Meta Platforms, Instagram ve diğer sosyal medya ürünleriyle ilgili çocuk ve genç kullanıcılara verdiği zarar iddiaları nedeniyle açılan binlerce davadan korunmak amacıyla ABD Kongresi'ne yasal dokunulmazlık talebinde bulundu. Şirket, Kids Online Safety Act (KOSA) yasa tasarısına eklenmesini istediği hükümle, 18 yaş altı bireylerin online güvenlik ve mahremiyetiyle ilgili tüm eyalet davalarından muafiyet arıyor. Meta, KOSA'ya muhalefetini geri çekme karşılığında bu korumayı isterken, mevcut davaları etkilemeyeceğini savunuyor. Hukukçular ise önerinin binlerce davayı doğrudan ortadan kaldıracağını belirtiyor.
Meta'nın Dokunulmazlık Önerisi ve KOSA
Reuters'ın edindiği bilgilere ve incelenen yasa metnine göre Meta, KOSA kapsamında “18 yaş altı kişilerin online güvenlik veya mahremiyetiyle ilgili” her türlü iddia ve kayıptan eyalet yasalarına göre muaf tutulmayı istiyor. Bu geniş kapsamlı hüküm, şirketleri çocuklara yönelik zararlarla ilgili davalardan koruma altına alacak. Meta Sözcüsü Stephanie Otway, önerilen maddenin mevcut davaları ortadan kaldırmadığını ve “tek tip ulusal standartlar” getirerek konunun dava avukatları ile eyaletten eyalete değişen yasalar yerine federal düzenlemelerle çözülmesini amaçladığını belirtti.
Hukukçulardan Tepki: “Açık Bir Dokunulmazlık”
American Association for Justice'tan Julia Duncan ise önerilen dilin net olduğunu vurgulayarak, “Bu madde, her ebeveynin ve okul bölgesinin sosyal medya ile yapay zeka şirketlerini çocuklara verdikleri zarardan dolayı sorumlu tutma girişimlerini engelleyecek” dedi. Duncan'a göre yasa çıkarsa, yürürlüğe girdiği anda tüm devam eden davalar etkilenecek.
KOSA Yasası ve Siyasi Süreç
İki partili destek gören Kids Online Safety Act (KOSA), Cumhuriyetçi Senatör Marsha Blackburn ve Demokrat Senatör Richard Blumenthal tarafından sunuluyor. Tasarı, sosyal medya şirketlerinden sınırsız kaydırma, bildirimler ve görünümü değiştiren filtreler gibi bağımlılık yaratan özelliklere karşı “makul önlemler” almalarını istiyor. KOSA, 2024'te Senato'dan 91-3 oyla geçmiş ancak Temsilciler Meclisi'nde tıkanmıştı. Bu yıl yeniden gündeme gelen yasa, Senato Çoğunluk Lideri John Thune ve Azınlık Lideri Chuck Schumer'in desteğiyle ilerliyor. Blackburn'un ofisi, Reuters'ın incelediği dokunulmazlık maddesini görmediklerini ve böyle bir öneriyi asla kabul etmeyeceklerini açıkladı.
İlk Dava Zaferi ve Sektörü Sıkıştıran Baskı
Meta'nın lobi girişimi, sektörün en ağır yasal süreçlerden geçtiği bir dönemde gerçekleşiyor. 2025 başlarında Kaliforniyalı bir annenin Meta ve YouTube'a açtığı davada jüri, şirketlerin bağımlılık yaratan özellikleri bilerek gençlere zarar verdiğine hükmetti ve 6 milyon dolar tazminat ödenmesine karar verdi. Her iki şirket de karara itiraz edeceğini duyurdu. Meta ve Google'ın yanı sıra birçok platform, benzer binlerce dava ile karşı karşıya bulunuyor.
Ne Anlama Geliyor?
Eğer kabul edilirse bu hüküm, eyalet düzeyindeki çocuk koruma yasalarını büyük ölçüde etkisiz kılabilir ve sektörün federal çatı altında daha geniş hareket alanı kazanmasını sağlayabilir. Eleştirmenler ise bunun şirketleri sorumluluktan muaf tutarak çocuk güvenliğini riske atacağını savunuyor. Konu, yapay zeka düzenlemeleriyle birlikte paket halinde müzakere ediliyor.
