stratejik Ortaklık Anlaşması'nın 2009 yılında imzalanmasıyla yeni aşamaya taşınan ilişkiler, 2022'de 'Genişletilmiş Stratejik Ortaklık' seviyesine yükseltildi. Kazakistan ve Türkiye aynı zamanda TDT'nin kurucu üyeleri arasında yer alıyor. İki ülke ayrıca Birleşmiş Milletler, İslam İşbirliği Teşkilatı, Asya'da İşbirliği ve Güven Artırıcı Önlemler Konferansı (CICA) ve Ekonomik İşbirliği Teşkilatı gibi uluslararası platformlarda da yakın işbirliği yürütüyor.
