Rus ordusu, Ukrayna'nın başkenti Kiev'e gece saatlerinde geniş çaplı bir hava saldırısı düzenledi. Saldırıda NATO üyesi Litvanya'nın Kiev Büyükelçiliği de hasar aldı. Vilnius yönetimi, Moskova'ya diplomatik nota verdi ve saldırıyı şiddetle kınadığını açıkladı.
Litvanya Dışişleri Bakanlığı'ndan yapılan yazılı açıklamada, Rusya'nın gece saatlerinde Kiev'e düzenlediği saldırıda büyükelçilik binası dahil çeşitli sivil hedeflerin vurulduğu belirtildi. Açıklamaya göre, iki Rus füzesi veya insansız hava aracı, Kiev'in Peçersk semtinde bulunan Litvanya Büyükelçiliği'nin çevre duvarının yalnızca 5 metre ve 150 metre yakınına isabet etti. Bu durum, elçilik personelinin hayatını da doğrudan tehlikeye attı.
Büyükelçilik binasının bulunduğu Peçersk semti, Kiev'in en merkezi bölgelerinden biri olarak biliniyor. Bu bölgede Ukrayna devlet kurumlarının yanı sıra çok sayıda yabancı misyon bulunuyor. Saldırıda füzelerin ya da insansız hava araçlarının bu kadar yakın mesafeye düşmesi, sivil can kaybı riskini de artırdı.
Litvanya'dan Moskova'ya protesto notası
Yaşanan olayın ardından Litvanya Dışişleri Bakanlığı, Rusya'nın Litvanya'daki temsilcisine protesto notası iletti. Notada, büyükelçilik binasının zarar görmesi ve personel güvenliğinin tehlikeye atılması şiddetle kınandı. Açıklamada, söz konusu eylemlerin 1961 tarihli Diplomatik İlişkiler Hakkında Viyana Sözleşmesi'ni açıkça ihlal ettiği vurgulandı.
Litvanya Dışişleri Bakanlığı, uğranılan zararın ayrıntılı bir şekilde tespit edilmesinin ardından Rusya'dan tazminat talep edileceğini duyurdu. Bakanlık ayrıca, Rusya'ya karşı ek karşı tedbirler alma hakkını da saklı tuttuğunu belirtti. Bu kapsamda Litvanya'nın, uluslararası hukuk çerçevesinde tüm seçenekleri değerlendireceği ifade edildi.
Rusya'dan istenenler
Litvanya protesto notasında Rusya'dan şu adımları atmasını istedi:
- Savaşı daha fazla tırmandırmamasını,
- Ukrayna'ya yönelik saldırıları durdurmasını,
- Uluslararası alanda tanınan Ukrayna topraklarının tamamından güçlerini çekmesini,
- Ukrayna'ya verdiği zararları tazmin etmesini.
Bu talepler, Rusya'nın savaş politikasında köklü bir değişikliğe gitmesini gerektiriyor. Ukrayna'nın doğusundaki topraklar ve Kırım da dahil olmak üzere, uluslararası toplumun tanıdığı sınırlara dönülmesi isteniyor. Litvanya'nın açıklamasında, söz konusu taleplerin tümünün uluslararası hukuk ve BM ilkeleri çerçevesinde yapıldığı vurgulandı.
Viyana Sözleşmesi ve diplomasi hukuku
Diplomatik İlişkiler Hakkında Viyana Sözleşmesi, 1961 yılında imzalanmış olup diplomatik misyonların çalışma esaslarını belirler. Sözleşme'nin 22. maddesi uyarınca, misyon binaları ve bu binalarda bulunan eşyalar dokunulmazdır. Ev sahibi devlet, bu binaların her türlü zarara karşı korunması için gerekli önlemleri almakla yükümlüdür. Ayrıca, misyonun görevlerini yerine getirmesini engelleyecek eylemlerden kaçınılmalıdır. Litvanya'nın tepkisi, bu uluslararası hukuk normlarına dayanmaktadır.
Uzmanlara göre, bir büyükelçiliğin doğrudan hedef alınması, uluslararası toplumda kabul edilemez bir saldırıdır ve ağır sonuçları olabilir. Bu tür bir ihlal, diplomasi kanallarının zarar görmesine ve ülkeler arasındaki güvenin azalmasına yol açabilir. Litvanya'nın tazminat talebi ve ek önlemler hakkını saklı tutması, bu çerçevede bir mesaj niteliği taşıyor.
NATO tarafından nasıl karşılanacak?
Kiev'deki saldırı, Litvanya'nın Rusya'ya yönelik tutumunu da sertleştirebilir. Litvanya, Ukrayna'ya askeri ve siyasi destek veren NATO ülkeleri arasında yer alıyor. Bu tür bir saldırının, ittifakın doğu kanadındaki ülkelerin güvenlik kaygılarını artırması bekleniyor. NATO'ya üye bir ülkenin büyükelçiliğinin vurulması, ittifakın ortak savunma ilkelerine de bir meydan okuma olarak yorumlanabilir.
Şu ana kadar Rusya'dan saldırıya ilişkin resmi bir açıklama gelmedi. Rusya'nın, Ukrayna'nın sivil altyapısına yönelik saldırılarını sürdürdüğü biliniyor. Kiev'de ise hava saldırısı alarmlarının sık sık yaşandığı ve şehrin birçok noktasında hasar oluştuğu aktarılıyor. Litvanya Büyükelçiliği'ne yönelik saldırının boyutu ve elçilik personelinin durumu hakkında ise henüz ayrıntılı bilgi paylaşılmadı.
Saldırı sonrası belirsizlik
Olayın ardından Litvanya'nın, büyükelçiliğin geçici olarak başka bir yere taşınması seçeneğini değerlendirebileceği belirtiliyor. Ancak bakanlık bu konuda henüz bir açıklama yapmadı. Vilnius yönetiminin süreci yakından takip ettiği ve uluslararası hukuk yollarını kullanacağı ifade ediliyor. Kiev'deki diplomatik misyonlar, güvenlik endişeleri nedeniyle son dönemde çalışma koşullarını yeniden gözden geçiriyor.
