Türkiye, 15 Temmuz 2016 darbe girişiminin ardından FETÖ ile mücadelede önemli adımlar attı. Yurt içinde örgütün yapılanması büyük ölçüde çökertilirken, finansal kaynakları kurutuldu ve eleman devşirme imkânı sınırlandırıldı. Ancak mücadelenin ağırlık merkezi artık yurt dışına kaymış durumda. Dışişleri Bakanlığı verilerine göre FETÖ'nün faaliyet ağı yaklaşık 160 ülkeye yayılmış durumda. Her ülkenin FETÖ'ye yaklaşımı farklı; bazıları Türkiye ile iş birliği yaparken, bazıları örgütü dış politika enstrümanı olarak kullanıyor. İçişleri Bakanlığı verilerine göre yurt dışındaki firari FETÖ mensuplarının yaklaşık yüzde 40'ı ABD ve Almanya'da bulunuyor.
Lider Diplomasisi En Önemli Araç
Türkiye'nin FETÖ ile yurt dışında mücadelede en önemli aracı lider diplomasisi oldu. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, ikili görüşmelerde ve uluslararası zirvelerde FETÖ meselesini gündeme getirdi. Bakanlar, siyasetçiler ve diplomatlar da örgütün sadece Türkiye için değil, faaliyet gösterdiği her ülke için tehdit oluşturduğunu anlattı. Bu çabalar sonucunda İslam İşbirliği Teşkilatı, Asya Parlamenterler Asamblesi, Pakistan Yüksek Mahkemesi ve KKTC, FETÖ'yü terör örgütü olarak tanıdı. Birçok ülke örgüte ait kurumları kapattı veya faaliyetlerini sınırlandırdı.
Eğitim Ağı Daraltıldı
FETÖ ile mücadelenin en somut sonuç verdiği alanlardan biri eğitim oldu. Haziran 2016'da kurulan Türkiye Maarif Vakfı (TMV), yurt dışındaki FETÖ okullarını devralarak örgütün eğitim ağını daralttı. Bugüne kadar 23 ülkede FETÖ ile iltisaklı 294 okul ve 1 üniversite devralan TMV, ayrıca 239 yeni okul açtı. 66 ülkede 75 binden fazla öğrenciye ulaşan Vakıf, dünyanın en geniş uluslararası eğitim ağlarından biri haline geldi. Bu sayede FETÖ'nün adam devşirme ve nüfuz alanı daralırken, Türkiye kendi kurumlarıyla güçlü bir aktör oldu.
Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı (YTB) koordinasyonunda yürütülen Türkiye Bursları projesi kapsamında her yıl yaklaşık 5 bin uluslararası öğrenciye burs veriliyor. Bu yıl 200 bine yakın başvuru alınması, Türkiye'nin bu alandaki kapasitesini gösteriyor. Mezunlar, ülkelerinde siyaset, bürokrasi, akademi ve iş dünyasında önemli görevler üstleniyor. Etiyopya, Kosova ve Somali'de üst düzey görevlere gelen Türkiye mezunları, FETÖ'nün yabancı öğrenciler üzerinden kurduğu ilişki ağının etkisini azaltıyor.
Türk Diasporasının Rolü
Yurt dışındaki mücadelede Türk diasporası ve sivil toplum kuruluşları önemli bir işleve sahip. FETÖ, uzun yıllar Avrupa ve Kuzey Amerika'daki Türk toplumunun temsilcisi olduğu algısını inşa etmeye çalıştı. Son yıllarda Türkiye'ye yakın sivil toplum kuruluşlarının daha görünür hale gelmesi, FETÖ'nün bu alandaki tekelleşmesini kırdı. Türk diasporasının Türkiye'nin tezlerini anlatması ve örgütün gerçek yüzünü yabancı kamuoylarına aktarması, FETÖ'nün meşruiyet zeminini aşındırdı.
Kültürel diplomasi de mücadelenin bir diğer ayağını oluşturuyor. 2007'de kurulan Yunus Emre Enstitüsü (YEE), 71 ülkede 95 yurt dışı temsilciliğiyle Türkiye'nin dilini, kültürünü ve tarihini anlatıyor. Böylece FETÖ, kendisini Türkiye'nin temsilcisi olarak pazarlayamıyor.
İade Talepleri ve MİT Operasyonları
Adalet Bakanlığı verilerine göre Türkiye, 2 bin 765 FETÖ mensubu hakkında hazırlanan 2 bin 950 iade talebini 119 ülkeye iletti. Taleplerin yarısından fazlası Almanya ve ABD'ye gönderildi. Bazı FETÖ mensuplarının sığınma hakkı veya vatandaşlık kazanması iade süreçlerini zorlaştırıyor. Ancak Türkiye'nin yakın ilişkiye sahip olduğu ülkelerde iade çalışmaları daha fazla sonuç veriyor.
Millî İstihbarat Teşkilatı (MİT) de yurt dışında operasyonlar yürütüyor. Orta Asya, Balkanlar ve Afrika'da gerçekleştirilen operasyonlarla çok sayıda firari FETÖ mensubu Türkiye'ye getirildi. MİT'in ilgili ülkelerin güvenlik birimleriyle geliştirdiği iş birliği, hızlı sonuç alınmasını sağlıyor.
Dijital Mücadele ve Kara Propaganda
FETÖ, yurt içindeki yapılanmasını kaybedince yurt dışında dijital medya üzerinden propaganda faaliyetlerine ağırlık verdi. İletişim Başkanlığı'nın Mayıs 2026'da açıkladığı verilere göre FETÖ ile iltisaklı 1.731 sosyal medya hesabına erişim engeli getirildi. Anadolu Ajansı, TRT ve Yeni Şafak gibi medya kuruluşları, yabancı dillerde hazırladıkları içeriklerle FETÖ'nün kara propagandasına karşı Türkiye'nin tezlerini uluslararası kamuoyuna anlatıyor.
Yeni Nesil FETÖ Tehdidi
Türkiye bugüne kadar yurt dışında büyük ölçüde 'eski FETÖ' ile mücadele etti. Ancak önümüzdeki yıllarda karşısında yaşadığı ülkeye daha fazla entegre olmuş, dili ve sistemi iyi bilen 'yeni FETÖ' neslini bulabilir. Örgüt mensuplarının çocukları, bulundukları ülkelerin eğitim sistemlerinde büyüyor, yerel dilleri ana dil düzeyinde konuşuyor ve ailelerinden Türkiye düşmanlığı miras alıyor. Bu yeni nesil, farklı araçlarla ve daha geniş hareket kabiliyetiyle faaliyet gösterebilir. FETÖ ile mücadelenin yurt dışında henüz yeni başladığı söylenebilir.
