Cumhurbaşkanı Başdanışmanı ve Cumhurbaşkanlığı Hukuk Politikaları Kurulu Başkanvekili Mehmet Uçum, kaleme aldığı yazıda 16 Nisan 2028 tarihinin erken seçim olmadığını, sadece olağan seçimin üç hafta öne alınması olduğunu ifade etti. Uçum, ayrıca Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın üçüncü kez aday olmasının anayasal bir hak olduğunu ve bunun demokratik rekabetin bir parçası olduğunu belirtti.
16 Nisan 2028 erken seçim değil
Uçum, yazısında öncelikle seçim tarihlerine ilişkin bilgi kirliliğine dikkat çekti. Önümüzdeki genel seçimlerin olağan tarihinin 7 Mayıs 2028 olduğunu vurgulayan Uçum, bu tarihin 14 Mayıs 2028 olarak ifade edilmesinin yanlış olduğunu söyledi. Mevzuata göre, Cumhurbaşkanlığı ve Meclis için birlikte yapılan son seçim tarihinin beşinci yılındaki aynı günden bir önceki pazar günü seçim yapıldığını hatırlatan Uçum, en son seçimin 14 Mayıs 2023'te yapıldığını, bu nedenle bir sonraki seçimin 14 Mayıs 2028'den bir önceki pazar olan 7 Mayıs 2028'de yapılması gerektiğini belirtti.
Uçum, 16 Nisan 2028 tarihinin siyasi ve sosyal anlamda bir erken seçim tarihi olmadığını, sadece olağan seçimin üç hafta öne alınması olduğunu ifade etti. Bu öne almanın TBMM'nin seçimlerin yenilenmesi kararıyla olacağını ve bu kararın 2028 yılında 9 ila 15 Şubat tarihleri arasında alınabileceğini söyledi. Ayrıca, 2023 yılında da seçimlerin öne alındığını hatırlatan Uçum, o dönemde olağan seçim tarihinin 18 Haziran 2023 olduğunu ancak bayram ve mevsim koşulları nedeniyle 34 gün öne çekilerek 14 Mayıs 2023'te yapıldığını belirtti. Dolayısıyla, 2028'de üç hafta öne alınan seçimin erken seçim değil, döneminde öne alınmış seçim olduğunu vurguladı.
İstisnai adaylık ve anayasal hile iddiaları
Uçum, seçimlerin kısa süre öne alınmasının anayasal bir imkan olduğunu ve bu durumu hile olarak nitelendirmenin kara propaganda olduğunu söyledi. Anayasa'da açıkça "Cumhurbaşkanının ikinci döneminde Meclis tarafından seçimlerin yenilenmesine karar verilmesi halinde, Cumhurbaşkanı bir defa daha aday olabilir" hükmü bulunduğunu hatırlatan Uçum, bu hükmün hiçbir şarta veya dış sebebe bağlanmadığını, sadece TBMM'nin iradesinin gerekli ve yeterli olduğunu belirtti. Anayasal durum bu kadar açıkken anayasal hileden söz etmenin demagoji olduğunu vurguladı.
Uçum, istisnai adaylık kavramını da açıkladı. Anayasa'da Cumhurbaşkanlığı için iki dönem görev yapma kuralı olduğunu, ancak bir istisna bulunduğunu belirtti: Bir Cumhurbaşkanının ikinci döneminde Meclis seçimlerin yenilenmesi kararı alırsa, iki dönem Cumhurbaşkanlığı yapan kişi üçüncü dönem de aday olabilir. Bu nedenle bu duruma istisnai adaylık denildiğini ifade eden Uçum, hukuksal istisna ile sosyal, siyasal, ekonomik pratiklerdeki istisnai durumları karıştırmamak gerektiğini söyledi. Anayasa'da, bir Cumhurbaşkanının ikinci döneminde Meclisin seçimlerin yenilenmesi kararı almasının istisnai şartlara bağlanmadığını vurguladı.
Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın son kez aday olması
Uçum, Cumhurbaşkanı Erdoğan'a adaylık imkanı veren Anayasa hükmünün, hiçbir dış sebep olmadan TBMM tarafından işletilebileceğini belirtti. Muhalefetin Cumhurbaşkanı Erdoğan'ı sandıkta yenme hedefi varsa, demokratik rekabete alan açmaları gerektiğini ifade eden Uçum, "Cumhur İttifakı önümüzdeki genel seçimlerde Cumhurbaşkanı adayının Cumhurbaşkanımız Erdoğan olduğunu açık ve kesin bir şekilde ilan ettiği için artık muhalefetin netleştirmesi gereken konu bellidir. Muhalefet 2028 yılında zamanında yani döneminde yapılacak ama kısa bir süre öne alınacak seçimde Cumhurbaşkanı Erdoğan'la bir kez daha demokratik yarışa girecek mi yoksa demokratik rekabetten kaçacak mı?" dedi.
Uçum, Türkiye seçmeninin anayasal imkan olmasına rağmen Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın aday olarak önüne gelmesine engel olan siyasi aktörleri affetmeyeceğini de sözlerine ekledi. Önümüzdeki genel seçimlerin 2028 yılında zamanında ama kısa bir süre öne alınarak yapılacağını güçlü bir şekilde öngördüğünü belirten Uçum, bu öne almanın Cumhur İttifakı'nın adayı olarak ilan edilen Cumhurbaşkanı Erdoğan'a Anayasa'nın istisnai hükmü gereği son kez aday olma imkanı vereceğini söyledi.
Uçum, konunun yalnızca adaylık olmadığını, Türkiye'nin Terörsüz Türkiye sürecini, savunma sanayisindeki atılımlarını, enerji yatırımlarını, bölgesel güç konumunu ve tam bağımsızlık pozisyonunu kalıcı hale getirecek istikrarlı bir yönetim iradesinin sürdürülmesi için Cumhurbaşkanı Erdoğan'a adaylık imkanı verilmesi olduğunu vurguladı. Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın son kez adaylığı ve seçilmesi halinde son dönem görev yapmasının, Türkiye Yüzyılı hedeflerine ulaşılması ve kurumsallaşmanın tamamlanması perspektifi içinde değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.
