Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan, İstanbul'daki NATO Parlamenter Zirvesi'nde yaptığı konuşmada, İsrail'in toprak gasbı sona ermeden kalıcı barışın sağlanamayacağını ifade etti. Erdoğan, toplantının 7-8 Temmuz'da Ankara'da gerçekleştirilecek NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi öncesinde ayrı bir anlam taşıdığına inandığını belirtti.
Belirsizlik dönemi ve uluslararası kurumların itibarı
Erdoğan, Avrupa-Atlantik güvenliğinin tarihi bir dönemeçten geçtiğini vurgulayarak, "İstikrar yerine gerilimin, düzen yerine kargaşanın arttığı, öngörülebilirliğin azaldığı, sabah neyle karşılaşılacağını kimsenin kestiremediği bir belirsizlik döneminin tam ortasındayız" değerlendirmesinde bulundu. Küresel sistemi ve siyaseti tarif eden mevcut tanımlamaların bugünün dünyasında anlamlarını büyük ölçüde yitirdiğini belirten Erdoğan, "Başta Gazze ve Lübnan'da yaşananlar olmak üzere, yakın dönemde şahit olduğumuz katliamlar, insanlığın vicdanında derin yaralar açarken, aynı zamanda uluslararası kurumların ve kuramların itibarını yere sermiştir" dedi.
Türkiye'nin NATO'ya katkıları ve tecrübe paylaşımı
Mevcut jeopolitik denklemin NATO'nun rolünün önemini artırdığını vurgulayan Erdoğan, Türkiye'nin yeni dönemin ruhunu en iyi okuyan ülkelerden biri olduğunu söyledi. "Kriz bölgeleriyle 1800 kilometreyi aşan kara sınırına sahip Türkiye, güçlü ordusu, modern askeri kabiliyetleri, gelişmiş savunma sanayiiyle 70 yılı aşkın süredir NATO'nun güvenliğine katkı sunan müttefiklerin başındadır" diyen Erdoğan, bölgesel krizleri yönetmedeki becerilerini ve NATO bünyesindeki tecrübelerini müttefiklerle paylaştıklarını ifade etti.
Ankara Zirvesi ve savunma sanayii iş birliği
Erdoğan, Ankara Zirvesi'ne yönelik yoğun ilgi olduğunu belirterek, "Zirve kapsamında düzenleyeceğimiz NATO Savunma Sanayii Forumu'nda bir yandan gelişmiş ürünlerimizi sergilerken, diğer yandan da bu iş birliğini çok daha etkili hale getirecek tedbirleri ele alacağız" dedi. NATO'nun 360 derece güvenlik yaklaşımı çerçevesinde Ukrayna, İran, Körfez ve Filistin başta olmak üzere küresel ve bölgesel gelişmeleri değerlendireceklerini ifade eden Erdoğan, ABD ile İran arasındaki ateşkesin kalıcı çözüme kavuşturulması için Pakistan ve Katar'ın yanı sıra dost ve kardeş ülkelerle katkı vermeye devam edeceklerini söyledi.
Filistin meselesi ve kalıcı barış
Bölgeye ve dünyaya rahat bir nefes aldıran mutabakatı baltalamayı amaçlayan, özellikle Lübnan'ı hedef alan saldırıları yakından takip ettiklerini dile getiren Erdoğan, "Bölgemizin istikrara kavuşmasına tahammül edemeyen, hatta bunu kendi güvenliği için tehdit olarak gören soykırım şebekesinin provokasyonlarına fırsat verilmemesi noktasında sizlerin desteğini bekliyoruz" dedi. Erdoğan, "Orta Doğu'daki gerilimlerin temelinde Filistin meselesi yatmaktadır. İşgal bitmeden, İsrail'in sürekli artan toprak gasbı bitmeden maalesef bölgemizde kalıcı barış sağlanamaz. Kalıcı barışa giden yolun kapısı ise iki devletli çözümdür. 1967 sınırlarında bağımsız, egemen, toprak bütünlüğünü haiz bir Filistin Devleti mutlaka kurulmalıdır" ifadelerini kullandı.
Türkiye'nin potansiyeli ve savunma iş birliği
Türkiye'nin tarihi, toplumsal yapısı ve jeostratejik konumuyla geniş bir coğrafyayla iletişim sağlama tecrübesine sahip olduğunu belirten Erdoğan, bu potansiyeli bölge ve dünya barışı için kullanmayı arzuladıklarını söyledi. Uzun yıllar terörle mücadele etmiş bir ülkenin lideri olarak ittifaktan beklentilerinin çok olduğunu ifade eden Erdoğan, "Karşı karşıya bulunduğumuz sınamalarla mücadele etmek istiyorsak, müttefikler arasında külfet paylaşımını dengeli ve adil şekilde yaparken, savunma sanayi ticareti önündeki engelleri de kaldırmamız gerekiyor" dedi. Erdoğan, Lahey Zirvesi'ndeki taahhütler doğrultusunda savunma harcamalarını artırdıklarını ve NATO misyonlarına en fazla katkı sağlayan ilk 5 müttefik arasında yer aldıklarını belirtti.
Avrupa güvenliği ve transatlantik bağ
Türkiye'nin Avrupa güvenliğine sağladığı faydaların bazı durumlarda göz ardı edildiğini vurgulayan Erdoğan, "İttifakın Avrupa sütununun gelişiminde söz sahibi ülkelerden biri olarak kıtadaki tüm savunma ve güvenlik girişimlerine dahil olma iradesine sahibiz" dedi. Avrupa Birliği'nin savunma girişimlerine Türkiye'nin dahil edilmesi için parlamenterlerin desteğini beklediklerini ifade eden Erdoğan, "Türkiye'nin savunma alanında sahip olduğu kapasiteyi, dar siyasi çıkarlar nedeniyle dışlamanın kimseye faydası yoktur. Bu noktada ittifak çapında Teksas'tan Ankara'ya uzanan amasız, fakatsız bir güvenlik ve savunma ağı oluşturmalıyız" diye konuştu.
Almanya Şansölyesi ile görüşme
Cumhurbaşkanı Erdoğan, Almanya Şansölyesi Friedrich Merz ile telefonda görüştü. İki ülkenin ikili ilişkilerini geliştirmeyi hedeflediklerini belirten Erdoğan, Ankara'daki NATO Liderler Zirvesi'nde Avrupa'nın NATO zemininde kendi savunmasını kuvvetlendirmesini ve Transatlantik bağın muhafazası için güçlü bir irade ortaya konulmasını beklediklerini ifade etti. Rusya-Ukrayna savaşının kalıcı barışla neticelenmesi için gayret gösterdiklerini kaydeden Erdoğan, müzakerelerin yeniden başlatılması ve diplomatik sürecin canlandırılması için çalıştıklarını belirtti.
Türk Dünyası Haftası mesajı
Erdoğan, Birinci Türkoloji Kurultayı'nın 100. yıl dönümü vesilesiyle Bakü'de düzenlenen Türk Dünyası Haftası'nın açılışına mesaj gönderdi. Türk iş birliği teşkilatları bünyesindeki faaliyetlerini İsmail Gaspıralı'nın 'dilde, fikirde, işte birlik' şiarından ilham alarak derinleştirdiklerini belirten Erdoğan, "Türkiye'nin en samimi arzusu Türk dünyasının ortak tarihimize, dilimize ve kültürümüze sahip çıkması, kadim geçmişimizden aldığımız güç ile Türk Yüzyılı'nı inşa etmesidir" ifadelerini kullandı.
