Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Aile Enstitüsü Genel Müdürü Ayşenur Çoban, Türkiye'de toplam doğurganlık hızının 1960'larda 6,38 iken 2025'te 1,42'ye düştüğünü belirterek, bunun Cumhuriyet tarihinde ölçülen en düşük seviye olduğunu söyledi. Çoban, "Bazı ülkeler bu düzeye çok daha uzun sürelerde ulaşırken biz 60 yıl gibi çok kısa bir sürede inmiş olduk. Sayın Cumhurbaşkanımızın ifadesiyle de bu 'varoluşsal bir tehdit' artık" dedi.
Nüfus meselesi her konuyu ilgilendiriyor
Çoban, nüfus meselesinin üretimden sosyal güvenliğe, sağlıktan savunmaya, kültürel sürekliliğe kadar her konuyu ilgilendirdiğini vurguladı. Panel, "Yeni İletişim Teknolojilerinin Aileye Etkisi" başlığıyla Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Öğretim Görevlisi Prof. Dr. Sefer Kalaman moderatörlüğünde gerçekleştirildi. Açılış konuşmalarını Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş ile Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanı Burhanettin Duran yaptı.
İnternet kullanımı yüzde 91'i aştı
Çoban, TÜİK verilerine göre yetişkinlerde internet kullanım oranının 2025'te yüzde 91'i aştığını, 6-15 yaş arası çocukların yaklaşık 10'da 9'unun internet, 4'te 3'ünün ise telefon kullandığını açıkladı. Sosyal medya kullanan çocuk oranının 2024 yılında yüzde 66'ya ulaştığını belirten Çoban, "Çocukların yüzde 25'i ekran dışında geçirdikleri süre nedeniyle aileleriyle daha az vakit geçirdiğini ifade ediyor" dedi.
Yapay zeka ve sosyal medya tehlikeleri
Yapay zeka ve sosyal medya platformlarının çocuklar üzerinde tehlikeli yanlarına dikkat çeken Çoban, "Ebeveynlerin görüş alanı dışarısında kalan bir alana dönüşüyor. Tanımadık kişilerle temas, denetimsiz içerikler, yaşa uygun olmayan paylaşımlar, oyun içi harcamalar gibi riskler de bununla beraber geliyor. Hatta zaman zaman bir yetişkinin çocuk gibi davranıp çocuklarımıza yaklaşabildiği ortamlar bunlar" ifadelerini kullandı.
Temiz Ekran hareketi başlatıldı
İstanbul Aile Vakfı Yönetim Kurulu Başkanı Üner Karabıyık, çocukların teknoloji kullanımına dikkat çekerek, "Bugün bir çocuğun odasına girdiğinizde, elinde tuttuğu küçük bir ekranın ailesinden, mahallesinden, okulundan ve hatta yaşadığı ülkeden daha fazla etkide bulunabildiği bir çağda yaşıyoruz" dedi. Aidiyeti zayıflayan bazı gençlerin geleceklerini başka ülkelerde aramaya yönelebildiğini belirten Karabıyık, "Temiz Ekran" hareketini başlattıklarını ve bu sorunun sadece anne babanın sorumluluğuna bırakılamayacak kadar büyük olduğunu vurguladı.
İçerik kontrolü süre kontrolünden önemli
Yozgat Bozok Üniversitesi İletişim Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Zülfiye Acar Şentürk, ailelerin çocukları yasakçı bir zihniyetle ve süreleri kontrol ederek yönlendirmeye çalıştığını belirterek, "Süreden ziyade içeriğin kontrol edilmesi gerekiyor" uyarısı yaptı. Ailelere çocuğun hangi siteleri takip ettiğini öğrenmeleri ve siber zorbalığa karşı korumaları gerektiğini söyledi. Panelde ayrıca TRT Çocuk Kanal Koordinatörü İsmihan Yılmaz da bir konuşma yaptı.
