Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres, dünyada uluslararası hukuka saygının tehlikeli bir şekilde aşınmasına şahit olduklarını belirterek, tüm üye devletlere BM Şartı’na ve uluslararası hukuka bağlı kalma çağrısı yaptı.
BM Güvenlik Konseyi'nde Önemli Konuşma
Guterres, "BM Şartı'nın amaç ve ilkelerini savunmak ve BM merkezli uluslararası sistemi güçlendirmek" başlığı altında toplanan BM Güvenlik Konseyi’nde konuştu. BM Şartı’nın “insanlık için bir hayatta kalma rehberi” olduğunu kaydeden Guterres, “Bu, büyük ve küçük tüm devletlerin, adalet ve uluslararası hukuk ilkelerine uygun hareket etmesi gerektiğine dair bir taahhüttür.” dedi.
Uluslararası Hukuk Tehlikede
Guterres, “Ancak bugün, Şartın amaçları ve ilkeleri derin bir baskı altında. Uluslararası hukuka saygının tehlikeli bir şekilde aşınmasına tanık oluyoruz. Temel ilkeler sorgulanıyor veya göz ardı ediliyor. İhlaller cevapsız kalıyor. Cezasızlık yayılıyor.” diye konuştu.
Dünyada çatışmaların çoğalarak yoğunlaştığına değinen Guterres, şu anda BM'nin kuruluşundan bu yana en yüksek sayıda çatışmayla karşı karşıya olduklarının altını çizdi. Guterres, Rusya ile Ukrayna arasında son günlerde artan saldırılara dikkati çekerken, İsrail'in de Lübnan'da saldırıları tırmandırdığına ve Gazze'de ateşkesin sürekli ihlal edildiğine tanık olduklarını, ABD ve İran arasında Körfez'deki çatışmayı sona erdirmek için yapılan müzakerelerin sonucunun ise belirsizliğini koruduğunu belirtti.
Silahlanma Yarışı ve İnsan Hakları
Hızlanan ve istikrarsızlaştırıcı bir silahlanma yarışıyla birlikte insan haklarının topyekün bir saldırı altında olduğuna işaret eden Guterres, barış ve kalkınma arasındaki bağın giderek artan bir baskı altında olduğunu söyledi. Guterres, “Eşitsizlikler genişliyor. Birçok gelişmekte olan ülke borç yükü altında eziliyor ve yeterli finansmana erişimden yoksun. Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri giderek daha da ulaşılmaz hale geliyor.” ifadelerini kullandı.
Güvenlik Konseyi'nde Reform Çağrısı
Tüm bu sorunlar için çatışmaları önleme konusunda yatırım yapılması, uluslararası hukukun savunulması gerektiğinin altını çizen Guterres, BM Güvenlik Konseyi’nin yapısının da “günümüz dünyasının jeopolitik gerçeklerini” yansıtacak şekilde yenilenmesi gerektiğini vurguladı. Guterres, “Örneğin, Afrika'nın daimi temsilinin olmaması tarihi bir adaletsizliktir. Bu durum, Konseyin güvenilirliğini zedeliyor ve etkinliğini azaltıyor.” dedi. Aynı zamanda “daha geniş çok taraflı” sistemi de güçlendirmek gerektiğini kaydeden Genel Sekreter, BM’ye üye devletleri BM Şartı’na ve uluslararası hukuka bağlı kalmaya çağırdı.
