Sosyal güvenlik mevzuatına göre, prim günü normal emeklilik için yeterli olmayanlar, daha az prim günüyle ancak daha geç yaşta emekli olabilirler. Eksik prim günüyle emeklilik koşulları, sigortalı çalışmaya başlama tarihine ve sigortalılık statüsüne göre farklılık gösterir. Peki, kimler eksik prim günüyle emekli olabilir? Yüz tanıma sistemi ile mesai takibi yapılabilir mi? Cezaevlerindeki atölyelerde çalışanlar için yapılan sigorta emekliliğe sayılır mı? Ahmet Kıvanç, Habertürk okurlarının sorularını yanıtladı.
BAĞ-KUR’lular Kısmi Emeklilikten Nasıl Yararlanabilir?
1967 doğumlu bir okurumuz, 4/b tescil tarihinin 01.08.1994 olduğunu ve toplam 3630 prim günü bulunduğunu belirterek kısmi emeklilikten faydalanıp faydalanamayacağını soruyor. Soruyu yanıtlamadan önce kısmi emeklilik hakkında genel bilgi verelim.
Kısmi Emeklilik Nedir?
Kısmi emeklilik, prim günü normal emeklilik için yeterli olmayanlara, daha az prim günüyle ancak daha geç yaşta emekli olma hakkı tanır. Koşullar sigorta başlangıç tarihine göre değişir.
Sigorta Başlangıcı 8 Eylül 1999 Öncesi Olanlar
- SSK’lılar: 15 yıl sigortalılık süresi, 3600 prim günü ve 50/55 yaş koşulunu belirli tarihlerde yerine getirenler farklı yaşlarda emekli olabilir. Örneğin, 24/5/2002 – 23/5/2005 arasında koşulları sağlayan kadın 52, erkek 56 yaşında; 24/5/2005 – 23/5/2008 arasında kadın 54, erkek 57 yaşında; 24/5/2008 – 23/5/2011 arasında kadın 56, erkek 58 yaşında; 24/5/2011 sonrası kadın 58, 24/5/2011 – 23/5/2014 arası erkek 59, 24/5/2014 sonrası erkek 60 yaşında kısmi emekli olabilir.
- BAĞ-KUR’lular: 1 Ekim 1999 itibarıyla 5400 gün ve kadın 50, erkek 55 yaş koşulunu tamamlamaya kalan süreye göre yaşlar değişir: 2-4 yıl kalan kadın 51, erkek 56; 4-6 yıl kalan kadın 52, erkek 56; 6-8 yıl kalan kadın 53, erkek 57; 8-10 yıl kalan kadın 54, erkek 57; 10 yıldan fazla kalan kadın 56, erkek 58 yaşında emekli olabilir.
- Emekli Sandığı İştirakçileri: On yıl (3600 gün) tam hizmet süresi ve 60 yaş.
Sigorta Başlangıcı 8 Eylül 1999 – 30 Nisan 2008 Arası Olanlar
- SSK’lılar: 4500 prim günü ve 25 yıl sigortalılık süresi ile kadın 58, erkek 60 yaşında emekli olabilir.
- BAĞ-KUR’lular: 5400 prim günü ile kadın 60, erkek 62 yaşında kısmi emekli olabilir.
- Emekli Sandığı İştirakçileri: 5400 prim günü ile 61 yaşında; ancak 8 Eylül 1999’da 50 ve üzeri yaşta olanlar 3600 gün ile 61 yaşında emekli olabilir.
Sigorta Başlangıcı 30 Nisan 2008 Sonrası Olanlar
Tüm sigortalılar için kısmi emeklilik koşulu eşitlenmiştir. 5400 prim gününü tamamlayanlar, normal emeklilik yaşına 65’i aşmamak şartıyla 3 yıl eklenerek emekli olabilir. 5400 günü 2035 sonuna kadar tamamlayan kadın 61, erkek 63 yaşında; sonraki her iki yılda bir yaş 1 artar, ancak 65’i geçmez.
Okurumuzun Durumu
Sigorta başlangıcı 8 Eylül 1999 öncesi olduğu için 15 yıl sigortalılık süresi ve 55 yaş koşulunu doldurmuş, ancak 5400 prim günü koşulunu henüz yerine getirmemiştir. Prim gününü 5400’e tamamlarsa kısmi emekli aylığı bağlatabilir. Şu an en düşük emekli aylığı 20.000 TL olduğundan bu tutarda aylık alır. Askerlik borçlanması varsa önce bunu kullanmalı, kalan günleri isteğe bağlı sigorta ile tamamlayabilir. 2026 yılında günlük prim askerlik borçlanmasında 495,45 TL, isteğe bağlı sigortada 363,33 TL’dir. Eksik 1770 günün tamamını isteğe bağlı sigorta ile tamamlamak için 643.094 TL prim ödemesi gerekir. Bu prim, en düşük emekli aylığı ile 32 ayda (3 yıldan az) geri alınabilir. Askerlik borçlanması ile daha erken emekli olunabilir ancak günlük prim yüzde 36 daha fazladır.
Yüz Tanıma Sistemi ile Mesai Takibi Yapılabilir mi?
Bir okurumuz, iş yerinde çalışan verimliliğini takip için kamera ile yüz tanıma sistemi kurmayı düşündüklerini, ancak KVKK kararının sadece detaylı biyometrik veriler için mi olduğunu soruyor. Kişisel Verileri Koruma Kurulu (KVKK), iş yerinde mesai takibi amacıyla biyometrik tanımlama sistemlerinin kullanılamayacağına karar vermiştir. Kararda parmak izi, yüz tanıma, iris ve retina taraması gibi biyometrik veriler sayılmıştır. Bu nedenle, yüz tanıma sistemi de bu kapsamda değerlendirilir ve mesai takibi için kullanılamaz. Alternatif olarak şifreli kart, PIN tabanlı sistemler, imza, kağıt devam çizelgeleri, RFID/NFC kartlar veya denetçi gözetiminde elle giriş önerilmektedir.
Cezaevindeki Sigorta Emekliliğe Sayılır mı?
Bir okurumuz, açık cezaevinde yapılan sigortanın emekliliğe sayılıp sayılmadığını, sayılmıyorsa borçlanma ile saydırılıp saydırılamayacağını soruyor. Ceza infaz kurumlarındaki tesis, atölye ve benzeri ünitelerde çalıştırılan hükümlü ve tutuklular 4/a kapsamında sigortalı sayılır, ancak bu sigorta sadece iş kazası, meslek hastalığı ve analık sigortası hakları sağlar; emekliliğe sayılmaz. Cezaevinde çalışanlar, primlerini kendileri ödeyerek isteğe bağlı sigorta yaptırabilir. 2026 yılında aylık prim 10.900 TL’dir. Ayrıca, sigortalıyken tutuklanan veya gözaltına alınıp beraat edenler, tutukluluk ve gözaltı sürelerini borçlanabilir.
