Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı bünyesindeki Aile Enstitüsü, Türkiye'nin nüfus ve aile yapısını tehdit eden demografik risklere karşı kapsamlı bir saha araştırması gerçekleştirdi. Araştırma, 12 ilde 6 bin 530 hanede toplam 10 bin 408 katılımcıyla yapıldı ve çarpıcı sonuçlar ortaya koydu.
Demografik risk haritası
Şanlıurfa, Şırnak ve Mardin 'Yüksek Doğurganlık'; Bartın, Karabük ve Zonguldak 'Düşük Doğurganlık'; Van, Ağrı ve Siirt 'Yüksek Farklılaşma'; Kırklareli, Balıkesir ve Manisa ise 'Düşük Farklılaşma' bölgeleri olarak kayda geçti. Bu veriler, bölgesel farklılıkların demografik yapı üzerindeki etkisini gözler önüne seriyor.
Ana Akımlaştırma yaklaşımı
Açıklanan stratejinin merkezinde, nüfus krizini tek bir bakanlığın meselesi olmaktan çıkarıp topyekûn bir devlet politikası haline getiren 'Ana Akımlaştırma' yaklaşımı yer aldı. Bu modele göre güçlü aile ve nüfus yapısının korunması, artık tüm kamu sektörlerinin ortak önceliği olacak. Eğitim, sağlık, çalışma hayatı, tarım, çevre ve ekonomi başta olmak üzere devletin tüm çarkları, bütçelerini ve performans hedeflerini bu demografik kalkınma eksenine göre yeniden şekillendirecek.
Planlama ve denetim süreci
2026'dan 2035'e kadar her yıl gelecek iki yılın planlaması yapılacak ve geçmiş bir yılın izleme raporlarıyla sürecin performansı titizlikle denetlenecek. Bu sayede stratejinin etkinliği sürekli olarak değerlendirilecek.
Araştırmadan çarpıcı sonuçlar
- Yeni kuşağın yüzde 81'i çocuk istiyor.
- Çocuk sahibi olmanın toplumda statü kazandırdığına inananların oranı yüzde 79.
- Toplumun yüzde 35'i ideal çocuk sayısının 2 olduğunu düşünüyor.
5 stratejik öncelik
Bilimsel kanıta dayalı zemin üzerinde yükselen stratejik eylem planı, 5 ana stratejik öncelik üzerinden yürütülecek:
- Kültürel ve manevi zemini korumak: Dijital iklimin ve sorumsuz medyanın aile yapısını aşındırmasının önüne geçilecek yapısal kalkanlar oluşturulacak.
- Evliliği cazip hale getirmek: Genç kuşağın evliliğe yönelik yüzde 39,62'ye varan mesafeli duruşunu yıkmak adına, evlilik kurumu maddi ve sosyal teşvik mekanizmalarıyla desteklenecek.
- Doğum sayılarını artırmak: Gerileyen canlı doğum sayılarını yukarı çekmek amacıyla çalışan ebeveynlere yönelik radikal destek paketleri devreye alınacak.
- Nesiller arası dayanışma: Gençlerin geleceğe güvenle bakması sağlanırken yaşlanan nüfusun sosyal refahı güvence altına alınarak ailelerin bakım yükü hafifletilecek.
- Kırsal kalkınma ve göçü önleme: Nüfusun belirli metropollere sıkışmasını engellemek adına, kırsal bölgeler ekonomik ve sosyal olarak yerinde kalkındırılacak; böylece göçün getirdiği aile parçalanmalarının önüne geçilecek.
