ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'a yönelik saldırıları durdurma kararı, Washington'da farklı iddiaları beraberinde getirdi. ABD basınına yansıyan haberlere göre, Başkan Yardımcısı JD Vance ve üst düzey askeri yetkililer, azalan mühimmat stokları, olası sivil kayıplar ve çatışmanın daha geniş bir savaşa dönüşme riski nedeniyle kapsamlı operasyonlara karşı uyarılarda bulundu.
Mühimmat ve Hedef Endişeleri
Wall Street Journal gazetesinin haberine göre, isimleri paylaşılmayan ABD'li yetkililer, cephanenin azalması endişesiyle saldırıların ertelendiğini öne sürdü. Söz konusu yetkililer, Trump'ın buna rağmen saldırı talimatı verebileceğini ifade etti. Trump ise WSJ'ye yaptığı açıklamada, "Dünyada herkesten çok, ihtiyacımız olandan çok fazla mühimmatımız var" diyerek iddiaları yalanladı. Beyaz Saray İletişim Direktörü Steven Cheung, Trump'ın "diplomatik çözümü tercih ettiğini ancak İran'ın Hürmüz Boğazı'ndaki tutumunu sürdürmesi halinde her seçeneği değerlendirdiğini" belirtti.
Hedefler Tükendi mi?
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı'nın (CENTCOM), Hürmüz Boğazı çevresindeki bombalama harekatının etkinliğinin üst sınırına ulaştığı ve daha fazlasının "hedeflerin çoğunun tükendiği" gerekçesiyle durdurulmasını tavsiye ettiği öne sürüldü. Axios'a konuşan iki kaynağa göre, CENTCOM Komutanı Amiral Brad Cooper, Başkan Trump'a Hürmüz çevresini daha fazla bombalamaya gerek olmadığını önerdi. Cooper, saldırıların Tahran'ın ticari gemileri hedef alma kabiliyetini "önemli ölçüde zayıflattığını" ve tam ölçekli bir çatışmaya dönüşmeden devam eden saldırıların stratejik bir amaca hizmet etmeyeceğini belirtti.
Diplomasi Çabaları ve İran'ın Tutumu
ABD'nin Birleşmiş Milletler Daimî Temsilcisi Mike Waltz, Trump'ın diplomasiye daha fazla zaman tanımak amacıyla İran'a yönelik saldırıları durdurduğunu açıkladı. Waltz, NBC'ye yaptığı açıklamada Başkan'ın tüm seçenekleri masada tuttuğunu dile getirdi. Trump, Axios'a yaptığı açıklamada ise "İran'a yönelik saldırıları müzakerelere bir şans daha vermek için durdurduk. İran ile çok kapsamlı görüşmeler yürütüyoruz. Eğer sonuç vermezse çok güçlü askeri operasyonlara geri döneceğiz" ifadelerini kullandı.
İran ordusundan bir sözcü pazar günü yaptığı açıklamada, Tahran'ın Trump'ın kararına yanıt olarak bölgedeki misilleme saldırılarını durdurduğunu ifade etti. Saldırılara ara verilmesi, yaklaşık iki haftadır devam eden günlük ABD bombardımanlarının ve karşılıklı misillemelerin ardından gerçekleşti. İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, ABD ile mesaj alışverişinin devam ettiğini ancak müzakereler için gerekli koşulların şu anda mevcut olmadığını belirterek, Washington'ı askeri eylemleriyle diplomasiyi baltalamakla suçladı. İran'dan yapılan açıklamada "Umman'daki görüşmelerde, Hürmüz Boğazı'nın açık tutulması önerisini reddettik" denildi. Öte yandan İran devlet televizyonuna konuşan bir İranlı yetkili, önceki gece saatlerinde Hürmüz Boğazı'ndan geçmek isteyen altı geminin durdurulduğunu ifade etti. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı ise ablukada 17 ticari geminin rotasının değiştirildiğini açıkladı.
F-35 ve Türkiye Açıklaması
ABD Başkanı Donald Trump, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun ABD'nin Türkiye'ye F-35 satışına karşı çıkması konusunda, "Kimse bana kime neyi satıp satmamamız gerektiğini söyleyemez. Türkiye büyük bir müttefikimiz" açıklamasını yaptı. Trump, Washington'dan Michigan'a giderken uçakta basın mensuplarının sorularını yanıtladı. Netanyahu'nun Türkiye'ye F-35 satışına karşı çıktığını anımsatan bir muhabirin sorusuna yanıt veren Trump, "Türkiye benim için harika bir müttefik olmuştur. O (Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan) benim dostumdur. Kimse bana kime neyi satıp satmamamız gerektiğini söyleyemez. Türkiye büyük bir müttefikimiz" dedi. Trump, Ankara ziyaretinin çok iyi geçtiğini belirterek, "Türkiye harika ve çok güçlü bir ülke. Muhteşem bir orduları var, çok büyük ve güçlü bir ordu. Bir sürü harika teçhizata sahipler" ifadelerini kullandı.
Kamuoyu ve Savaşın Bedeli
CBS News ve YouGov tarafından 22-24 Temmuz tarihlerinde yürütülen ankete göre, ABD halkının yaklaşık yüzde 80'i, ABD-İran Savaşı'nın Donald Trump yönetiminin beklentisinden daha zorlu geçtiğini düşünüyor. Katılımcıların yüzde 57'si çatışmadan "bıkkınlık" duyduğunu, yüzde 58'i "belirsizlik", yüzde 36'sı "karamsar", yüzde 19'u ise "iyimser" hissettiğini aktardı. Katılımcıların yüzde 76'sı savaşın "beklenenden daha zorlu" geçtiğini belirtirken, yüzde 20'si "beklendiği gibi", yüzde 4'ü ise "beklenenden daha kolay" geçtiğini ifade etti.
Pentagon, hafta sonu ABD-İran savaşıyla ilgili resmi savaş kayıpları veri tabanını güncelleyerek 140'tan fazla yaralı askeri ekledi. Savunma Kayıp Analiz Sistemi, "7 Temmuz'dan itibaren" ölen ve yaralanan personel için "Denizaşırı Operasyonlar" olarak etiketlenen yeni bir kayıp kategorisi tanıttı. Güncellenen veri tabanına göre, savaşın "Destansı Öfke Operasyonu" olarak bilinen önceki aşamasında resmi bilanço 14 hayatını kaybeden asker ve 400'den fazla yaralı olarak açıklanmıştı. Güncellenmiş verilerle birlikte, ABD'nin 28 Şubat'ta İran'a karşı başlattığı savaştan bu yana 18 ABD askerinin öldüğü ve 624'ünün yaralandığı görülüyor.
