4857 Sayılı İş Kanunu'nun sağladığı iş güvencesi kapsamında, geçersiz sebeple işten çıkarılan işçiye işe iade hakkı tanınıyor. Ancak bu hakkın kullanılabilmesi için belirli koşulların yerine getirilmesi gerekiyor. İşçinin işten çıkarıldığı tarihte iş yerinde en az 30 işçi çalışması, kıdeminin en az 6 ay olması ve sözleşmenin belirsiz süreli olması şart. Bu koşullar sağlandığında işçi, işe iade davası açabiliyor.
İşe İade Davası Süreci
İşe iade davası açabilmek için iş sözleşmesinin feshedildiği tarihten itibaren bir ay içinde arabulucuya başvurulması zorunlu. Arabulucuda anlaşma sağlanamazsa, son tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren iki hafta içinde dava açılabiliyor. Davayı kazanan işçi için işverenin bir ay içinde işe başlatma yükümlülüğü bulunuyor. İşveren bu sürede işçiyi işe başlatmazsa, 4 ila 8 aylık ücret tutarında işe başlatmama tazminatı ödemek zorunda kalıyor. Ayrıca işçinin boşta geçen sürelerinin dört aya kadar olan kısmı için ücret ve diğer hakları da ödeniyor.
Yargıtay'dan Samimiyet Vurgusu
Yargıtay, işe iade davasını kazanan işçinin işe başlama başvurusunda samimi olması gerektiğine dikkat çekiyor. Yakın tarihli bir kararında (9. Hukuk Dairesi, Esas No: 2025/7597, Karar No: 2025/9958, Tarih: 16.12.2025) Yargıtay, işçinin işe başlama için şart koşması halinde işe başlatmama tazminatı ve boşta geçen süre ücreti alamayacağına hükmetti.
Karara Konu Olay
Dosyaya göre, işe iade davasını kazanan işçi, işverene gönderdiği ihtarnamede işe başlatılacağı gün ve saat, pozisyon bilgileri, brüt ve net ücret, sosyal haklar, çalışma gün ve saatleri gibi bilgilerin yazılı olarak bildirilmesini talep etti. Ayrıca yeni sözleşme yapılacaksa örneğinin tebliğ edilmesini ve ücretinin SGK'ya gerçek kazanç üzerinden bildirilmesini istedi. Bunun üzerine işveren, işçinin samimi olmadığını iddia etti.
İlk derece mahkemesi, işverenin işe başlatmama tazminatını yüzde 20 fazlasıyla ödemesine karar verdi. Bölge adliye mahkemesi de bu kararı onayladı. Ancak Yargıtay, işçinin başvurusunun samimi olmadığına ve şarta bağlandığına karar vererek işçinin tazminat alamayacağına hükmetti.
Yargıtay kararında, işçinin gerçekte işe başlama niyeti olmadan sadece tazminat almak için başvuru yapmasının geçerli kabul edilemeyeceği belirtildi. İşçinin işverene hiç başvurmamış gibi değerlendirilmesi gerektiği vurgulandı. İşverenin aksine bir beyanı olmadıkça, işe başlatma koşullarının fiilen işe başlatıldıktan sonra anlaşılacağı ifade edildi.
