NATO Zirvesi Ankara'da Kritik Rol Oynadı
Ankara'da gerçekleştirilen NATO Zirvesi, İttifak'ın geleceği için belirleyici oldu. Zirve öncesinde ABD Başkanı Donald Trump, müttefiklerin İran gibi bölgesel çatışmalara yeterince destek vermediğini eleştirerek ülkesini NATO'dan çekmeyi ciddi şekilde değerlendirdiğini açıklamıştı. Ancak zirve sonrasında Trump, "NATO büyük ilerleme kaydetti" mesajı verdi. Bu değişim, Türkiye'nin ev sahipliğinin ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinin etkisine bağlanıyor.
Trump'ın Tutumu Değişti
Geçtiğimiz Nisan ayında Trump, müttefiklerin bölgesel krizlere yeterli katkı sağlamadığını belirterek ABD'yi NATO'dan çekmeyi değerlendirdiğini duyurmuştu. Ancak Ankara zirvesi sonrasında NATO'nun mali yük paylaşımında büyük ilerleme kaydedildiğini ifade etti. Trump, bölgesel krizlerin çözümü ve yeni ticaret anlaşmaları konusunda iyimser bir tablo çizdi. Bu dönüşümde, Cumhurbaşkanı Erdoğan'la yakın dostluğu ve zirvenin Türkiye'de yapılmasının etkili olduğu belirtiliyor.
Zirve Bildirisinde 'Devam' Vurgusu
Zirve bildirisinde yer alan ifadeler, müttefiklerin dayanışma ruhunu ortaya koydu. Bildiride, "Bir müttefike yönelik saldırı, tüm müttefiklere yönelik saldırıdır. Birliğimiz, dayanışmamız ve kolektif gücümüz, özgür ve demokratik uluslardan oluşan İttifakımızdaki 1 milyar vatandaş için barış, güvenlik ve refahın temeli olmaya devam etmektedir. Caydırıcılık ve savunmaya yönelik 360 derece yaklaşımımıza bağlılığımızı sürdürüyoruz" denildi. Bu mesaj, "Tamam mı devam mı?" sorusuna "Devam" yanıtı olarak yorumlandı.
Savunma Sanayisinde İş Birliği
Ankara'da 50 milyar doları aşan yeni tedarik anlaşması duyuruldu. İttifakın kolektif üretim kapasitesini artırmak için birlikte çalışma taahhüdü ve müttefikler arasındaki savunma ticareti engellerini ortadan kaldırma çalışmaları, Türkiye'nin etkisiyle bildiriye eklendi. Bildiride, "Savunma sanayisindeki derinliği ve iş birliğini en üst düzeye çıkarmak için NATO ortaklıklarından yararlanacağız" ifadesiyle Türkiye'ye işaret edildi.
AB Girişimlerine Türkiye'nin Şartı
Avrupa ülkeleri, Türk savunma sanayii ile ikili ilişkilerini geliştirmek için çaba harcarken, bazı ülkeler Türkiye'nin AB'nin SAFE gibi girişimlerine dahil edilmesine rezerv koydu. Ankara, zirvede ev sahibi olmanın ağırlığını kullanarak AB'nin savunma girişimlerinin NATO'yu tamamlayıcı olması ve gereksiz tekrarlara yol açmaması gerektiğini vurguladı. Cumhurbaşkanı Erdoğan, "Türkiye gibi Avrupa Birliği üyesi olmayan müttefikler, Birliğin savunma alanındaki teşebbüslerine tam olarak dâhil edilmediğinde, bu girişimlerin etkileri çok sınırlı olacaktır" dedi.
